Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Beypazarı ilçesinde üretilen cevizli tatlı sucuk, çift daldırma ve açık hava kurutmasıyla hazırlanır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk nedir?
Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk, şekerleme niteliğinde bir cevizli sucuktur. İplere dizilmiş ceviz içinin sıcak sucuk hamuruna iki kez batırılıp açık havada asılarak kurutulmasıyla üretilir.
Sucuk hamuru, Ak Püskül üzümünün suyundan elde edilen koyu kıvamlı karışıma ekmeklik buğday unu katılıp pişirilerek hazırlanır. Bu hamurun pişmiş hâli köfterlik olarak adlandırılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Çift daldırma ve açık hava kurutması
Ürünün cevizli ip dizileri, ocak üzerinde sıcak tutulan köfterliğe batırılır. İkinci daldırma yarım saat sonra, köfterlik iyice soğumadan uygulanır; ardından cevizli sucuklar açık havada asılarak kurutulur.
Köfterlik hamurunun yapısı
Köfterlik hamuru için Ak Püskül üzümünün suyu pekmez toprağıyla kaynatılıp çöktürülür ve yeniden kaynatılarak koyu kıvamlı bir karışım elde edilir. Bu karışıma ekmeklik buğday unu katılır ve hamur sucuk tavalarında pişirilir.
Cevizli ip dizilerinin formu
Ceviz içleri ıslatıldıktan sonra 100 cm uzunluğundaki iplere dizilir. Bu şekilde yaklaşık 90–100 adet cevizli ip dizisi elde edilir.
Üretim süreci nasıl ilerler?
Üzüm suyunun hazırlanması
Üretimde coğrafi sınırda yetişen Ak Püskül üzümü tercih edilir; 250 kg üzümden yaklaşık 200 kg üzüm suyu elde edilir. Üzüm suyu, kestime adı verilen kalaysız büyük bakır kazanda 1,5 kg pekmez toprağıyla karıştırılır.
Çöktürme ve yoğunlaştırma
Pekmez toprağıyla karıştırılan üzüm suyu köpük oluşuncaya kadar kaynatılır ve maya çökünceye kadar yaklaşık 1 saat dinlendirilir. Tabana çöken mayanın üzerindeki üzüm suyu başka bir kestimeye alınarak yaklaşık 1 saat kaynatılır; buharlaştırma sonunda yaklaşık 100 kg koyu kıvamlı kızartma elde edilir.
Köfterlik hamurunun pişirilmesi
Ocaktan alınan kızartma ılımaya bırakılır ve yaklaşık 100 kg kızartmaya 18–20 kg ekmeklik buğday unu karıştırılarak sucuk hamuru hazırlanır. Sucuk hamuru sucuk tavalarında 30–45 dakika pişirilir; pişmiş hamura köfterlik denir.
Cevizlerin dizilmesi ve daldırılması
10 kg ceviz içi ıslatılarak 100 cm uzunluğundaki iplere dizilir ve yaklaşık 90–100 adet cevizli ip dizisi hazırlanır. Sıcak köfterliğe batırılan cevizli ip dizilerine birinci daldırma uygulanır; yarım saat sonra, köfterlik iyice soğumadan ikinci daldırma yapılır.
Açık havada kurutma
Cevizli sucuklar kerevete ortasından asılır ve açık havada 10–15 gün kurutulur. Kurutma sonrasında sucuğun üzeri 2–3 ay sonra kendiliğinden şekerlenir.
Piyasaya arz biçimleri nelerdir?
Parçalanarak satış
Kurutulup tüketime hazır hâle gelen ürün, içindeki ipler çıkarıldıktan sonra parçalanarak daha az miktarlarda satışa sunulabilir. Bu satış biçimi, tüketici talepleri doğrultusunda tanımlanan iki temel piyasaya arz yolundan biridir.
Bütün hâlde kutulama
Ürün, ipleri çıkarılmadan ve kesilmeden bütün hâlde kutulara yerleştirilerek de satışa sunulabilir. Bütün hâlde satışa sunulan ürünler 5–10 kg’lık miktarlarda hazırlanabilir.
Muhafaza koşulları nelerdir?
Nemsiz ortamda saklama
Kurutma işlemi tamamlanan Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk, nemsiz ortamda 7 ila 8 ay saklanabilir. Kurutma aşaması sayesinde ürün, vakumlu ambalajlama gerektirmeden bu süre boyunca muhafaza edilebilir.
Beypazarı ile bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Ankara ili Beypazarı ilçesidir. Geçmişinin eskiye dayanması ve Beypazarı mutfak kültüründeki yeri, ürün ile ilçe arasında ün bağı kurulmasını sağlar.
Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuğun tüm üretim aşamalarının coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir. Üretimde coğrafi sınırda yetişen Ak Püskül üzümü tercih edilir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil ve işaret kullanımı
Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 2 Ağustos 2019 tarihinden itibaren korunmak üzere 7 Nisan 2022 tarihinde 1069 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Ürünün veya ambalajının üzerinde Beypazarı Cevizli Tatlı Sucuk ibareli logo ile mahreç işareti amblemi yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda bu işaretler işletmede kolayca görülebilecek biçimde bulundurulur.
Denetim yapısı ve kapsamı
Denetimler, Beypazarı Belediyesinin koordinatörlüğünde; belediye, Beypazarı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Beypazarı Ticaret Odasından birer uzman kişinin katılımıyla oluşan üç kişilik denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler yılda bir kez düzenli olarak, şikâyet veya gerekli görülmesi hâlinde ise her zaman yapılır; bileşenlerin, üretim metodunun ve ürün ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımı kontrol edilir.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görev yapan uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, coğrafi işarete ilişkin hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.