Coğrafi işaretli ürün · Şanlıurfa
Şanlıurfa’da daire biçiminde açılan hamur, kuzu kıyması ve isot içeren harçla doldurulur. Katlanıp çentik atılarak biçimlendirilen börek yağda kızartılır; iç harcında tescilli Şanlıurfa Sadeyağı da kullanılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık nedir?
Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık; buğday unu, zeytinyağı, tuz, su ve limon suyu veya sirke ile hazırlanan hamurun daire şeklinde açılması, iç harç konulması ve katlanarak ve çentik atılarak kapatıldıktan sonra ayçiçek yağında kızartılması suretiyle üretilen hamur işidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hamurun yapısı ve hazırlanması
İç harç kuzu kıyma, 33 tescil numaralı Şanlıurfa Biberi(isot), karabiber, yumurta, buğday unu, 363 tescil numaralı Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) ve tuz kullanılarak hazırlanır.
Hamur ve iç harç yapısı
Şanlıurfa’da daire biçiminde açılan hamur, kuzu kıyması ve isot içeren harçla doldurulur.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Katlanıp çentik atılarak biçimlendirilen börek yağda kızartılır; iç harcında tescilli Şanlıurfa Sadeyağı da kullanılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hazırlama yöntemi
6 kişilik Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık üretmek için gereken bileşenler aşağıda verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
Hamur için 1 kg buğday unu – 40 ml zeytinyağı – 16 g tuz – 5 ml limon suyu ya da 30 ml sirke – 200 ml su.
İç harç için 1 kg yağsız kuzu kıyma 2 orta boy kuru soğan (rendelenmiş) – 30 g Şanlıurfa Biberi (İsot) – 3 g karabiber – 1 yumurta – 20 g buğday unu – 30 g Şanlıurfa Sadeyağı (Urfa Yağı) – 4 g tuz – 700 ml ayçiçek yağı.
Hamurun hazırlanması ve dinlendirilmesi
Unun 900 g’ı bir tepsiye boşaltılarak ortası açılır ve tuz, limon suyu (ya da sirke) ve su ilave edilerek sert bir hamur elde edinceye kadar yoğrulur. Küçük bir tabağa zeytinyağı konur ve eller yağa batırılarak hamur yağla yoğrulur.
İç harcın hazırlanması
Bir tabakta iç harç bileşenleri iyice karıştırılır. Hamur, 50 g’lık bezelere ayrılır. 100 g buğday unu açma işleminde kullanılarak her bir beze, 13–14 cm çapında daire şeklinde açılır, üzerine su sürülür.
Açma, doldurma ve biçim verme
Üzerlerine yaklaşık 20 g konulup yayılır ve katlanıp çentiklenerek kenarları kapatılır. Kapatılan hamurlar bir tepsiye dizilir. Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık, ters düz edilerek ayçiçek yağında iki taraflı kızartılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Urfa Ağzı Açığın / Şanlıurfa Ağzı Açığın geçmişi eskiye dayanır. Şanlıurfa ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Urfa Ağzı Açığın / Şanlıurfa Ağzı Açığın üretiminin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yağdan süzülerek çıkarılıp servis yapılır.
İki yüzü ayçiçek yağında kızartılan börek, fazla yağı süzülerek çıkarılır ve servis edilir. Kuzu kıymalı isotlu iç harç, çentiklenerek kapatılmış hamurun içinde yer alır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1154 tescil numaralı Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık mahreç işareti olarak 22 Haziran 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılmadığında, Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda, Şanlıurfa Lokantacılar, Köfteciler ve Tatlıcılar Odasından, Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasından, Harran Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünden ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 4 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; Urfa Ağzı Açığın / Şanlıurfa Ağzı Açığın üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ile Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
