Kastamonu
Coğrafi işaretli ürünler

Kastamonu

Kastamonu, Batı Karadeniz’de yer alır. Kuzeyde Küre, güneyde Ilgaz dağları; aralarındaki akarsu vadileri ve Karadeniz kıyısı ilin başlıca coğrafi unsurlarıdır.

Kastamonu hakkında

Küre Dağları kıyıya paralel uzanırken Ilgaz Dağları güneyde yükselir. Yaralıgöz, Ballıdağ ve Elek Dağı diğer önemli yükseltilerdir. Gökırmak, Araç Çayı ve Devrez Çayı vadileri, dağlık arazideki üretim ve ulaşım alanlarını oluşturur. Devrez vadisinin il sınırlarında kalan kesimi Tosya Ovası’nı meydana getirir. Küre Dağları’nın karstik yapısı kanyon, mağara ve şelalelerle belirgindir. [1] [4]

Kıyıda Karadeniz iklimi, iç kesimlerde daha karasal koşullar görülür. Küre Dağları deniz etkisini sınırlar; geçitlerden giren hava kütleleri ve Ilgaz’ın bakı farkları yerel nem koşullarını değiştirir. Taşköprü Sarımsağı, Tosya Pirinci, siyez buğdayı ve kestane üretimi farklı yetiştirme çevrelerine dayanır. Ormanlar, arıcılık ve ahşap işçiliği için de doğal kaynak oluşturur. [1] [2] [5] [6] [7] [8]

Antik Paphlagonia çevresindeki yerleşim mirasını, Roma ve Bizans dönemleri ile Türk beylikleri ve Osmanlı yönetimi izlemiştir. Çobanoğulları ve Candaroğulları dönemlerinde kent önemli bir yönetim ve kültür merkezi olmuştur. Millî Mücadele’de İnebolu üzerinden iç bölgelere yapılan sevkiyat, Kastamonu’nun stratejik yol konumunu belirginleştirmiştir. [3] [4]

Konaklar, külliyeler ve ahşap camiler kentin mimari mirasını temsil eder. Mahmut Bey Camii, Nasrullah çevresi ve Münire Medresesi farklı dönemlerin kültürel izlerini taşır. Çarşaf bağı, taş baskı dokuma, örme fanila ve şimşir işçiliği geleneksel üretim alanlarıdır. Simit tiridi, banduma, çekme helvası ve ekşili pilav, yerel malzemelerle hazırlama bilgisinin mutfak kültüründeki örnekleridir. [4]

Kastamonu’nun coğrafi işaretli ürünleri

Kastamonu’nun coğrafi işaretli ürünleri, yerel yetiştiricilikle ilçelerde korunan yemek ustalığını birlikte yansıtır. Taşköprü Sarımsağı, yöredeki tarımsal üretim çevresiyle özdeşleşmiştir. Yetiştiricilerin yerel bilgi birikimi, ürünün Taşköprü adıyla tanınan coğrafi kimliğinin parçalarındandır.

Taşköprü Kuyu Kebabı, ilçede sürdürülen özel pişirme ustalığıyla tanınır. Bu bilgi, ürünü yerel yemek kültürüyle ilişkilendirir. Sarımsak yetiştiriciliği ve kuyu kebabı geleneği, Kastamonu’nun ürünlerinde kırsal tarım çevresiyle mutfak uzmanlığının aynı ilçe kimliğinde buluştuğu örneklerdir. Taşköprü Sarımsağı, Avrupa Birliği’nde de coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir.