Coğrafi işaretli ürün · Kastamonu
Kastamonu’nun Daday ilçesiyle ilişkili kapalı pide, ekşi mayalı hamur ve kıymalı, soğanlı harçla hazırlanır. Odun ateşli taş fırında pişirilip tereyağıyla yağlanır; yöresel et ve tereyağı özellikleri üretimin parçasıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Daday Etli Ekmeği nedir?
Ürünün kimliği
Daday Etli Ekmeği; Kastamonu’nun Daday ilçesiyle ilişkili kapalı pide, ekşi mayalı hamur ve kıymalı, soğanlı harçla hazırlanır. Odun ateşli taş fırında pişirilip tereyağıyla yağlanır; yöresel et ve tereyağı özellikleri üretimin parçasıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Etli ekmeğin beğenilip herkes tarafından talep edilmesiyle birlikte 1965 yılında sadece bu ekmeği yapmak üzere ilk Daday Etli Ekmeği fırını kurulmuştur.
Bu bağlamda Daday Etli Ekmeğinin yörenin tanıtımı ve turizm açısından gelişmesine çok büyük faydası olmuştur.
Fırında pişirme
Daday Etli Ekmeği 1950’li yıllarda köy ekmeği yapılan fırınlarda fırıncıların kıramadıkları arkadaşları ve kendileri için yaptıkları, simit hamurunun içine kıyma, baharat ve soğan karışımının konularak köy ekmeği ve simit yapılan fırınlarda pişirilip, üzerine tereyağı sürmek suretiyle hazırlamalarıyla ortaya çıkmıştır.
Kastamonu yaylalarında yetişen, kekikle beslenen büyük baş hayvanların etlerinden (gerdan (%10), döş (%10), kaburga (%20), but (%60)) oluşan yarım yağlı kalın kıymadan hazırlanması, özel taş fırınlarda odun ateşinde pişirilmesi, hamurunda ekşi maya kullanılması Daday Etli Ekmeğini diğerlerinden farklı kılmaktadır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Ateşinde pişirilmesi, hamurunda ekşi maya kullanılması Daday Etli Ekmeğini diğerlerinden farklı kılmaktadır.
Yarım ay biçimi
120 ekmek için: Ekşi maya ile yoğurularak bir gün önceden hazırlanan hamur (25 kg un, 8 litre su, 350 g tuz, ekşi maya) 250’şer gram parçalar halinde hazırlanarak (pözülenerek) merdane yardımıyla yaklaşık 60 cm çapında daire şeklinde 1 mm kalınlığında açılıp içine iç malzemesi konulup yarım ay şeklinde kapatılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Ürünün tanımı ve yöresel geçmişi
1960’lı yıllardan günümüze kadar çevre ilçelerden hatta illerden Daday’a Daday Etli Ekmeği yemek için gelenlerin sayısı bir hayli fazladır.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri: Daday Etli Ekmeği, incecik açılmış yufka içine kıyma, soğan ve baharatlardan oluşan harcın konulması ve odun ateşinde pişirilmesiyle yapılan kapalı pidedir.
Kullanım Biçimi: Coğrafi işaretin adı; işletmenin menü, servis kâğıtları vb. Unsurları üzerinde ayrıca işletmenin görülebilecek bir alanında veya marka ile birlikte kullanılabilir.
Fırında pişirme
Ahşap küreklerle taş fırında meşe odunu ateşinde 5 dakika pişirilip çıkarılır.
İç malzeme
Yarım yağlı kalın çekilmiş kıyma (20 kg), rendelenmiş kuru soğan (2 kg), karabiber (10 gr), pul biber (30 gr), kimyon (10 gr), tuz (50 gr) 5 l su ile yumuşatılarak yoğrulur.
Hamur açma ve işleme gereçleri
6 cm çapında 30–50 cm uzunluğunda genellikle kayın ağacından yapılan silindir şeklindeki hamur açma gerecidir. 100 cm uzunluğunda 30 cm genişliğinde 5 mm kalınlığındaki ahşap tablaya 2 metrelik silindir sap takılmasıyla oluşturulur.
Hamuru parçalara ayırmaya ve hamuru yoğururken elde kalan parçaları temizlemeye yarayan 8 cm eninde 1 mm kalınlığında saplı metal alettir.
Pideyi fırına yerleştirme aracı
Ekmeği fırının içine koyup almaya yarar.
Yöresiyle bağı nedir?
Daday Etli Ekmeği yöre ile özdeşleşmiş uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel mirası olan bir üründür. Daday Etli Ekmeğinin yapımında yöre ustalarının bilgi ve birikimleri önemli olup üretimi ustalık gerektirmektedir. Ayrıca ürün üretiminde kullanılan etin Kastamonu yaylalarında kekikle beslenen hayvanlardan elde edilmesi gerekmektedir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tereyağıyla yağlanıp servis edilir.
Sunumun kapsamı
Daday Etli Ekmeği üretildiği yerde sıcak olarak tüketilir. Tereyağlı sunum, ekşi mayalı kapalı pidenin servis kimliğini tamamlar.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
378 tescil numaralı Daday Etli Ekmeği mahreç işareti olarak 15 Ağustos 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Denetim düzeni
Daday Etli Ekmeğinin belirtilen özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğine dair denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine uygun olarak Daday Belediyesi koordinatörlüğünde, Daday Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü ve Daday Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanlığından katılacak temsilciler tarafından oluşturulacak 3 kişilik denetim merci tarafından gerçekleştirilir.
Denetim merci “Daday Etli Ekmeği” adını kullanan firmaların ürettikleri pidelerde belirtilen malzemelerin içeriğini, pidenin üretim metoduna uygun olarak hazırlanmasını, pişirilmesini ve sunumunu tanıma uygunluğunu yılda en az bir defa düzenli olarak denetler; haksız ve kurullara aykırı olarak kullananlar hakkında gerekli kanuni yollara başvurur, konunun takipçisi olur. Şikâyet üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda ise her zaman denetim yapar.
Denetime ilişkin raporlar Daday Belediyesi tarafından her yıl Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilir.
Denetim kapsamı:
- Meşe ateşinde taş fırında pişirme
- Kastamonu yaylalarında yetişen büyükbaş hayvanlardan elde edilen, siniri ayıklanmış yarım yağlı kalın kıyma
- Et parçaları: gerdan %10, döş %10, kaburga %20, but %60
- Ekşi mayalı hamur
- Üzerinin tereyağıyla yağlanması
- Sicilde ortalama 300 derece olarak belirtilen fırın taban ısısı
- Üretildiği yerde sıcak tüketim
Denetim mercii, kamu veya özel kuruluşlardan ve uzman kişilerden yararlanabilir ya da hizmet satın alabilir.
Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
