Bursa
Coğrafi işaretli ürünler

Bursa

Bursa, Marmara Bölgesi’nin güneyinde, Uludağ eteklerinden Marmara kıyılarına uzanan bir ildir. Ovalar, göller ve ormanlık dağlar ilin doğal çevresini oluşturur.

AdanaAdıyamanAfyonkarahisarAğrıAmasyaAnkaraAntalyaArtvinAydınBalıkesirBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirGaziantepGiresunGümüşhaneHakkâriHatayIspartaMersinİstanbulİzmirKarsKastamonuKayseriKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaKahramanmaraşMardinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduRizeSakaryaSamsunSiirtSinopSivasTekirdağTokatTrabzonTunceliŞanlıurfaUşakVanYozgatZonguldakAksarayBayburtKaramanKırıkkaleBatmanŞırnakBartınArdahanIğdırYalovaKarabükKilisOsmaniyeDüzce
1İlk tescilGemlik Atı37Son tescilİnegöl Pırasası

Bursa hakkında

Bursa’nın coğrafi yapısında Uludağ, Marmara kıyıları, ovalar ve göl havzaları birlikte yer alır. Uluabat ve İznik gölleri ilin başlıca su kütleleridir. Karacabey, Orhangazi, İznik, İnegöl ve Yenişehir ovaları ile Bursa Ovası tarımsal yerleşimlerin bulunduğu düzlüklerdir. Nilüfer, Göksu ve Mustafakemalpaşa Çayı bölgenin akarsu ağına katılır. Kıyılardan dağlık iç kesimlere uzanan arazi, yerleşimlerin ve tarım alanlarının farklı coğrafi çevrelerde gelişmesini sağlar. [1]

Bursa, 1326 yılında Osmanlı yönetimine geçtikten sonra surların dışına doğru büyümüştür. Cami, medrese, hamam, imaret ve darüşşifa gibi yapıların bir araya geldiği külliyeler çevresinde yeni mahalleler oluşmuştur. Ticaret ve ipek üretimi kentin ekonomik geçmişinde yer tutar. Osmangazi’deki tarihî merkez ile Yıldırım’daki külliyeler, bu gelişmenin izlerini taşır. İznik ise farklı dönemlere ait kent dokusu ve Osmanlı çiniciliğiyle ilin kültürel mirasına katılır. [2] [3] [4]

İlin üretim faaliyetleri ilçelerin doğal ve beşerî koşullarına göre çeşitlenir. Gemlik çevresinde zeytincilik ve zeytinin işlenmesi, Gürsu’da meyvecilik ve sebzecilik, İnegöl çevresinde tarla ve bahçe tarımı yapılır. Yıldırım’da dokumacılık, havlu ve kumaş üretimi sanayi faaliyetleri arasındadır. Orhangazi’de tarım ve sanayi birlikte bulunur. Bu çeşitlilik, Bursa’nın tarımsal üretimi ile kentlerde gelişen işleme, imalat ve zanaat faaliyetlerinin aynı il içinde bir araya gelmesini sağlar. [3] [5] [6] [7] [8]

Bursa’nın coğrafi işaretli ürünleri

Bursa’da ova ve bahçe tarımı, kıyı çevresindeki zeytincilik ve kentlerdeki işleme ile dokuma faaliyetleri farklı üretim alanları oluşturur. Gemlik’in zeytini, Bursa’nın meyveleri ve dokuma geleneği bu çeşitliliğin örnekleridir; her coğrafi işaretin kapsamı kendi sicilindeki sınır ve üretim koşullarıyla belirlenir.

Bursa’nın coğrafi işaret envanterinde yetiştirilen ürünler, tatlılar ve hamur işleri, yöresel yemekler, el sanatları ve dokumalar, işlenmiş ürünler, diğer ürünler ve içecekler olmak üzere 37 ürün yer alır. Bu çeşitlilik, ilin coğrafi işaret varlığının tek bir üretim alanıyla sınırlı olmadığını gösterir.

İlin ürün varlığında yetiştirilen ürünler grubunda 13 kayıt, tatlılar ve hamur işleri grubunda 7 kayıt, yöresel yemekler grubunda 6 kayıt, el sanatları ve dokumalar grubunda 5 kayıt, işlenmiş ürünler grubunda 3 kayıt, diğer ürünler grubunda 2 kayıt ve içecekler grubunda 1 kayıt bulunur. Yetiştirilen ürünler grubunda Bursa Şeftalisi, Gemlik Zeytini ve İnegöl Cerrah Kuru Fasulyesi yer alır. Tatlılar ve hamur işleri grubunda Bursa Cantık, Bursa Tahinli Pide ve Bursa Cevizli Lokum yer alır. Yöresel yemekler grubunda İnegöl Büryanı / İnegöl Mişörizi, İnegöl Piyazı ve Zeyniler Hınkalı yer alır. El sanatları ve dokumalar grubunda Bursa Havlusu, Bursa Bıçağı ve İznik Derbent Dokuması yer alır. İşlenmiş ürünler grubunda Orhangazi Gedelek Turşusu, İnegöl Çıbrıkası ve Keles Sorgun Peyniri yer alır. Diğer ürünler grubunda Gemlik Atı ve Bursa İpeği / Bursa İpek İpliği yer alır. İçecekler grubunda Bursa Üzüm Şırası yer alır.

Tescil dizisi Gemlik Atı ile 2002 yılında başlar; en güncel kayıt İnegöl Pırasası için 2026 yılında yapılmıştır. Envanterde Mahreç İşareti ve Menşe Adı türündeki kayıtlar yer alır; her ürünün kapsamı ve yöreyle ilişkisi kendi sayfasındaki sicil bilgileri üzerinden ayrıntılı olarak izlenebilir.