İnegöl Cerrah Kuru Fasulyesi

Tarla hazırlığı ve yetiştiriciliğin başlangıcı

Ekim yapılacak arazilerin nadasa bırakılmış ya da nöbetleşe ekim yapılan alanlardan seçilmesi birim alandan elde edilecek ürün verimini olumlu şekilde etkiler. İnegöl Cerrah Kuru Fasulyesi hem sera hem de açık alan yetiştiriciliği yapılarak üretilebilir. Toprağın ekim–kasım aylarında pulluk ile sürümü mümkün değilse takriben yılın mart ayında toprağın pullukla sürülmesi de yeterli olur.

Toprakta bulunabilecek yabancı ot durumuna göre uygun ilaçlama yapılarak kültivatör vb. ile bu bitki koruma ürünlerinin toprağa karışması sağlanmalıdır. Mayıs ayının başında ise fasulye ekimi öncesi düz zemini hazırlamak için tırmık, kültivatör vb. tarım aletleri ile toprağın tesviyesi yapılır.

Genellikle coğrafi sınırda yılın nisan ve mayıs aylarının başlarında zirai don olayı görülebileceği için fasulye ekimi; takriben mayıs ayının ilk yarısında başlayarak en geç haziran ayının ilk haftasında sonlandırılır. Dekara 8–10 kg gelecek şekilde tohumluk kullanılır. Kuru fasulye ekimi genel itibariyle ekim mibzeri ile sıra arası ortalama 45 cm ve sıra üstü 10–15 cm olacak şekilde sıra usulü ekim şeklinde yapılır.

İklim koşulları, yetiştiricilik vb. koşullara bağlı olarak kuru fasulyede 3–4 aylık bir süre zarfında hasat olgunluğuna erişilir.

Toprak ve İklim İstekleri

Organik ve mineral maddelerce zengin, su geçirgenliği yüksek, derin ve tınlı, kumlu-tınlı topraklar ürünün yetiştiriciliğinde tercih edilen en uygun toprak yapısıdır. Fasulye toprak tuzluluğuna karşı hassas bir bitki olup yetiştiricilikte bu durum göz önünde bulundurulmalıdır. Bitkinin iyi bir şekilde gelişmesi için optimum sıcaklık aralığının 16–24°C olması istenir. Bu yüzden fasulye bir sıcak iklim bitkisidir.

En uygun çimlenme sıcaklığı 18–20°C aralığı olup zirai don olaylarına karşı bitki oldukça hassastır. Don olayının olmadığı 100–120 gün aralığında olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilebilir. Hava sıcaklığının 30°C civarında olması başarılı bir yetiştiriciliğin sıcaklık olarak üst sınırını oluşturur. 30°C’nin üzerindeki sıcaklıklar bitkide çiçek dökülmesini hızlandırır ve sıcaklığın 35°C’nin üzerinde seyretmesi ile bitkide tane tutma verimi oldukça azalır.

Yetiştiricilikte en iyi sonuçlar, çimlenmede sıcak ve çiçeklenmede serin geçen iklim koşullarında alınır.

Gübreleme işlemi

Bitkinin gübre ihtiyacının belirlenebilmesi için belirli periyotlarda toprak ve yaprak analizlerinin yapılması sicilde öneri olarak belirtilir.

Bu sebeple yetiştiriciler tarafından farklı gübreleme programları uygulanmakla birlikte, yetiştiricilikte çiftlik-ahır gübresi ve/veya ticari gübreleme yapılması uygun olur.

İklim, toprak ve yetiştiricilik koşulları da dikkate alınarak; ekim öncesi taban gübresi verilmesi, bitkinin boylanma dönemi, tanelerin oluşum dönemi, fasulye tanelerinin oluşup kurumaya başladığı dönemde tanelerin irileşmesini amacıyla uygun gübreleme yapılması sicilde öneri olarak belirtilir.

Sulama işlemi

Fasulye bitkisi kuraklığa duyarlı bir bitkidir. İklim ve yetiştiricilik koşulları da dikkate alınarak uygun sulama yapılması önem arz eder. Zamanında yapılmayan sulamalar, eksik veya aşırı sulama uygulamaları ürün verimini olumsuz etkiler. Fasulye yetiştiriciliğinde genellikle yağmurlama şeklinde, damla sulama ve karık sulaması yapılması sicilde öneri olarak belirtilir. Damla sulama yöntemi; fasulyenin sulamasında suyun etkin şekilde kullanılması ve yüksek verim yönüyle kullanılabilecek en iyi yöntemdir.

Özellikle bitki hastalıkları ile mücadelede en uygun sulama yöntemlerden biridir. Bitkinin suya en çok duyarlı olduğu dönemler; tabla oluşumu, çiçeklenme başlangıcı ve tanelerde süt olumu başlangıcı dönemleridir. Fasulye ekimi yazlık olduğu için bu miktarın büyük kısmının sulama suyu ile verilmesi gerekir. İklim koşulları, rüzgâr, sıcaklık ve toprak yapısı vb. koşullar bitkinin su isteği üzerinde etkilidir.

Tarlaya verilecek su miktarı yeteri kadar ve dengeli yapılmalı, göllenmeye izin verilmemelidir. Bitki en fazla suya haziran ve temmuz aylarında gereksinim duyar. Çiçeklenme başlangıcından itibaren yapılacak sulamalar da ayrıca önem arz eder.

Zirai Mücadele

Fasulye yetiştiriciliğinde zirai mücadele yapılırken öncelikle fidelerin/tohumların hastalıklardan ari, sağlıklı bitkilerden seçilmesi sağlanır. Fidelikler hastalıksız, temiz yerlerde kurulmalıdır. Fideler aşırı sulanmamalı, sık sık havalandırılmalıdır. Yabancı ot, bitki hastalık ve zararlılar ile gerektiğinde kimyasal mücadele yapılır. Zirai mücadelede ilgili mevzuata uygun bitki koruma ürünleri kullanılır.

Hasat ve Ürünün Kurutulması

Takriben yılın ağustos-eylül aylarında; hava sıcaklığının yeterli olgunlaşmaya fırsat vermesi sonucu fasulye hasadına başlanır. Fasulye hasadı genellikle elle yolma suretiyle yapılır. Tekniğine uygun olarak hasat için uygun tarım alet ve ekipmanları da kullanılabilir. Hasadı yapılan bitkiler sıra üzerinde öbekler halinde tarlaya dizilir ve iklim koşullarına bağlı olarak 10–15 gün kadar güneş altında kurutulur.

Hasat işlemi sonrası fasulye taneleri istenmeyen sap ve yaprak gibi bitki kısımlarından ayrılır, harman edilir. Daha sonra elenerek boylanır ve gıda ile temasa uygun sergi bezlerine serilerek güneş altında kurutulur. Kuru fasulyeler harman makineleri ile tarladan toplanarak hasat ve kurutma işlemi tamamlanır. Ayrıca tekniğine uygun olarak kurutma tünellerinde de kurutma işlemi yapılabilir.

Ambalaja alma ve pazara sevk

Kurutulması biten fasulyeler gıda ile temasa uygun kaplara/çuvallara alınır. Hasat edilen ürünün kısa sürede pazara ve tüketiciye ulaştırılması esastır.

Piyasaya Arz

İnegöl Cerrah Kuru Fasulyesi; ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlarda tüketiciye arz edilir.

Sonbaharda derin sürüm

Fasulye üretimi yapılacak alanların genellikle yılın ekim-kasım aylarında pullukla derin sürümünün yapılması, toprağının bu şekilde havalandırılması; kış boyunca alacağı yağışların muhafaza edilmesine yardımcı olur.