Coğrafi işaretli ürün · Bursa
Bursa’nın İznik ilçesinde iğneyle düğümlenen ipliklerden üretilir. Müşküle köyünün el işi geleneğini taşır; zürafa, kaya ve pırpır teknikleriyle çiçek ve yaprak motifleri oluşturulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Müşküle İğne Oyası nedir?
Müşküle İğne Oyası, Bursa’nın İznik ilçesinde iğneyle düğümlenen ipliklerden yapılan el işidir. Zürafa, kaya ve pırpır teknikleriyle çiçek ve yaprak motifleri oluşturulur.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Malzeme, yapı ve teknik ayrıntılar
Motifler zürafa ilmeğine dayanır.
Kaya ve pırpır gibi motiflerde farklı düğüm düzenleri uygulanır.
Geçmişte ipek, günümüzde farklı iplikler
Eskiden tamamen doğal olan kökboyalarıyla boyanan ipek ipliklerden yapılan Müşküle İğne Oyasında, günümüzde ağırlıklı olarak her ton renkte üretilen polyester iplikler kullanılır.
Eşit ilmek ve sıkı düğüm
Pürüzsüz, bükümlü iplikle eşit büyüklükte ilmekler ve sıkı düğümler oluşturulur; motiflerde bitki, hayvan ve eşyalardan esinlenilir.
Zürafa, kaya ve pırpır
Temel zürafa ilmeğinin tekrarıyla motifler kurulur; kare ilmekli kaya ve pırpır motifleri farklı düğüm düzenleriyle yapılır.
Nasıl üretilir?
Malzeme, temel düğüm ve motiflerin kuruluşu
Müşküle İğne Oyası; şerit üzerine, kumaş kenarına ya da başlı başına bir örtü olarak ve iğne yardımıyla ipin düğümlenmesi suretiyle yapılır. İğne oyası yapımında temel olarak iğne, iplik, makas, tığ, pul, boncuk, kumaş, kâğıt, ince tel, kola vb. malzeme kullanılır. İğnelerin ince, deliğinin ise büyük olması uygundur. İğnenin ince olması oya deliklerinin küçük ve düzgün olmasını sağlar.
İplik seçimi ve ilmek düzeni
Müşküle İğne Oyasında; ipek iplikler (ibrişim, ipek, kordone, çamaşır ipeği), pamuklu iplikler (merserize, koton), keten iplikler (dantel iplikler) ve sentetik iplikler (naylon, sim) kullanılabilir. Müşküle İğne Oyası yapımında; ipliğin pürüzsüz ve bükümlü, ilmik büyülüklerinin aynı, ilmik düğümlerinin sıkı ve ilmiklerin net olmasına dikkat edilir. Müşküle İğne Oyasında doğadaki bitkilerden, hayvanlardan ve eşyalardan esinlenerek motifler oluşturulmuştur.
Zürafa ilmeğinin kurulması
İğne oyası, ilmeklerin yan yana gelmesiyle oluşan zürafanın (iğne oyası ilmiği) tekrarlanmasından meydana gelir. Zürafa; kumaş üzerine ipliğin işlenerek motifin oluşmasını sağlayan temel yapıdır. İplik iğne üzerine dolanıp iplik halkasının içinden geçirilerek oluşturulur. İğneye, istenilen renkte iplik takılıp kumaşın kenarından batırılıp düğümle iplik kumaşa sabitlenir ardından kumaşa sabitlenen iplik iğnenin üstüne alınıp iğneden çıkan ipi iğnenin altından geçilerek iki defa ip dolanıp iğne çekilir.
Kaya motifinin oluşturulması
Zürafalar tekrarlanarak iğne oyasından su ve motifler yapılır. İplik iki defa sarılarak çalışıldığında oya daha dik ve net durur. Oyaya sağdan sola doğru devam edilir. Zürafaların yan yana ve üst üste yapılması ile kare ilmekli kaya motifi oluşturulur.
Pırpır ve diğer motiflerin işlenmesi
Pırpır motifi ise kaya üzerine ipin yarım daire şeklinde bol bırakılıp diğer ucuna sabitlenen halka çevresine küçük yaprak formunun ip gevşek bırakılıp iğne ile düğümlenerek ardışık şekilde yapılması ile oluşturulur. Motifler temel olarak zürafa, kare, pırpır vb. isimler ile adlandırılan düğüm teknikleriyle sağlanır. Ayrıca iğne oyası yapan kişinin ustalığına ve yaratıcılığına bağlı olarak motifler zenginleşip farklılaşabilir.
Yöreyle bağı nedir?
Müşküle İğne Oyasının geçmişi eskiye dayanmakta olup İznik ilçesi ile ün bağı bulunur.
Yerel üretim ve kültürel bağ
Müşküle İğne Oyası; geçmişi Müşküle Köyü ile başlayan ve daha sonra İznik ilçesi ile ün bağı oluşan; tülbent, masa örtüsü, yatak örtüsü, havlu kenarı gibi alanlarda ya da başlı başına bir örtü olarak süsleme amacıyla kullanılan el sanatı ürünüdür.
Üretimin coğrafi sınırı
Üretimin tüm aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Geçmişi ve üretim geleneği nasıldır?
Yazılı kayıtlar ve yayımlanan modeller
2008 yılı yazılı kaynaklarında Müşküle İğne Oyası hakkında bilgiler bulunur ayrıca 2013 yılında Müşküle İğne Oyalarının 167 modeli yayımlanmıştır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
871 tescil numaralı Müşküle İğne Oyası mahreç işareti olarak 20 Ağustos 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Müşküle İğne Oyası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Müşküle İğne Oyası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetimler; İznik Belediyesinin koordinasyonunda ve İznik Belediyesi ile İznik Halk Eğitim Merkezinden konuda uzman birer kişiden oluşan denetim mercii ile yılda bir kez ayrıca şikâyet veya gerekli görülen hallerde ise her zaman denetim yapılır. Denetim mercii; kullanılan malzemelerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Müşküle İğne Oyası ibaresi ile mahreç işareti amblem kullanımının uygunluğunu denetler.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
