Artvin
Doğu Karadeniz’in kıyıdan Kaçkar ve Karçal dağlarına yükselen vadileri üzerinde bulunan Artvin, Çoruh havzası, ormanları, yaylaları ve çok katmanlı kültürüyle öne çıkar.
Ürünleri keşfedin
Arhavi Kestane Balı
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Menşe Adı
- Tescil no
- 1252
- Tescil tarihi
- 10.11.2022
Arhavi Termonisi
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 1732
- Tescil tarihi
- 05.05.2025
Borçka Demir Elması
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 1284
- Tescil tarihi
- 09.12.2022
Hatila Balı
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Menşe Adı
- Tescil no
- 893
- Tescil tarihi
- 17.09.2021
Hopa Hamsili Ekmeği
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 904
- Tescil tarihi
- 24.09.2021
Hopa Laz Böreği
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 407
- Tescil tarihi
- 08.01.2019
Puçuko
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 303
- Tescil tarihi
- 26.12.2017
Şavşat Ketesi
- İl
- Artvin
- Tescil türü
- Mahreç İşareti
- Tescil no
- 745
- Tescil tarihi
- 03.05.2021
Artvin hakkında
Artvin, tarih boyunca Çoruh vadisini Karadeniz kıyısı, Kafkasya ve Doğu Anadolu’ya bağlayan geçiş yolları üzerinde gelişmiştir. Yöredeki kaleler, kiliseler, manastırlar, camiler, kemer köprüler ve geleneksel yerleşimler; antik topluluklardan Gürcü krallıklarına, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden Cumhuriyet’e uzanan çok katmanlı geçmişi yansıtır. Sarp arazi içinde kurulmuş köyler ve vadi merkezleri, doğal savunma imkânlarıyla tarihî yol ağının birlikte şekillendirdiği bir yerleşim düzeni oluşturur.
İl toprakları Çoruh Nehri ve kollarının yardığı derin vadiler, Karçal ve Kaçkar dağ kuşakları, yüksek yaylalar ve yoğun ormanlarla belirlenir. Karadeniz kıyısındaki nemli iklim Hopa ile Arhavi çevresinde etkiliyken iç kesimlerde vadi ve yükseltiye bağlı karasal özellikler güçlenir. Borçka ve Şavşat’taki Karagöller, yayla gölleri, şelaleler ve biyolojik çeşitlilik, kısa mesafelerde değişen doğal peyzajın belirgin örnekleridir.
Dağlık coğrafya Artvin’de tarım alanlarını vadi tabanları ve uygun yamaçlarla sınırlar; buna karşılık orman ürünleri, arıcılık, hayvancılık, çay, fındık, mısır, meyvecilik ve bahçe tarımı ilçelere göre çeşitlenir. Yaylacılık, kışlık ürün hazırlama, süt işleme, dokumacılık ve ahşap ustalığı kırsal yaşamın üretim bilgisini taşır. Yerel pazarlar ile imece ve şenlik gelenekleri, farklı vadilerde gelişen yemek ve zanaat kültürünü ortak bir il kimliği içinde buluşturur.
Artvin’in coğrafi işaretli ürünleri
Artvin’in ormanları, yüksek yaylaları, kestane ve çiçekli bitki örtüsü arıcılığı; vadi tarımı ile hayvancılık ise tahıl, süt ve sebze temelli mutfağı besler. Arhavi Kestane Balı, Puçuko, Şavşat Ketesi ve ilçelerle ilişkili diğer coğrafi işaretler, dağlık çevreye uyarlanmış yetiştiricilik, saklama ve işleme bilgisinin ürünlere yansımasını gösterir.
Artvin’in coğrafi işaret envanterinde tatlılar ve hamur işleri, diğer ürünler, yetiştirilen ürünler ve yöresel yemekler olmak üzere 8 ürün yer alır. Bu çeşitlilik, ilin coğrafi işaret varlığının tek bir üretim alanıyla sınırlı olmadığını gösterir.
İlin ürün varlığında tatlılar ve hamur işleri grubunda 4 kayıt, diğer ürünler grubunda 2 kayıt, yetiştirilen ürünler grubunda 1 kayıt ve yöresel yemekler grubunda 1 kayıt bulunur. Tatlılar ve hamur işleri grubunda Hopa Laz Böreği, Şavşat Ketesi, Hopa Hamsili Ekmeği ve Arhavi Termonisi yer alır. Diğer ürünler grubunda Hatila Balı ve Arhavi Kestane Balı yer alır. Yetiştirilen ürünler grubunda Borçka Demir Elması yer alır. Yöresel yemekler grubunda Puçuko yer alır.
Tescil dizisi Puçuko ile 2017 yılında başlar; en güncel kayıt Arhavi Termonisi için 2025 yılında yapılmıştır. Envanterde Mahreç İşareti ve Menşe Adı türündeki kayıtlar yer alır; her ürünün kapsamı ve yöreyle ilişkisi kendi sayfasındaki sicil bilgileri üzerinden ayrıntılı olarak izlenebilir.


