Gümüşhane

Gümüşhane hakkında

Gümüşhane, Doğu Karadeniz’in kıyı kuşağı ile Anadolu’nun iç kesimleri arasındaki dağlık geçiş alanında yer alır. Zigana, Gümüşhane ve Çimen dağları doğu-batı doğrultusunda uzanırken, Harşit ve Kelkit çayları ilin başlıca vadilerini oluşturur. Güneyde Kelkit ve Şiran ovaları, kuzeyde ise derin vadilerle ayrılan dağlar ve yaylalar belirgindir. Gavur Dağları’ndaki Abdal Musa Tepesi ve buzul aşındırmasıyla oluşmuş göller, ilin yüksek dağ coğrafyasının parçalarıdır. Torul çevresindeki Artabel ve Limni gölleri ile Karaca Mağarası da doğal alanlar arasında bulunur. ^{[1] [2]}

İlin iklimi Karadeniz ile Doğu Anadolu arasında geçiş özellikleri gösterir. Zigana Dağları kıyıdan gelen nemli havanın içeriye ulaşmasını sınırlar; iç kesimlerde karasal özellikler belirginleşir. Kış yağışları çoğunlukla kar, ilkbahar yağışları ise yağmur biçimindedir. Vadiler, yüksek dağlar ve yaylalar arasındaki arazi farklılığına, orman ve bitki örtüsündeki çeşitlilik eşlik eder. Sarıçam, ladin, göknar, meşe ve kuşburnu, resmî coğrafya kaynağında adı geçen bitkiler arasındadır. ^[1]

Şehrin gelişimi gümüş madenciliği ve ulaşım yollarıyla bağlantılıdır. İlk yerleşim Canca çevresinde gelişmiş; Kanuni Sultan Süleyman döneminde yeni maden yataklarına yakın bir alanda kurulan cami ve konutlarla bugünkü Süleymaniye, yani Eski Gümüşhane şekillenmiştir. Osmanlı döneminde burada gümüş sikke basılmıştır. Madenlerin önemini yitirmesinin ardından yerleşim, Trabzon–Erzurum–İran transit yolu üzerindeki Harşit Vadisi’ne taşınmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında yönetim ve ticaret işlevleri yeni şehirde toplanmış, Gümüşhane vilâyet merkezi olmuştur. ^[3]

Dut yetiştiriciliğine bağlı pestil ve köme üretimi, Gümüşhane’nin geçim kaynakları ve mutfak kültürü içinde yer tutar. Gümüşhane Dut Pestili’nin yapımında dut, süt, bal ve ceviz ya da fındık kullanılır; yerel ustalık üretimin ayırt edici yönlerinden biridir. Kelkit Şeker Fasulyesi de bölge ekonomisine katkı sağlayan tarım ürünlerindendir. Kelkit’te koyun yününden dokunan zilli kilimler, kök boyalar ve yöreye özgü motiflerle sürdürülen bir el sanatı geleneğidir. Yaylalar ve doğal alanlar ise doğa ve kış turizmine konu olur. ^{[2] [4] [5] [6]}