Siirt
Coğrafi işaretli ürünler

Siirt

Siirt, Güneydoğu Anadolu’da, Botan Çayı’nın derin vadileri ile dağlık ve engebeli arazi üzerinde yer alır.

14 tescilli ürün · 14 ürün ayrıntısı yayında

Siirt hakkında

Botan Çayı, Dicle Nehri’nin kollarındandır. Yazlıca ve Körkandil dağları ile Müküs ve Kilis çayları, yüksek kesimlerin su ve arazi ağını oluşturur. Botan Vadisi 2019 yılında millî park olarak ilan edilmiştir. Dağlık alanlar ile vadi tabanları farklı iklim ve tarımsal kullanım koşulları taşır. [1] [2]

Fıstık yetiştiriciliği, bağcılık, nar üretimi, arıcılık ve hayvancılık önemli geçim alanlarıdır. Botan havzasındaki korunaklı vadilerin mikrokliması, Şirvan ve Pervari çevresinde Zivzik narı yetiştiriciliğiyle ilişkilidir. Pervari’nin dağ ve yayla florası bal üretimini destekler. Bıttım yağının sabuna dönüştürülmesi, tarımsal hammaddenin yerel işleme bilgisidir. [3] [6] [7] [8] [9]

Anadolu ile Mezopotamya arasındaki konum, farklı uygarlıkların bölgeye ulaşmasına zemin hazırlamıştır. Yüzey araştırmaları tarih öncesinden Roma, Bizans ve İslam dönemlerine uzanan buluntular ortaya koymuştur. Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı dönemleri sonraki tarihî katmanlardır. Osmanlı sancak örgütlenmesinin ardından Siirt, Cumhuriyet döneminde il olmuştur. [4]

Tillo’da İsmail Fakirullah ve İbrahim Hakkı çevresinde gelişen ilim ve tasavvuf mirası, kültürel hafızanın önemli parçasıdır. Siirt battaniyesi ve şal şepik kumaşı tiftik işleme ve dokuma ustalığını taşır. Büryan kebabı, perde pilavı, kitel ve üzüm pekmezli tatlılar, farklı malzemelerin kullanıldığı yerel mutfak gelenekleridir. [5] [10] [11] [12] [13] [14] [15]

Siirt’in coğrafi işaretli ürünleri

Siirt’in coğrafi işaretli ürünleri, dokumacılık birikimiyle yöresel yemek ustalığını birlikte yansıtır. Siirt Battaniyesi, iplik hazırlama ve dokuma bilgisinin aktarıldığı el sanatı ürünüdür. Ustaların üretim ve son işleme uygulamaları, battaniyenin il adıyla tanınmasında önemlidir.

Siirt Perde Pilavı, yerel mutfakta korunan hazırlama ve sunum geleneğinin örneğidir. Ürünün özel pişirme kabıyla ilişkili uygulama bilgisi, yemeğin yöresel kimliğini tamamlar. Battaniyecilik ve pilav geleneği, ilin ürünlerinde farklı alanlardaki ustalığın korunmasına örnektir.