Coğrafi işaretli ürün · Siirt
Siirt’in Tillo ilçesinde Bineytati ve Sinceri üzümlerinin şırası buğday unuyla pişirilir. Kurutulup terletilen yumuşak pestil, yerel üzümlerin şekerli yapısından yararlanır; üretiminde şeker ilavesi yapılmaz.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Tillo Heriresi nedir?
Tillo Heriresi, üzüm şırası ve buğday unuyla hazırlanan yumuşak bir üzüm pestilidir. Siirt’te yetişen Bineytati ve Sinceri üzümlerinin şırası, beyaz toprakla durultulup unla pişirilir. Karışım kalıplara alınır, kesilip kurutulur ve terletilir. Üzümlerin şekerli yapısı nedeniyle üretimde şeker ilavesi yapılmaz.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bileşenler ve kaplama
Bineytati üzümünün sicildeki diğer adları Çörtlük ve Öftük Siirtli’dir. Sinceri üzümü Şiraybin adıyla da bilinir. Üretimde bu yerel üzümlerin şırası kullanılır.
Bu üzüm çeşitleri, şekerli yapıları ve şıra miktarının fazla olmaları nedeniyle tercih edilir ve ürüne şeker ilavesi yapılmaz.
Tablo-1: Tillo Heriresinin Fiziksel Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan tillo heriresinin fiziksel özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir. Tablo sicildeki gösterimi aktarır. Bu ürünün aşağıdaki kaynak açıklamasında belirtilen veri belirsizliği devam etmektedir; belirsiz satırlar kesin ölçüm, beslenme üstünlüğü veya uygulama önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Kalınlık (cm) | Uzunluk (cm) | Genişlik (cm) |
|---|---|---|
| 0,8-0,9 | 7-8 | 6-7 |
Tablo-2: Tillo Heriresinin Kimyasal Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan tillo heriresinin kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir. Tablo sicildeki gösterimi aktarır. Bu ürünün aşağıdaki kaynak açıklamasında belirtilen veri belirsizliği devam etmektedir; belirsiz satırlar kesin ölçüm, beslenme üstünlüğü veya uygulama önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan tillo heriresinin kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir. Tablo sicildeki gösterimi aktarır. Bu ürünün aşağıdaki kaynak açıklamasında belirtilen veri belirsizliği devam etmektedir; belirsiz satırlar kesin ölçüm, beslenme üstünlüğü veya uygulama önerisi olarak yorumlanmamalıdır.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Değer |
|---|---|
| Kuru madde (%) | 82,94 – 87,90 |
| Şeker (%) | 40,8 – 50,2 |
| Rutubet (%) | 14,16 – 15,00 |
| Titre edebilir asitlik (tartarik asit) (%) | 0,40 – 1,00 |
| Yağ (%) | 0,90 – 1,20 |
| Protein (%) | 2,5 – 3,52 |
Biçim, renk ve doku
Yumuşak bir yapıya sahiptir.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Hazırlama işlemleri
Tillo Heriresinin üretiminde, Siirt ilinde yetişen Bineytati ve Sinceri çeşidi yerel üzümler kullanılır. Üretimde genellikle birinci tip buğday unu tercih edilir.
Malzemeler ve ölçüler
- 170 kg üzüm
- 3–4 kg buğday unu
- 1–1,5 kg beyaz toprak
Hazırlama ve pişirme
Hasat edilerek işleme yerine getirilen üzümler, toz vb. yabancı maddelerden temizlenmek üzere içilebilir nitelikteki çeşme suyu ile yıkanır ve varsa çürük ve ham salkımlar ile yaprak ve dal parçaları ayıklanır. Yıkanan üzümler üzüm sıkma makinesinde sıkılarak üzüm suyu çıkarılır. Üzüm suyu odun ateşindeki kazanlarda kaynatılır. Kaynama sırasında şıraya 1–1,5 kg olacak şekilde, % 80’in üzerinde kalsiyum karbonat içeren beyaz toprak ilave edilir.
Beyaz toprak ile tortu dibe çöktürülüp şıra durultulur ve asitlik giderilerek ekşilik azaltılır. Şıra, durultma işlemi tamamlandıktan sonra 4–5 saat kadar soğumaya bırakılıp tekrar kaynatılır. Kaynama sırasında yaklaşık 10 litre üzüm şırası alınır ve ayrı bir yerde yaklaşık 3–4 kg buğday unu karıştırılıp kaynayan şıranın üzerine dökülüp 1–2 saat iyice karıştırılarak kaynatılır.
Pestil karışımı, kalınlığı yaklaşık 3 cm olan tepsilere, 1 cm kalınlıkta olacak şekilde boşaltılarak bir gece soğumaya bırakılır. Uzunluğu 9–10 cm, genişliği 8–9 cm olacak şekilde kesilerek gıda ile temasa uygun bezlerin üzerine serilip yaklaşık 3–4 gün güneşte kurumaya bırakılır. Kuruyan pestiller, şeffaf polipropilen torbalara koyulup ağzı sıkıca bağlanır ve yaklaşık 10–15 gün terletmeye bırakılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Raf ömrünün uzun olması nedeniyle eski zamanlarda, seyahatlerde kumanya olarak kullanılmıştır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Tillo Heriresi kuru ve doğrudan güneş ışığı almayan yerlerde oda sıcaklığında 6 ay muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Tillo Heriresi; üzüm şırası, buğday unu ve beyaz toprak kullanılarak Tillo ilçesinde üretilen ve coğrafi sınırda “herire” olarak adlandırılan üzüm pestilidir. Tillo Heriresinin üretiminde kullanılan beyaz toprak, % 80’in üzerinde kalsiyum karbonat içerir. Tillo Heriresinin geçmişi eskiye dayanır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Tillo Heriresinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Özel günlerde ikram edilir. İşlem sonunda gıda ile temasa uygun ambalajlarda paketlenerek piyasaya sunulur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Tillo ilçesinin mutfak kültüründe ve geleneklerinde önemli bir yere sahiptir.
Protein (%) 2,5–3,52 Tillo Heriresinin geçmişi eskiye dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Sicilde kuru madde %82,94–87,90, rutubet %14,16–15,00 aralıklarında verilmiştir. Bu değerlerin aynı numunede tamamlayıcı ölçümler mi, farklı numune veya yöntem sonuçları mı olduğu açık değildir. Numune ve analiz temeli teyit gerektirir. Bu kapsam açıklanmadan nem ve kuru madde değerlerinin birbirini tamamlayıp tamamlamadığı, besin değeri veya kalite sınırı belirlenemez.
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre kuru madde %82,94–87,90; rutubet %14,16–15,00 aralıklarında verilmiştir. Bu aralıkların aynı numuneye ve birbirini tamamlayan ölçümlere mi, yoksa farklı numune ya da analiz yöntemlerine mi ait olduğu belirtilmemiştir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili tablo satırlarının doğru adı, değeri, birimi, numune miktarı ve analiz dayanağı; çelişki varsa düzeltilmiş tablo açıklanmalı.
Kuru madde ve rutubet değerlerinin aynı numune ve analiz esasına ait olup olmadığı açıklanmamıştır. Bu kapsamın tescil ettiren veya TÜRKPATENT tarafından yazılı olarak açıklanması gereklidir.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1347 tescil numaralı Tillo Heriresi mahreç işareti olarak 17 Nisan 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Tillo Heriresi ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Tillo Heriresi ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün koordinatörlüğünde, Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tillo İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Tillo Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan en az 3 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kere, ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde ise her zaman yapılır.
Yapılan denetimler, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan, özellikle Bineytati ve Sinceri çeşidi üzümler olmak üzere bileşenlerin uygunluğu.
Özellikle beyaz toprak kullanılması, kurutma ve terletme aşamaları olmak üzere üretim metoduna uygunluk. Ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygunluğu. Tillo Heriresi ibaresi, logosu ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
