Coğrafi işaretli ürün · Siirt
Siirt’te pamuk çözgü ve kirmanla eğrilmiş doğal renkli tiftik atkıyla elde dokunur. Demir tarakla kabartılan yüzeyine baklava dilimi, çarliston veya kıvırcık görünüm verilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Siirt Battaniyesi nedir?
Siirt Battaniyesi, Siirt’te pamuk çözgü ve kirmanla eğrilmiş tiftik atkının elde dokunup demir tarakla tüylendirilmesiyle oluşur. Beyaz, siyah, kahverengi, devetüyü ve gri gibi doğal renkler kullanılır. Sicil ürünü yıkamada renk vermeyen, koku yaymayan ve tüy dökmeyen el dokuması olarak tanımlar.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tarakla şekillenen motifler
Baklava diliminde dokuma ıslatılıp demir tarakla baklava biçimi verilir. Çarliston, farklı doğal renklerin 2–12 cm aralıklarla dokunmasıdır. Kıvırcıkta, ıslak dokumanın tüyleri demir tarakla kıvırcık biçime getirilir.
Ölçüler ve dokuma
Genel ölçüler iki kişilik battaniyede 130 × 210 cm, tek kişilikte 120 × 180 cm, seccadede 75 × 125 cm, heybede 30 × 40 cm olarak verilir.
Nasıl üretilir?
Tiftiğin temizlenmesi ve eğrilmesi
Tiftik keçisinden alınan tiftik yabancı maddelerden ayıklanır, hallaçlanıp yumak yapılır. Kirmanla eğrilip çilelenir, kokudan arındırılmak için deterjanla yıkanır. Çile ipler çıkrıkla masuraya sarılır.
Dokuma ve demir tarakla şekillendirme
Balmumuyla mumlanan pamuk çözgü tezgâha yerleştirilir. Masura mekiğe takılarak dokunur; battaniye henüz tezgâhtayken demir tarakla taranarak tüylendirilir. Tezgâhta kesildikten sonra ıslatılıp demir tarakla desen ve biçim verilir.
Katlama ve piyasaya hazırlama
Deseni bozmadan, tüylü yüz içte kalacak şekilde uzunlamasına iki kez ikiye katlanır. Kısa kenarlar bir araya getirilip iki kez daha ikiye katlanarak piyasaya hazırlanır.
Nerelerde ve hangi amaçlarla kullanılır?
Sicilin ürün kapsamında battaniye, seccade, yelek, kaban, heybe, kırlent ve divan örtüsü bulunur.
Yöreyle bağı nedir?
Coğrafi sınır Siirt ilidir; sicil, belirtilen özelliklere bağlı kalınması şartıyla diğer yörelerde üretime de izin verir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
57 tescil numaralı Siirt Battaniyesi mahreç işareti olarak 15 Temmuz 2004 tarihinde tescil edilmiştir. Başvuru ve korumanın başlangıcı 24 Şubat 2003, kapakta aktarılan ilan tarihi 27 Temmuz 2003’tür. Kullanım biçimi etiketlemedir.
Sicil, 555 sayılı KHK’nin yirminci maddesine dayanarak teknik uygunluk denetimini düzenler. Teknik uygunluk denetimi; Ticaret ve Sanayi Odasının ilgili yetkilisi, Halk Eğitim Merkezinin usta öğreticisi ve Siirt Battaniyeciler Odası Başkanlığının yetkili elemanından oluşan komisyona verilir. Düzenli denetim yılda bir, şikâyette ve gerekli görüldüğünde her zaman yapılır.
