Coğrafi işaretli ürün · Şırnak
Şırnak’ın Silopi ilçesinde yetiştirilen sarı renkli ve ince kabuklu incirdir. Yumuşak dokulu meyvenin içi pembemsi kırmızı ve çok tatlıdır; aşı veya çelikle çoğaltılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Silopi Behnat İnciri nedir?
Silopi Behnat İnciri, Şırnak ili Silopi ilçesinde yetişen ve Latince tür adı Ficus carica L. olan, mevcut ağaçlardan alınan kalemlerin başka incir ağaçlarına aşılanması veya çelikleme ile üretilen, sarı renkli, ince kabuklu, yumuşak dokulu, içi pembemsi kırmızı ve çok tatlı bir incirdir.
Ayırt edici özellikleri
Tat ve meyve yapısı
Silopi Behnat İnciri, Şırnak ili Silopi ilçesinde köklü bir geçmişe sahiptir.
Silopi Behnat İnciri, adını şimdilerde terk edilmiş bir köy olan Behnat Köyünden alır.
Tablo-1: Silopi Behnat İncirinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan silopi behnat i̇ncirinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Sarı kabuk ve pembemsi iç
İnce sarı kabuklu meyvenin içi pembemsi kırmızı, dokusu yumuşak ve tadı çok tatlıdır.
Silopi Behnat İnciri Nasıl Yetiştirilir?
Fidan temini ve dikimi
Silopi Behnat İnciri fidanı, yapraklarını dökmüş dinlenmeye geçmiş zamanda alınır. İlkbahar ayında gözler uyanmadan fidan dikimi yapılabilir. Çelikten dikimler ilkbaharda ağaçlara su yürümeden hemen önce yapılır. Çelikten yapılan dikim ve köklü fidan olmak üzere 2 şekilde dikim yapılır. Köklü fidan dikimi yapılırsa 2. yılda meyve vermeye başlar. Çelikten yapılan dikimde 2–3 yılda meyve vermeye başlar.
* Ürünün sicil belgesinde çelik dikimi bir bölümde ilkbaharda ağaçlara su yürümeden hemen önce, başka bir bölümde ise kasım–aralık aylarında tarif edilmektedir. Bu noktanın açıklığa kavuşması için TÜRKPATENT ile tescil ettiren ve denetleyen kurumların (Silopi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; Silopi Ziraat Odası; Şırnak Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü) teyidi beklenmektedir.
Çelikle yapılan dikim, kasım-aralık aylarında, köklü fidan dikimi ise şubat ayında yapılır. Çelikle yapılan üretimde verim daha iyi olur. Fidanlar, yetişkin ağaçların yanında beliren köklü fidanlardan veya uygun seçilecek dallarından çelik alınıp toprakta köklendirilerek temin edilir. Dikilecek köklü fidan 1–2 yaşında, sağlam ve gelişmiş olmalıdır. Fidan dikim aralıkları 4×5 ile 8×8 m arasındadır. Dikim çukurları genellikle 50×50 cm olarak açılır.
Fidan çukurlarının dibine yüzeyden kazılmış toprak ve fermente hayvan gübresi veya kum karıştırılıp atılır. Üzerine incir fidanı dikilir. Etrafı toprakla doldurulur. Toprak hafifçe sıkıştırıldıktan sonra can suyu verilir. Silopi Behnat İncirinde ilekleme/boğa asma işlemi yapılmaz.
Toprak işleme
Silopi Behnat İnciri ağaçları ilkbaharda iki defa ve sonbaharda bir defa olmak üzere yılda iki defa toprak bellenerek işlenir ve havalandırılır. Bu işlem sonbahar ve kış yağışlarından daha fazla yararlanmak için yapılır. İlkbahar mevsiminde ise yabancı otları azaltmak için toprak iki defa bellenir veya traktörle sürülür.
* Ürünün sicil belgesinde toprak işleme için ilkbaharda iki ve sonbaharda bir uygulama anlatılmasına rağmen toplam “yılda iki” olarak belirtilmektedir. Bu noktanın açıklığa kavuşması için TÜRKPATENT ile tescil ettiren ve denetleyen kurumların (Silopi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; Silopi Ziraat Odası; Şırnak Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü) teyidi beklenmektedir.
Budama özellikleri
Silopi Behnat İnciri ağaçlarında daha çok verim ve daha kaliteli ürün almak için budama yapılır. Coğrafi sınırda kış ılık geçtiği için sonbahardan ilkbahar aylarına kadar budama yapılabilir. Silopi ilçesinde incir ağaçları ihtiyaca göre üç farklı şekilde budanır. Şekil ve verim budamasının yanı sıra hastalıklı, kurumuş ve sorunlu dalların budaması yapılır. Budama daha çok gençleştirme budaması olarak ana dalların tepelerinin kesilmesi şeklinde yapılır.
Aşılama özellikleri
Meyve değişimi istenen incirlerin üzerine Silopi Behnat İnciri aşılanabilir. Aşılama yaz mevsiminde (haziran ayında) yapılacaksa göz aşısı ve kış mevsiminde (şubat ayında) yapılacaksa kalem aşısı şeklinde yapılır.
Sulama işlemi
Yeni dikilen fidanların toprağının sürekli nemli kalması sağlanırken önceden dikilen ağaçlar haftada bir sulanır. Silopi Behnat İnciri yetiştirilirken; incirler mevcut durumda salma sulama yöntemiyle sulanır. Aşırı sulamadan kaçınılır. Özellikle hasada yakın dönemde incirin tat ve aromasının olumsuz etkilenmemesi için fazla su verilmez. Sulama modern sulama sistemleriyle de yapılabilir.
Gübreleme işlemi
Kasım-şubat ayları arasında toprağa fermente hayvan gübresi karıştırarak gübreleme yapılır.
Hasat işlemi
Silopi Behnat İnciri hasadına temmuz ayının ortasında başlanıp ekim ayının başına kadar devam edilir. Sofralık taze incir meyveleri tam olgunluğunda hasat edilir. Hasat elle yapılır. Taze incir avuç içiyle ezmeden kavranıp sağa sola döndürülerek burkma ve çekme hareketiyle koparılır. İncirlerin zedelemeden tazeliğini koruması için dallardan yapılmış “selık, tebek” denilen sepetlere veya meyve kasalarına konulur.
muhafazası özellikleri
Hasat sonrası 2–3 saatte ürünün sıcaklığı 5 °C’nin altına düşecek şekilde ön soğutma yapılmalıdır. Ortamın bağıl nem oranı %85–90 civarında olmalıdır.
Yetişme ve hasat dönemi
Hasadı genellikle temmuz ve ekim aylarında yapılır.
Muhafaza koşulları
İncirlerin altına ve üstüne incir, asma yaprakları veya yabani nane Mentha Pulegium (yöresel adı punk/pünk/pink) serilerek muhafaza edilir ve taze olarak satışa sunulur. En uygun depolama sıcaklığı -1 ile 0 °C arasındadır. Depolama süresi ortalama 7 gündür.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Ürün, coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Silopi Behnat İncirinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Kökeni ve üretim geleneği
Silopi ilçesinin tarım ekonomisinde ve mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1587 tescil numaralı Silopi Behnat İnciri mahreç işareti olarak 9 Mayıs 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Silopi Behnat İnciri ibaresi, sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Silopi Behnat İnciri ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur. Tescil ettiren kurum kimliği: Silopi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Silopi Kaymakamlığının koordinatörlüğünde; Silopi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Silopi Ziraat Odası ve Şırnak Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümünden ürün konusunda uzman birer üyenin katılımıyla oluşacak 3 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim mercii yılda en az bir defa düzenli olarak ayrıca şikâyet üzerine ve ihtiyaç duyulduğunda her zaman denetim yapabilir.
Yapılan denetimler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak Türk Patent Ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii tarafından; üretim metoduna uygunluk; ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygunluğu ve Silopi Behnat İnciri ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
