Adana Karpuzu

Hazırlama işlemleri

Solgunluk hastalığının etmeni Fusarium oxysporum f. sp. niveum (Smith) Hans tarafından karpuz yetiştiriciliğine verilen zararın artması sonucunda günümüzde coğrafi sınırda kullanılan tohumluğun büyük kısmı F1 hibrit çeşitleridir. Bölgede iki farklı modern tarım uygulaması ile karpuz yetiştiriciliği yapılır.

Fide dikimi

Adana Karpuzu, genel olarak örtü altı yetiştiriciliği ya da doğrudan açık alanda tohum ekimi veya fide dikimi ile yetiştiriciliği yapılır. Tohum ile Yetiştiricilik Adana Karpuzunun ekimi için toprak hazırlığına sonbaharda başlanır.

Gübreleme işlemi

İlk toprak işlemede sonbahar yağışlarından önce ağustos – ekim aylarında toprağa yanmış ahır gübresi de eklenerek derin sürüm yapılır ve dip kazan ile sert tabaka kırılır. Bunun ardından toprak, kültivatör veya diskaro ile işlenerek kesekleri parçalanır. İkinci toprak işleme ise ocak – şubat aylarında yapılır ve bu dönemde toprağa taban gübresi verilerek yeniden işlenip ekime hazır hale getirilir.

Toprak, ekimden 15 gün önce yanmış ahır gübresi eklenerek, 15

Malzemeler ve ölçüler

• 20 cm derinlikte işlenir ve organik ile inorganik maddece zenginleştirilir.

Hazırlama işlemleri — 2. aşama

Pulluk veya domuz burnu ile 150–300 cm aralıklarla fazla derin olmayan sıra arası oluşturacak çiziler açılır. Bu çizilerin arasında kalan tümseklerde sıra üzeri mesafeler 50–75 cm olacak şekilde çukurlar açılır. Ocak ayında, tohumların toprak yüzeyine kolay çıkabilmesi için her çukura 3–4 adet tohum atılarak ekim yapılır.

Fide Üretimi Adana Karpuzu yetiştiriciliğinde; toprak ve kök hastalıklarına karşı dayanıklılığı arttırmak amacıyla aşılı fidelerle de üretim yapılabilir. Aşılı fideler, anaç olarak kullanılan kabak (Cucurbita) bitkileri üzerine karpuz bitkilerinin aşılanmasıyla elde edilir.

Fide dikimi — 2. aşama

Aşılı karpuz fidelerinin dikim ve sonrasındaki yetiştirme aşamalarında aşı noktasının toprak ile teması önemlidir. Aşılı karpuz bitkileri güçlü bir bitki gelişmesi gösterirler. Bir dekar alan için 270–320 aşılı karpuz fidesi yeterlidir. Fide sayısını belirlerken çeşidin ve toprağın özellikleri de dikkate alınmalıdır. Fideler kış aylarında 3/2 torf ve 3/1 vermiculite karışımında, yaz aylarında 3/2 torf ve 3/1 vermiculite+perlit karışımında yetiştirilir.

Hazırlanan bu toprak karışımları 150’lik 57 cc veya 96’lık 75 cc hacimli viyollere doldurulur ve tohumların ekimi yapılır.

Ekim ve çimlendirme

Ekimi yapılan karpuz tohumlarının çimlenmesini hızlandırmak için %95 nem ve 22–24 °C’lik sıcaklıkta olan çimlenme odasında 4–5 gün karanlıkta bekletilir. Çimlenmesini tamamlayan tohumlar 20–22 °C sıcaklığındaki seralara alınır. Bu aşamadan sonra aşılı fide üretimi için kullanılacak kalemler 20–21 günde ve anaçlar 15–16 günde yetiştirilir.

Bu sürelerde yetişen kalem ve anaçlar aşılama işlemleri yapıldıktan sonra; sarı ışığa, 20–22 °C sıcaklığa ve % 95 neme sahip olan yoğun bakım odasına alınıp, bir hafta beklenir. Bir haftayı tamamlayan fideler tekrar seraya alınır ve geri kalan gelişmesini 20–22 °C sıcaklığındaki seralarda tamamlar.

Fide dikimi — 3. aşama

Seralarda 25–30 gün yetiştirilen fideler dikim için hazır hale gelir. Aşısız fide üretimi için ise karpuz çekirdeğinin viyollere ekiminden fide olana kadar ki yetişme süresi 55–60 gündür.

Toprağın hazırlanması

Yetişme süresini tamamlayan fideler tarlada dikime hazır hale gelir.

Üretim yeri ve çevresi

Tohum ekiminden veya fide dikiminden önce dekara 3–5 ton yanmış ahır gübresinin serpme olarak verilmesi ve toprakta 20–25 cm derine karıştırılması olumlu sonuç verir. Topraktaki kireç oranının yüksek olduğu durumlarda ise ahır gübresiyle birlikte dekara 30 kg toz kükürt verilir. Ara çapa ve sulama öncesi verilen gübreler hemen toprağa karıştırılmalı veya sulanmalıdır.

Örtü Altı Yetiştiricilik Tünel yerleri hâkim rüzgâra paralel olarak hazırlanmalı, tünel uzunluğu arazinin durumu ve üreticinin isteğine göre değişebilir. Genel olarak tüneller 12–14 m uzunlukta, 100–120 cm genişlikte ve yüksekliği 50–60 cm olacak şekilde tesis edilir. İki tünel arası mesafe dıştan dışa 80 cm olmalıdır. Böylece bitki aralarındaki iki metrelik mesafe korunur.

Üretim yeri ve çevresi · 2

Tüneller yerden 15–20 cm yükseltilen seddeler üzerine yapılmalıdır. Tünellerin ortasına gelecek şekilde 60 70 cm aralıklarla ocaklar açılır, eğer toprak hazırlığı sırasında yanmış çiftlik gübresi ve taban gübresi verilmemişse her ocağa çiftlik gübresinden bir kürek ve dekara 50 kg 15.15.15 oranında kompoze gübre gelecek şekilde gübre ilave edilerek karıştırılır. Ekim veya dikim yapılana kadar bu şekilde bırakılır.

İskelet malzemesi olarak çoğunlukla 4–6 mm’lik demir çubuklar kullanılır. Yarım ay şeklinde eğilmiş çubuklar hazırlanan seddelere enlemesine her bir ucu 15–20 cm toprağa girecek şekilde çakılır. Çubuklar 1–2 m aralıklar ile dikilir. Bir tünelde 7–13 adet arasında çubuk kullanılır. Örtü malzemesi olarak 0,02–0,05 mm veya 0,10 mm kalınlığında plastikler kullanılır.

Gübreleme — 2. aşama

Plastik genişliği alçak veya yüksek tünel olmak üzere 2,2 m ile 6,5 m arası değişir. 12 m’lik bir alçak tünel için 13,5 m naylon kullanılmalıdır. Örtü altı karpuz yetiştiriciliğinde beyaz plastik malç ve çift kat tünel yapılması, soğuktan koruma yanında erkenciliğe de fayda sağlar

Sulama işlemi

Karpuzlarda bitkinin gelişme dönemleri göz önüne alınarak sulama yapılmalıdır. Dikimde can suyu verildikten sonra çiçeklenme dönemine kadar bitkinin su ihtiyacı azdır. Ancak kurak geçen yıllarda az miktar su verilebilir. Çiçeklenme dönemine kadar olan sürede çok su verilmesi bitki çiçeklenmesini geciktirir. Bu dönemde sulama tünellerin içinde azar azar ya da tünellerin aralarında yağmurlama veya salma sulama yöntemleriyle yapılır.

Bitki çiçeklenmeye başladığı zaman su ihtiyacı daha da artar. Meyve irileşme ve olgunlaşma aşamasında en üst seviyeye ulaşır. Sulama dikkatli ve kontrollü yapılmalıdır. Fazla sulama vejetatif gelişmeyi (bitkilerin kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından yeni bitkilerin oluşması) hızlandıracağından meyve tutumu azalır bu sebeple suyun azar azar ve sık verilmesi gerekir. Örtü altı sera yetiştiriciliğinde damla sulama veya yüzey sulama yöntemleri uygulanır.

Karpuzda hasada yakın dönemde sulama kesilmelidir. Aksi takdirde meyvede çatlama, çürüme gibi sıkıntılar ekonomik kayıplara neden olacaktır. İlk meyveler 400–500 g ağırlığına ulaşıncaya kadar mecbur kalmadıkça sulamadan kaçınılmalıdır.