Coğrafi işaretli ürün · Malatya
Malatya’nın Akçadağ ilçesinde yetiştirilen Pyrus communis meyvesidir. Küçük ve uzun-sivri armudun kabuğu yeşilimsi sarı, içi yeşilimsi beyazdır; taze ve kurutulmuş değerlendirilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Akçadağ Armudu nedir?
Akçadağ Armudu için tescilli üretim alanı Malatya ili Akçadağ ilçesi olarak belirlenmiştir. Pyrus communis türünün armududur. Fidanı kuvvetli, yarı dik ve hızlı gelişir. Meyve orta sertlikte ve orta kumluluktadır.
Ayırt edici özellikleri
Ağacın gelişimi
Akçadağ Armudu fidanı; kuvvetli, yarı dik ve hızlı gelişen odunumsu yapıdadır.
Gübreleme, ilaçlama ve aşırı budama gibi zirai mücadelelere ihtiyaç duymaz.
Akçadağ Armudu kuraklığa oldukça toleranslı bir armuttur.
Hasada yakın aşırı sulama yapılmaz.
Kuraklığa dayanım ve kullanım
Akçadağ Armudu, taze meyve ve kurutmalık olarak ticarete konu olur.
Tablo-1: Akçadağ Armudunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan akçadağ armudunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 8 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan akçadağ armudunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Değerler |
|---|---|
| Meyve iriliği | Küçük |
| Meyve şekli | Boyun kısmı ve alt kısmı uzun-sivri |
| Meyve kabuğu | Yeşilimsi sarı |
| Meyve içi | Yeşilimsi beyaz |
| Meyve özelliği | Orta sertlikte ve orta kumlulukta |
| Çiçeklenme zamanı | Nisan ayının başı |
| Derim zamanı | Ekim ortası |
| Tozlayıcıları | Williams |
Akçadağ Armudu Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Akçadağ Armudu bahçesinin toprağı yılda iki kez işlenir. Yabani otlar bu alanlardan temizlenir ve fidanların kökleri hava aldırılıp toprağın nemli kalması sağlanır.
Sulama işlemi
Toprak kuruduğunda, nemlenmesi için sulanır. Akçadağ Armudunda budama işlemleri uyanma dönemine kadar yapılacağı gibi çitil halindeyken de yarma veya göz aşısı olarak bilinen aşılama yapılarak ilk önce kuru dallar, sık dallar ve üst üste binmiş dallar budanıp geri kalan dallarda kısaltma budaması yapılır. Sonbahar döneminde yaprak dökümü sonrası, dallar dikine budanır. Budama yerleri macunla kapatılır. Ateş yanıklığının bulunduğu yağışlı yerlerde hafif budamalar tercih edilir.
Akçadağ Armudu coğrafi sınırdaki Ahlat ağaçlarına aşılanarak da yetiştirilebilir.
Hasat işlemi
Güz mevsiminde armutlar sarardığı zaman hasat yapılır. Akçadağ Armudu taze meyve ve kurutulmuş olarak ticarete konu olur. Kurutma Armutlar yıkanır, üzerinde çürük varsa bu kısımları bıçak ile kesilir.
Etin dilimlenmesi
Ardından kabuklarını soymadan halka şeklinde ince ince dilimlenerek simetrik bir şekilde sapından ucuna doğru dilimlere ayrılır. İçindeki çekirdekler ayıklandıktan sonra balkon veya terasa temiz bir örtü veya bezin üzerine serilerek birbirine değmeyecek şekilde dizilen armutlar, güneşin altında ortalama 4–7 güne kadar bekletilir. Her gün armutları ters çevirerek her tarafının eşit miktarda kuruması sağlanır.
Ambalajlama Dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlarda ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile tüketiciye arz edilir.
Muhafaza koşulları
Depolama Akçadağ Armudu yaş olarak soğuk hava deposunda -1 veya -1,5 °C’de, %80–90 nispi nem oranında muhafaza edilir. Soğuk hava deposunda başka meyve vb. bulundurulmaz. Kurutulmuş Akçadağ Armudu serin, kokulardan ari, rutubetsiz ve doğrudan güneş almayan ortamlarda muhafaza edilir. Ürünün daha uzun süre muhafazası için; buzdolabı koşullarında soğuk zincirde muhafaza edilebilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Akçadağ Armudu coğrafi sınırın kıraç ve yüksek kesimlerinde yetişmekle birlikte organik madde açısından zengin killi-tınlı topraklarda verimi yüksektir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Akçadağ Armudunun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Kökeni ve üretim geleneği
Akçadağ Armudu köklü geçmişe sahip olup Akçadağ ilçesinin tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1609 tescil numaralı Akçadağ Armudu mahreç işareti olarak 7 Temmuz 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Akçadağ Armudu ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Akçadağ Armudu ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Akçadağ Belediyesinin koordinatörlüğünde, Akçadağ Belediyesi, Akçadağ İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Akçadağ Esnaf ve Sanatkârlar Odasından ürün konusunda uzman birer kişi olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda en az bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetim mercii; üretim metoduna uygunluğunu, aşılamanın uygunluğunu, depolamanın uygunluğunu ve Akçadağ Armudu ibaresi ile mahreç işareti amblem kullanımının uygunluğunu denetler. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
