Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Mengen Peyniri, yerel inek veya koyun sütünden üretilen, açık sarı renkli, silindir biçiminde ve yarı sert bir peynirdir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Mengen Peyniri nedir?
Mengen Peyniri, Mengen ilçesinde yetiştirilen inek veya koyunların sütünden yapılır. Sicilde az yağlı ve yarı sert peynir olarak tanımlanır. Açık sarı rengi ve silindir biçimiyle kaşar peynirine benzer; taze ya da tavada ve ızgarada kızartılarak tüketilir.
Ayırt edici özellikleri
Açık sarı silindir
Peynir altı suyunda toplanan teleme, delikli silindir kalıplarda süzülür ve baskılanır. Son ürün açık sarı renktedir.
Mengen Peynirinin kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Sicil belgesinin 2. sayfasındaki tablo.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Kuru Madde (%) | Kül (%) | Yağ (%) | Protein (%) | Tuz (%) | pH |
|---|---|---|---|---|---|
| 51,4 ± 5,34 | 3,57 ± 0,73 | 19,05 ± 4,99 | 24,0 ± 3,29 | 2,19 ± 0,85 | 5,72 ± 0,44 |
İnek veya koyun sütü
Üretimde coğrafi sınırdan temin edilen inek veya koyun sütü kullanılır. Bir kilogram peynir için yaklaşık 10 litre süt gerekir.
Mengen Peyniri nasıl üretilir?
Sütü süzme ve pastörizasyon
Bir kilogram peynir için yaklaşık 10 litre yerel inek veya koyun sütü kullanılır. Soğuk zinciri korunarak alınan çiğ süt tülbentten süzülür; en az 63 °C’de 30 dakika pastörize edilir.
Mayalama
Süt hızla 37 °C’ye soğutulur. 10 ml içme suyuna eklenen 5 ml endüstriyel şirden mayası 10 litre süte homojen dağıtılır. Kazan kapatılır, sıcaklık korunarak yaklaşık bir saat mayalanır.
Pıhtıyı kesme ve ısıtma
Pıhtı bıçakla kontrol edilir. Peynir altı suyu ayrılmaya başlayınca iri karelere veya sekiz eş dilime kesilir ve 5 dakika bekletilir. Kazan ısıtılır; teleme kevgirle yavaşça dağıtılır. Peynir altı suyu yaklaşık 50–55 °C’ye ulaşınca teleme elle toplanır.
Süzme ve baskılama
Teleme, tülbent bulunan altı delikli silindir kalıplara konur. Kalıplara en az 2 kg ağırlık uygulanır ve 8–12 saat bekletilir.
Kuru tuzlama ve ambalajlama
Peynirin dışı ortalama 40 g iri salamura tuzuyla tuzlanır; 4 °C’de bir gün bekletilir. İstenen miktarlarda vakum ambalaja alınır.
Paketleme sonrası raf ömrü
Vakum ambalajlı Mengen Peynirinin sicilde belirtilen ortalama raf ömrü iki aydır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip Mengen Peyniri, Bolu ili Mengen ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, coğrafi sınırdan temin edilen süt kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Mengen Peynirinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Mengen Peyniri taze olarak veya tavada ve ızgarada kızartılarak tüketilir. İstenen miktarlarda vakum ambalajlarda satışa sunulur.
Tarihsel kayıtlar
Sicilde, Mengen Peyniri ile ilgili en eski kayıtlara 20. yüzyıl başlarında yazılan salnamelerde rastlandığı belirtilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1482 tescil numaralı Mengen Peyniri mahreç işareti olarak 6 Ekim 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Mengen Peyniri ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Mengen Peyniri ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Mengen Kaymakamlığının koordinasyonunda; Mengen Kaymakamlığı, Mengen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mengen Belediyesi ve TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Bolu İl Temsilciliğinden konuda uzman birer kişinin katılımı ile en az 4 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda en az bir kez, ayrıca şikâyet halinde ve gerekli görülen durumlarda her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan bileşenlerin ve bileşen miktarlarının / oranlarının uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Ürünün fiziksel özelliklerinin uygunluğu. Gerekli görülen durumlarda üründen numune alınarak, kimyasal özelliklere uygunluk bakımından analiz edilmesi. Mengen Peyniri ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.