Mardin Firkiye

Coğrafi işaretli ürün · Mardin

Mardin’de çekirdeği çıkarılmış çağla önce haşlanıp yumuşatılır. Yağlı kuzu kuşbaşı ve taze soğanla pişen ete son aşamada katılan yerel çağla yemeğin adını ve kimliğini belirler; yemek üzerine limon suyu eklenerek sıcak sunulur.

TÜRKPATENT Mahreç İşareti resmî amblemi
Tescil No / Tarihi1430 – 28.07.2023
Coğrafi İşaret TürüMahreç İşareti
Coğrafi SınırMardin İli
Ürün sınıfıKırmızı Et Yemekleri Ayırt edicilikKuzu Eti, Taze Soğan Ve Yerel Çağla SunumLimon Suyu Eklenerek Sıcak

Mardin Firkiye nedir?

Mardin Firkiye; yağlı kuşbaşı kuzu eti, taze soğan ve çekirdeği alınmış çağla kullanılarak Mardin ilinde üretilen yemektir. Üzerine limon suyu ilave edilerek sıcak olarak servisi yapılır.

Ayırt edici özellikleri nelerdir?

1

Yerel çağla

Çekirdeği alınmış, Mardin’de yetişen çağla kullanılır. Firkiye adı, Arapçada çağla için kullanılan firk sözcüğüyle ilişkilidir.

2

Çağlanın sonradan katılması

Çağla önce haşlanır. Kuzu eti taze soğan ve suyla iki saat pişer; et yumuşarken çağla ve tuz eklenip yirmi dakika daha pişirilir. Limon suyu servis aşamasında katılır.

Nasıl hazırlanır ve pişirilir?

1

Çağla seçimi ve reçete kapsamı

Mardin Firkiye üretiminde, coğrafi sınırda yetişen çağla kullanılır. 4–6 kişilik Mardin Firkiye üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.

2

Malzemeler ve ölçüler

  • 1 kg yağlı kuşbaşı kuzu eti
  • 1 kg taze soğan
  • 1 kg çekirdeği alınmış çağla
  • 1 l su
  • 1 adet limonun suyu
  • 10 g tuz
3

Hazırlama ve pişirme

Çekirdeği çıkarılan çağlalar ikiye bölünür ve üzerine sıcak su eklenerek yumuşayıncaya kadar haşlanır. Kuşbaşı kuzu eti bir tencerede, ince doğranmış taze soğan ve su ile kısık ateşte 2 saat pişirilir. Etler yumuşamaya başladığında üzerine haşlanmış çağlalar ve tuz eklenip 20 dakika daha pişirilir. Mardin Firkiyenin servisi, sıcak olarak ve üzerine limon suyu ilave edilerek yapılır.

Yöresiyle bağı nedir?

Mardin Firkiyenin geçmişi eskiye dayanır. Mardin ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, coğrafi sınırda yetişen çağla kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Mardin Firkiyenin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.

Nasıl sunulur ve tüketilir?

Üzerine limon suyu ilave edilerek sıcak olarak servisi yapılır.

Geçmişi ve yöredeki yeri

Mardin ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.

Tescil ve denetim bilgileri

Tescil kapsamı ve işaret kullanımı

1430 tescil numaralı Mardin Firkiye mahreç işareti olarak 28 Temmuz 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Mardin Firkiye ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Mardin Firkiye ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Sicildeki denetim düzeni

Denetimler; Mardin Artuklu Üniversitesinin koordinasyonunda; Mardin Ticaret ve Sanayi Odası, Mardin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünden konuda uzman kişilerin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.

Denetimde kontrol edilen hususlar:

  • Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
  • Üretim metoduna uygunluk.
  • Mardin Firkiye ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.

Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.

Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.

Kaynaklar

TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Sicil Belgesi↗ Son doğrulama: 2026-10-18