Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş’ta çörekotlu hamur, yivli gürgen merdaneyle dörtgen izler oluşturularak açılır ve taş fırında pişirilir. Meşe odunu alevinde pişen ince çörek, özellikle Ramazan dönemindeki üretim ve tüketim geleneğiyle tanınır.
Avrupa BirliğiAB tescilli · PGITescil tarihi · 1 Aralık 2025
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Maraş Çöreği nedir?
Maraş çöreği ise yöresel bir gıda olup içerik ve yapılış tekniği itibarı ile Kahramanmaraş’a özgü bir gıdadır. Çörek içerik ve yapım tekniği itibarı ile ülkemizin farklı yörelerinde üretilip tüketilen gıdalardan biridir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Daha sonra fırınlarda ve pastanelerde satılmaya başlandı.
Çöreğin en önemli özelliği; taş fırında pişmesi, yivli gürgen merdane ile hamur bezelerinin açılması ve hamur bezelerinin merdane ile en fazla 15 cm açılmasıdır.
Hamur bezeleri müşterilerin taleplerine göre daha küçük bezeler halinde de açılabilir.
Yivli gürgen merdane esas olarak Kahramanmaraş’ta üretilmektedir.
Biçim ve ölçüler
Yivli (dişli) gürgen merdane eni 8 cm, boyu 33 cm, yiv derinliği ve yiv aralığı 0.5 cm olan, gürgen ağacından yapılan ve Maraşlı marangoz ustaları tarafından yapılarak oluşan bir çeşit merdane türüdür.
Hamur ve iç harç yapısı
Kahramanmaraş’ta yöreye özgü bileşenler ve üretim tekniğiyle hazırlanan bir çörektir.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Özellikle ramazan dönemindeki tüketimiyle bilinir; evlerde hazırlanıp fırınlarda pişirilme geleneği zamanla ticari üretimle birlikte sürdürülmüştür.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Hamur bileşenleri ve bezelerin hazırlanması
Maraş Çöreği, un, su, margarin, yaş maya, tuz, çörekotundan oluşur. Hamur haline getirilen bileşenler sonra ortalama 110 gramlık bezeler haline getirilir.
Yivli merdaneyle açma ve taş fırında pişirme
Maraş Çöreği hamuru bezeleri, çapları en fazla 15 cm olacak şekilde, yiv aralığı 0,5 cm, yiv derinliği 0,5 cm olan yivli gürgen merdane ile hamur yüzeyinde küçük dörtgen şekiller oluşacak şekilde ortalama 2 mm kalınlıkta açılır ve meşe odunu alevinde taş fırını ocaklarda pişirilir. Pişme sonrası kalınlığı ortalama 8 mm olur.
Kullanılan malzemeler
10 kg un, en fazla 4 kg margarin, 120–130 g tuz, 20–30 g çörek otu, 250 g yaş maya, 4 lt su Un: Maraş Çöreğinde kullanılan un normal ekmeklik buğday unu olarak adlandırılan un olmalıdır.
Su özellikleri
Hamur üretiminde kullanılacak suyun içilebilir nitelikte içme suyu olması gerekmektedir.
Margarin özellikleri
Baklava yapımında kullanılan bitkisel margarin kullanılmalıdır.
Yaş mayalı hamurun yoğrulması
Üretiminde kullanılan maya yaş maya olmalıdır. Öncelikle su, tuz, maya, çörek otu yoğurma kazanında birbiri içerisinde tam karışım oluşturacak şekilde birkaç dakika karıştırılır. Sonra bu karışıma margarin katılarak karıştırma işlemine devam edilir. Son olarak unun tamamı, elde edilen karışıma ilave edilerek hamurda düzgün yüzey oluşuncaya kadar yoğurma yapılır (10–15 dakika).
Hazırlanan hamur 5–10 dakikalık bir bekletme sonunda ustaların el yordamı ile ortalama 110 gramlık bezeler haline getirilir. Bu halde iken bezeler açılıp pişirme yapılmadan 10 dakika kadar daha bekletilir. Bekletilen bu bezeler, çapı en fazla 15 cm olacak şekilde, yiv aralığı 0.5 cm, yiv derinliği 0.5 cm olan yivli gürgen merdane ile hamur yüzeyinde küçük dörtgen şekiller oluşturacak şekilde açılır.
Açım sonrası pişirme esnasında kabarma ya da kubbeleşme olmaması için hamurun yüzeyine birkaç yerden merdanenin ucu ile vurulur. Önceden meşe odunu yakılarak ısıtılmış taş fırında yaklaşık 250 C de odun alevinde 3–5 dakika kendine özgü altın sarısı krem rengi elde edilinceye kadar pişirim yapılır. Pişirme sonunda fırından çıkan Maraş Çörekleri tahta ızgaralar üzerinde soğumaya bırakılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Maraş Çöreği için hamur bezeleri özellikle Kahramanmaraş’ta üretilen yivli gürgen merdane ile açılmalı ve taş fırında pişmelidir. Ayrıca ürünün hazırlanması ustalık gerektirmektedir. Bu sebepten yöre ile özdeşleşmiştir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Maraş Çöreği, özellikle Ramazan aylarında Kahramanmaraş insanı tarafından yoğun olarak yapılıp tüketilmektedir. Önceleri sadece hane halkının tüketimi için bireysel olarak hazırlanan hamur, fırınlarda pişirtilerek tüketilirdi. Kahramanmaraş’ta son 30 yıldan bu yana ticari olarak işletmelerde üretilip Kahramanmaraş insanının tüketimine sunulmaktadır. İstenilen tat ve aromayı oluşturması için tüketilebilecek saflıkta ve temizlikte olması gerekir.
Tüketilebilecek saflıkta ve tazelikte olmalıdır. Tercihe göre sıcak ya da soğuk olarak tüketim yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Avrupa Birliği tescili
Maraş Çöreği, Avrupa Birliği’nde Korunmuş Coğrafi İşaret (PGI) kapsamında tescillidir. Resmî tescil kaydında 2025/2422 sayılı düzenleme ve 1 Aralık 2025 tarihi yer alır. AB başvuru sahibi Kahramanmaraş Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği olarak kayıtlıdır.
Türkiye’deki coğrafi işaretin tescil ettireni Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı olarak sicilde yer alır.
İşaret kullanım koşulları
Kullanım Biçimi: Maraş Çöreği coğrafi işareti, ürünün markası ile birlikte ürünün üzerinde yer alacaktır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
361 tescil numaralı Maraş Çöreği mahreç işareti olarak 13.06.2018 tarihinde tescil edilmiştir. Kahramanmaraş Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği tarafından 2020–03–16 tarihinde PGI-TR-02597 dosya numarasıyla yapılan AB başvurusu 2025–08–11 tarihinde yayımlanmış; ürün 2025–12–01 tarihli 2025/2422 sayılı düzenlemeyle Korunmuş Coğrafi İşaret (PGI) olarak tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Ürünün ayırt edici özellikleri ile üretim metodunda açıklanan özelliklere uygun olarak üretimin yapılıp yapılmadığı konularında denetimler yapılacaktır. Ayrıntılı olarak denetlenmek üzere denetleme komisyonu Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığından 1 üye, Kahramanmaraş Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünden 1 üye, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Gıda Mühendisliğinden 1 üye olmak üzere toplam 3 kişiden oluşacaktır.
Denetleme sırasında; Hamur bezelerinin “yivli gürgen merdane” ile açılıp açılmadığı; Merdanenin gürgen ağacından olup, olmadığı; Çörek bezelerinin en fazla 15 cm olarak açılıp açılmadığı incelenecektir. Denetim komisyonu, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim komisyonu hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
