Coğrafi işaretli ürün · Konya
Konya’da mayalı somun önce kabartılır, yatay kesilip iç harcı yerleştirilir. Tereyağı sürülerek yeniden pişirilir; peynirli, sucuklu, pastırmalı veya kavurmalı çeşitleri kahvaltıda bütün ya da parçalanmış sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Konya Yağ Somunu nedir?
Konya Yağ Somunu; kendine has üretim metodu ile hazırlanan halk arasında meşhur ve sevilerek tüketilen bir fırıncılık ürünüdür. Ürünün hazırlanmasında kullanılan hamur ile beraber iç/harç malzemesi olarak başlıca peynir, sucuk, pastırma ve kavurma kullanılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Konya mutfak kültürünün önemli ürünlerinden birisi olan bu ürün, halk arasında alışıla gelen adıyla Konya Yağ Somunu olarak bilinir.
Konya Yağ Somunu özellikle kahvaltı sofralarında yer alır.
Genellikle yağ somunları ortalama 300 gram olarak hazırlanmakta; bunun 180 gramlık kısmını hamur, kalan bölümünü ise iç/harç malzemesi oluşturur.
Fırında pişirme
Konya Yağ Somunu; gıda ile temasa uygun taş zeminli fırınlarda pişirilir.
Üretim tekniği ve ustalık
Ürünün lezzetini ve homojen olarak en iyi şekilde pişirilmesini sağlar.
Bu şekilde başlıca 4 çeşit olarak tüketiciye arz edilir.
Hammadde ve bileşim
Sadece peynirli olarak hazırlanmasının yanında; sucuk, pastırma ve kavurma kullanılarak da hazırlanabilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Şişmeye başlayan somun fırından çıkarılıp yatay kesilir. Alt bölüme peynir, çeşidine göre sucuk, pastırma veya kavurma yerleştirilir. Kapatılan somuna tereyağı sürülür ve yeniden fırınlanır. Çörek otu ve susamın yanında haşhaş isteğe bağlıdır.
İşlem ve miktar kapsamı
Sicilde ortalama 300 g ürünün 180 g hamur ve 120 g iç harçtan oluştuğu anlatılır. Üzerine uygulanan tereyağı ve tohumlar ayrıca belirtilir; reçete girdilerinin toplamı otomatik olarak pişmiş net ağırlık kabul edilmez.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Hamur malzemeleri
- 50 kg ekmeklik buğday unu ve/veya özel amaçlı buğday unu, 30 litre su
- 300 g ekmek mayası
- 250 g tuz.
Mevsime göre tuz ve iç harç seçenekleri
- Kış mevsiminde yaz aylarına göre daha az tuz kullanılır. Ürün başına 120 g peynir ve/veya sucuk, pastırma, kavurma. Ürün başına 10 g tereyağı ile 5 g çörek otu ve susam ayrıca isteğe bağlı olarak haşhaş.
Hamurun hazırlanması ve açılması
Yeteri büyüklükte bir kabın içerisinde un, tuz, maya ve su ilave edilerek hamur iyice yoğurulur. Daha sonra yoğurulan hamur 1 saat kadar dinlenmeye bırakılır. Dinlendirilen hamur sonra tekrar mayalanma sonucu oluşan gaz çıkışını önlemek adına birkaç kez çevrilir. Sonrasında hamur bezelere ayrılır ve ortalama 30 dakika kadar dinlenmeye bırakılır.
Hamur bezeleri üzerine el ile basılarak ve açma hareketiyle dairesel şekilde açılır. Üzerine çörek otu ve/veya susam ile isteğe bağlı haşhaş serpilir.
Ön pişirme ve iç harcın yerleştirilmesi
Fırına yerleştirilerek pişirilmeye bırakılır. Pişirmede odun ateşi kullanılması tercih edilir. Somunlar şişmeye başlayınca fırından çıkarılır. Zaman kaybedilmeden yatay olarak kesilir ve içerisine hazırlanan iç/harç yerleştirilir. Peynir alt kısma gelecek şekilde somunun içerisine çeşidine göre sadece peynir ve/veya sucuk/kavurma/pastırma konulur.
Fırında son pişirme
Sonra somunlar kapatılır ve üzerine tereyağı sürülerek tekrar fırına sürülür. Ortalama 3 dakika kadar pişirildikten sonra fırından çıkarılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Konya Yağ Somunu; Konya ilinde uzun yıllardır bilinen ve Konya ilinin yemek kültürü ile ün bağı bulunan bir üründür. Kendine has üretim metodu ile Konya ili ile özdeşleşmiştir. Ürün hazırlamada kullanılan bileşenler ile üretim metodu bakımından farklılaşan Konya Yağ Somununun üretimi ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ünü bulunan Konya Yağ Somununun tüm üretim aşamaları, üretildiği coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Konya Yağ Somununun üretildiği coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Yağ somunu bütün veya parçalara ayrılarak sunulur. Sicil, sıcak servis ve tüketimi önerir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1204 tescil numaralı Konya Yağ Somunu mahreç işareti olarak 25 Ağustos 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Konya Yağ Somunu ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Konya Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda; Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Konya Büyükşehir Belediyesinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci, Konya Yağ Somunu coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün bileşen listesi ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını denetler. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
