Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş’ta çiriş otlu harçla doldurulan yufkalar yarım daire biçiminde kapatılır. Odun ateşinde sac üzerinde pişirilen böreğin yüzeyine tereyağı sürülür; hamur mayalı veya mayasız, harç ise kıymalı da hazırlanabilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kahramanmaraş Çiriş Böreği nedir?
Kahramanmaraş Çiriş Böreği; buğday unu, su ve tuz ile yapılan hamurun yufka şeklinde açılması, iç harç konulup yarım daire şekli verilmesi, odun ateşinde sac üzerinde pişirilmesi ve yüzeylerine tereyağı sürülmesi suretiyle Kahramanmaraş ilinde üretilen börektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Kahramanmaraş Çiriş Böreğinin iç harcında çiriş otu, kuru soğan, zeytinyağı, karabiber, pul biber ve tuz bulunur.
Da köklü bir geçmişe sahip olan Kahramanmaraş Çiriş Böreği, Kahramanmaraş ilinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir.
İç harç kıymalı olarak da hazırlanabilir.
Biçim ve ölçüler
Kahramanmaraş Çiriş Böreği 30 cm çapında yarım daire şeklindedir.
Bezeler, oklava ile 30–35 cm çapında açılır, üzerine ortalama 200–250 g iç harç koyulur, yarım daire şeklinde katlanarak hamurun ağzı bastırılıp kapatılır.
Hammadde ve bileşim
Hamuru, kuru maya ve beyaz şeker kullanılarak mayalı olarak da hazırlanabilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sicildeki bileşen miktarları 5 adet börek için verilen üretim örneğine aittir.
Mayalı ve mayasız hamur seçenekleri
Kahramanmaraş Çiriş Böreği, mayalı veya mayasız hamurla; kıymalı veya kıymasız iç harçla farklı şekillerde üretilebilir.
Hamur malzemeleri
- Yaklaşık 400 g buğday unu (Tip 550)
- 100 ml su
- 10 g kuru maya (sadece mayalı hamur için)
- 7 g beyaz şeker (sadece mayalı hamur için)
- 10 g tuz.
Hamurun hazırlanması ve açılması
Mayalı hamur üretimi için un dışındaki bileşenler karıştırılıp yoğrulur. Ele yapışmayan bir hamur elde edilince üzeri örtülerek yaklaşık 1 saat ılık bir ortamda mayalanmaya bırakılır. Hamur, kuru maya ile şeker eklenmeden mayasız olarak da hazırlanabilir.
Mayasız hamur, dinlendirilmeden doğrudan kullanılabilir.
İç harç malzemeleri
- 1 kg çiriş otu
- 12 g biber salçası
- 100 g kuru soğan
- 40 ml zeytinyağı
- 4 g karabiber
- 2 g pul biber
- 3,5 g tuz
- 500 g kıyma (sadece kıymalı iç harç için).
İç harcın hazırlanması
Kıyma bir tavada zeytinyağı ile orta ateşte yaklaşık 15 dakika kavrulur. Yemeklik doğranan soğanlar tavaya eklenir ve pembeleşinceye kadar yaklaşık 5 dakika kavurma işlemine devam edilir.
Kavurma işlemi
Yemeklik doğranan soğanlar, pembeleşinceye kadar yaklaşık 5 dakika bir tavada zeytinyağıyla, kavrulur. Üzerine biber salçası eklenerek 1–2 dakika daha kavurmaya devam edilir. Çiriş otlarının baş taraflarındaki zarlar ve dış yaprakları temizlenir. Kalan kısımlar bol su ile yıkanır ve bıçakla, ince bir biçimde dikdörtgen şeklinde yaklaşık 2–2,5 cm uzunluğunda doğranır. Doğranmış çiriş otları karışımın üzerine eklenip hafifçe karıştırılır.
Çiriş otu suyunu bıraktığında pul biber, karabiber ve tuz eklenerek orta ateşte çiriş otu yumuşayıncaya dek yaklaşık 5 dakika pişirilir. Hazırlanan iç harç, oda sıcaklığına soğumaya bırakılır. Hazırlanan hamurdan yaklaşık 5 cm çapında yuvarlak bezeler oluşturulur. Bu sırada sac, ısınması için ateşin üzerine konulur.
Doldurma ve biçim verme
Bezeler, oklava ile 30–35 cm çapında açılır, üzerine ortalama 200–250 g iç harç koyulur, yarım daire şeklinde katlanarak hamurun ağzı bastırılıp kapatılır. Şekil verilen börekler sacda önlü arkalı pişirilir. Pişen böreklerin her iki yüzeyi yaklaşık 2–3’er g tereyağıyla yağlanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınırda köklü bir geçmişe sahip olan Kahramanmaraş Çiriş Böreği, Kahramanmaraş ilinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kahramanmaraş Çiriş Böreğinin tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Kahramanmaraş Çiriş Böreği sıcak olarak servise sunulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1547 tescil numaralı Kahramanmaraş Çiriş Böreği mahreç işareti olarak 27 Şubat 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Kahramanmaraş Çiriş Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kahramanmaraş Çiriş Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölümü, Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi ve şikâyet halinde her zaman yapılabilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
Üretim metoduna uygunluk. Kahramanmaraş Çiriş Böreğinin şeklinin uygunluğu. Kahramanmaraş Çiriş Böreği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
