Coğrafi işaretli ürün · Kahramanmaraş
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü, ilin tescilli dört ilçesinde Kabarcık çeşidinden yetiştirilir. Yeşil-sarı, ince kabuklu taneleri yumuşak etli, sulu ve tatlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü nedir?
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü, Vitis vinifera türünün Kabarcık çeşidinden elde edilir. Üretim alanı Dulkadiroğlu, Onikişubat, Çağlayancerit ve Pazarcık ilçeleridir. Sofralık, şıralık, pekmezlik ve daha az olarak kurutmalık değerlendirilir.
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü, Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu, Onikişubat, Çağlayancerit ve Pazarcık ilçeleri içinde yetiştirilen, bitkisel ürün olarak tüketilen veya kullanılan ve mahreç işareti olarak tescilli coğrafi işaretli bir üründür.
Ayırt edici özellikleri
Coğrafi sınır Akdeniz bölgesi içerisinde geçiş kuşağında yer alır.
Üzüm salkımları genellikle büyük, kanatlı-konik ve kısmen de dallı piramit şeklinde olup üzüm taneleri yuvarlak-koniktir.
Tanedeki çekirdek sayısı genellikle 1–3’tür.
Suda çözünebilir madde miktarı (Briks değeri) en az %18, titrasyon asitliği (tartarik asit cinsinden) en az %4’tür.
Hammadde ve bileşim
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü; Vitis vinifera L. türüne ait olan Kabarcık üzüm çeşidi kullanılarak Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu, Onikişubat, Çağlayancerit ve Pazarcık ilçelerinde üretilen üzüm çeşitlerinden birisidir.
Daha çok sofralık olmakla birlikte şıralık, pekmezlik az da olsa kurutmalık olarak da kullanılır.
Bitki ve meyve özellikleri
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü asma bitkisinin büyümesi kuvvetli ve verimi iyi düzeydedir.
İnce kabuklu taneler
Üzüm tanelerinin rengi yeşil-sarı renk tonlarında, ince kabukludur.
Doku, renk ve tat özellikleri
Tane içi dolgun, yumuşak etli, sulu ve tatlıdır.
Tablo-1: Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü Pomolojik Özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan kahramanmaraş bertiz kabarcık üzümü / maraş bertiz kabarcık üzümü pomolojik özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü Nasıl Yetiştirilir?
Üretim yeri ve çevresi
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümünün üretiminde, Kabarcık çeşidi üzüm kullanılır. Amerikan asma anaçları üzüm üreticileri tarafından sıkça kullanılır. Kullanılan anaçlar coğrafi sınırda genelde tiyek veya acı tiyek olarak bilinir. Dikim işleminde sıra arası mesafe 1×1 m’den 3×3 m’ye kadar değişir. Genel olarak 3×2 m olarak kullanılır. Asmalarda genellikle çoğaltma çelikler ile gerçekleşir. Dikim zamanı fenolojik olarak bölgeden bölgeye değişir.
Eğer aşılı tüplü fidan ile bağ kurulacak ise coğrafi sınır için nisan ayından haziran ayına kadar dikim yapılabilir. Fakat açık köklü fidan ile dikim yapılacak ise yine coğrafi sınırın iklim ve ekolojik durumuna göre fidanların sürgün gözleri uyanmadan yaklaşık 10 gün önceden dikim yapılması uygun olur. Ayrıca daldırma ile çoğaltma çiftçiler tarafından kullanılan bir üretim yöntemidir.
Denetim düzeni
Daldırmayla çoğaltma da kullanıldığından sıra arası ve sıra üzeri mesafelerini daha geniş tutulması ürün verimi için avantajlıdır. Çelikler üzerine alınan gözler el ile ya da uygun ekipman ile aşılandıktan sonra katlanıp köklendirilerek elde edilen aşılı köklü fidanlarla bağ kurulur. Genellikle bağdaki yerlerinde ya da fidanlıklarda köklendirilip dikilen Amerikan asma anaçları üzerine kalem aşılaması yapılır. Asmada genellikle modern yetiştiricilikte telli ve kapalı terbiye sistemleri kullanılır.
Hasat sonrası işleme ve sevkiyat
Asmanın bir senelik dalı toprağa dikilince kolaylıkla kök salar ve çekirdeğin aksine omcanın bütün özellikleri yeni gelişen fidanda bulunur. Yeni bağ kurulmasında genellikle vejetatif çoğaltma yapılır. Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümünün hasadına; meyve yeşil-sarı renk ve tonlarındaki rengini aldığı ve briks değeri % 18 ve üzerine çıktığında başlanır.
Üzümler, asmalara zarar vermeden saplarıyla birlikte salkım olarak toplanıp üst üste fazla istiflemeden kasalara doldurulur. Ayrıca az da olsa güneş altında sergiler üzerine serilerek kurutulur.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Yetiştiriciliğin yapıldığı dönemde yaz aylarının genellikle sıcak iklim koşulları ve diğer aylarda don olaylarına fazla rastlanılmaması Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü için istenilen iklim koşullarıdır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümünün tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve kullanılır?
Telli terbiye sisteminin yanında herek sistemi de kullanılabilir.
Kökeni ve üretim geleneği
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü, coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümünün coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tane Şekli Yuvarlak-konik Tane Rengi Yeşil-sarı Tane Kabuğu İnce Tane İçi Yumuşak etli, sulu Tat durumu Tatlı Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü, coğrafi sınırın tarım ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü, serin ve temiz ortamlarda muhafaza edilip ilgili gıda mevzuatına uygun etiket bilgileri ile dökme ya da gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1480 tescil numaralı Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü mahreç işareti olarak 5 Ekim 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri bölümünden, Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan üzüm çeşidinin uygunluğu; Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü yetiştiriciliği yapılan bağların uygunluğu; üretim metoduna uygunluk; ürünün pomolojik özelliklerinin uygunluğu ile Kahramanmaraş Bertiz Kabarcık Üzümü / Maraş Bertiz Kabarcık Üzümü ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii tarafından gerekli görülmesi halinde briks değeri ile titrasyon asitliğinin uygunluğu bakımından analiz ettirilir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
