Bitlis

Bitlis hakkında

Bitlis’in arazi yapısında sarp ve yüksek dağlar geniş yer tutar. Nemrut ve Süphan, ilin belirgin volkanik yükseltileridir; bu dağların çevresinde yaylalar, göller ve sıcak su kaynakları bulunur. Hizan ve Mutki’nin dağlık arazisine karşılık Ahlat ve Adilcevaz çevresinde daha geniş düzlükler görülür. Kışların soğuk ve kar yağışlı, yazların sıcak ve kurak geçtiği ilde Van Gölü kıyısındaki Ahlat, Adilcevaz ve Tatvan daha yumuşak kış koşullarına sahiptir. ^{[1] [2]}

Bitlis’in bitki örtüsünde bozkır, çayır ve meralar öne çıkar. Yağışlı dönemde yeşeren otlar, yaz kuraklığıyla birlikte kurur. Yüksek kesimlerde meşe koruluklarına rastlanırken sulak alanlarda kavak ve söğüt ağaçları görülür. Meyve ağaçları arasında elma, armut, ceviz ve dut bulunur. İlin farklı kesimlerindeki bu bitki örtüsü, göl kıyıları ile iç dağlık alanların birbirinden ayrılan doğal çevresini tamamlar; otlaklar ve ağaçlık alanlar aynı yayla coğrafyası içinde yer alır. ^[2]

Bitlis’in el sanatlarında dokuma, çömlekçilik, taş işçiliği ve baston yapımı farklı ilçelerle birlikte anılır. Mutki ve Hizan’da gej kumaşı, Tatvan’da cacım ve kuşak dokumaları; Mutki’de keçi kılı veya tiftikten hazırlanan aba geleneği bulunur. Kavakbaşı ve Günkırı, toprak kap yapımıyla tanınır. Ahlat’ta taş işlenirken Ahlat ve Adilcevaz’da baston yapımında ceviz, karaağaç, dut ve kiraz ağaçları kullanılır. Oyma desenler ve kemik süslemeler baston işçiliğinin parçalarıdır. ^[3]

Bitlis’in tarihî birikiminde Selçuklu, Dilmaçoğulları, Eyyubi ve Osmanlı dönemleri yer alır. Kale, cami, medrese, türbe ve köprüler, ilin farklı dönemlerden kalan mimari mirasını oluşturur. Ahlat’taki mezarlıklar ve kümbetler de bu tarihî çevrenin önemli parçalarıdır. Dağlık arazi ve Van Gölü havzası içindeki yerleşimler, doğal çevreyle tarihî yapıların birlikte görüldüğü bir kültürel coğrafya meydana getirir. ^{[4] [5]}