Coğrafi işaretli ürün · Bitlis
Bitlis’te kış kabağı ince şeritler hâlinde kesilip tuzlanarak sarmaya hazırlanır. Kuzu eti, bulgur ve reyhanlı harç bu şeritlere sarılır; suda pişirilen dolmaların üzerine sarımsaklı yoğurt ve pul biberli tereyağı gezdirilerek sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bitlis Katıklı Dolma nedir?
Bitlis Katıklı Dolma, ince kış kabağı şeritlerine kuzu etli, bulgurlu ve reyhanlı harç sarılarak hazırlanan, yoğurtla sunulan dolmadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bitlis Katıklı Dolma; orta yağlı kuzu eti, soğan ve yeşilbiberden hazırlanan kıymanın içerisine köftelik bulgur, yumurta, reyhan, kimyon, karabiber, pul biber ve tuz eklenerek hazırlanan iç harcın ince şeritler halinde kesilip tuzlanarak bir gün dinlendirilen kış kabağına sarılarak üretilen ve sarımsaklı yoğurt ile servis edilen bir yemektir.
Oyulmuş kabak yerine ince şerit
Kış kabağı yaklaşık 2–3 mm kalınlığında şeritlere kesilir. Tuzlanıp bekletilen şeritler dolgu kabı olarak oyulmaz; iç harcın çevresine sarılır.
Reyhanlı harç ve katık
Kuzu eti, bulgur, yumurta ve reyhanlı harç kullanılır. Pişen dolmanın üzerine sarımsaklı yoğurt ve pul biberli tereyağı eklenir; katık adı yoğurtla ilişkilidir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Tarif ölçeği
Malzeme miktarları 10 kişilik üretim içindir.
Malzemeler ve ölçüler
- 1 adet kış kabağı
- 500 g orta yağlı kuzu eti
- 500 gram köftelik bulgur
- 2 adet soğan
- 1 yumurta
- 3–4 adet yeşilbiber
- 4–5 g karabiber
- 4–5 g pul biber
- 4–5 g kimyon
- 5–10 g tuz
- 2–3 g kuru reyhan
- 1 litre su
- 500 g yoğurt
- 2–3 diş sarımsak
- 45–60 g tereyağı
Kabağın hazırlanması
Kış kabağı ikiye bölünüp içi temizlenir; 2–3 mm kalınlığında şeritler kesilir. Şeritler tuzlanıp 1 gün dinlendirilir.
İç harcın yoğrulması
Orta yağlı kuzu eti, soğan ve yeşilbiber makinede iki kez çekilir. Bulgur, yumurta, reyhan, kimyon, karabiber, pul biber ve tuz eklenir; harç ele yapışmayacak kıvama kadar yoğrulur.
Kabak şeritlerine sarma
Harcın başparmak kalınlığındaki parçaları avuçta sıkılıp şekillendirilir. Dinlenen kabak şeritlerine sarılan dolmalar elle sıkılır ve tencereye dik yerleştirilir.
Kısık ateşte pişirme
Dolmaları örtecek seviyede sıcak su eklenir. Kısık ateşte 30 dakika pişirildikten sonra suyu süzülür.
Yöresiyle bağı nedir?
Uzun bir geçmişe sahip olan Bitlis Katıklı Dolma, Bitlis ili mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Bitlis Katıklı Dolmanın tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Suyu süzülen dolmaların üzerine sarımsaklı yoğurt ve pul biberli tereyağı sosu eklenerek servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Bitlis’te yoğurda “katık” denilmesi, yemeğin adındaki katık ifadesinin kaynağıdır. Sicil, dolmanın yörede köklü bir geçmişi bulunduğunu ve Bitlis mutfak kültüründeki yerini vurgular.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1614 tescil numaralı Bitlis Katıklı Dolma mahreç işareti olarak 11 Temmuz 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Bitlis Katıklı Dolma ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bitlis Katıklı Dolma ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bitlis Eren Üniversitesi koordinatörlüğünde, Bitlis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tatvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan en az 3 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Bitlis Katıklı Dolma ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
