Coğrafi işaretli ürün · Bitlis
Bitlis’te büryan hazırlığıyla ilişkili et ve yağ, domates ve biber salçasıyla çorbaya dönüştürülür. Sıcak sunulan üründe Bitlis Büryan Kebabı siciline atıf bulunur; isteğe bağlı sebzeler temel reçeteden ayrı tutulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bitlis Avşor Çorbası nedir?
Bitlis Avşor Çorbası. Bitlis’te büryanla ilişkili et ve yağın salçalı karışımla pişirildiği çorbadır. Sicil Bitlis Büryan Kebabına girdi atfı yapar; etin tartım ve hazırlama durumu ayrıca teyit bekler.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Bitlis Büryan Kebabı bağlantısı
Sicil et ve yağ için 658 tescil sayılı Bitlis Büryan Kebabını belirtir. Yöntem ise büryan hazırlığında ayrılan but ve kol etinin haşlanmasını anlatır; yöntem içindeki 1 kg, haşlama sonrasında kemikleri ayrılan et miktarıdır. Tanımdaki büryan etiyle bu hazırlığın hangi aşamada örtüştüğü açıklanmamıştır.*
* Sicilin tanımı et ve yağ için Bitlis Büryan Kebabına atıf yaparken yöntem, büryan hazırlığında ayrılan but ve kol etini suda haşlayarak anlatır. Yöntemdeki 1 kg, haşlanıp kemikleri ayrılan etin miktarıdır. Tanım ile yöntemdeki girdi aşamasının aynı olup olmadığı tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulmalıdır.
Büryan yağı ve salçalar
Büryan yapımı sırasında ayrı kapta toplanan yağ haşlama karışımına eklenir. Domates ve biber salçaları farklı girdilerdir. Pul biber listededir, fakat yöntem ekleme aşamasını açıklamaz.
İsteğe bağlı sebzeler
Domates, yeşil biber ve taze fasulye isteğe bağlı eklenebilir. Temel reçete ve bu sebze seçenekleri birbirine karıştırılmaz; ürün sıcak servis edilir.
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Sicil, tanım bölümünde et ve yağ için Bitlis Büryan Kebabına atıf yapar; yönteminde ise büryan hazırlığında ayrılan etin suda haşlanmasını anlatır. Yöntemdeki 1 kg, haşlama sonrası kemikleri ayrılan et miktarıdır. İki anlatımın hangi girdi aşamasını tarif ettiği açıklığa kavuşmamıştır. Aşağıdaki bilgiler bu kayıtları birlikte tanıtır; tek ve doğrulanmış bir uygulama reçetesi değildir.
Tarif ölçeği
Sicildeki ortalama bileşen miktarları 8 kişilik üretim içindir.
Etin haşlanması ve ayıklanması
Büryan hazırlığında ayrılan but ve kol etleri 3 litre suda haşlanır. Etler ayrı kaba alınır, kemiklerinden ayrılır ve elde edilen 1 kg kemiksiz et haşlama suyuna geri konur.
Büryan yağı ve salçalarla pişirme
Büryan Kebabı pişirilirken ayrı kapta biriken yağdan 500 g eklenir. Biber salçası, domates salçası ve tuz katılan karışım kısık ateşte 1 saat pişirilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Bitlis Avşor Çorbasının coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Bitlis ilinin mutfak kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınırla ün bağı bulunan Bitlis Avşor Çorbasının üretiminin tüm aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Sicil girdi seçimi ve büryan ilişkisini yöreye özgü üretim bilgisiyle ilişkilendirir. Ün bağı nedeniyle bütün üretim aşamaları Bitlis’te gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Avşor Çorbası sıcak servis edilir. Sicilde isteğe bağlı domates, yeşilbiber ve taze fasulye eklenebileceği de belirtilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1758 tescil numaralı Bitlis Avşor Çorbası mahreç işareti olarak 14 Ağustos 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Bitlis Avşor Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
- Bitlis Avşor Çorbası ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bitlis Eren Üniversitesi koordinatörlüğünde, Bitlis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tatvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımı ile oluşan en az 3 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetim, düzenli olarak yılda en az bir kere yapılır. Ayrıca şikâyet üzerine ve gerekli görülen hallerde her zaman yapılır.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
