Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’un Osmancık ilçesinde önceden haşlanan kuşbaşı et, ayva ve nohutla pişirilir. Salça kullanılmayan yemeğe üzüm pekmezi son aşamada katılır; ayva ve pekmezin mayhoş, tatlı birlikteliğiyle tanımlanan yahni genellikle sonbahar ve kış sofralarında sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Osmancık Ayvalı Yahnisi nedir?
Osmancık Ayvalı Yahnisi; su, ayva, kuşbaşı kırmızı et, tereyağı, sıvı yağ, üzüm pekmezi, nohut, tuz, pul kırmızıbiber ve karabiber kullanılarak hazırlanan Çorum ili Osmancık ilçesine özgü bir yemektir.
Osmancık Ayvalı Yahnisi; hazırlanmasında kullanılan ayva, üzüm pekmezi ile kuşbaşı doğranmış kırmızı etin birlikte pişirilmesi ve servisi aşamaları ile ustalık becerisi gerektirir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Salçasız ayva ve pekmez
Ayva, kuşbaşı kuzu veya sığır eti, nohut ve üzüm pekmezi birlikte kullanılır. Salça eklenmez; mayhoş ve tatlı tat ile sarı-kahverengi renk bu bileşimle açıklanır.
Pekmezin sonradan eklenmesi
Et önce haşlanır, tereyağında kavrulur ve nohutla birleştirilir. Ayva pişince pekmez katılır; yaklaşık üç dakika daha pişirilip dinlendirilir. Genellikle sonbahar–kış döneminde yapılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 1 kg ayva (ayıklanmış ve soyulmuş)
- 900 ml su
- 600 g kuşbaşı doğranmış kuzu ve/veya sığır eti
- 200 g haşlanmış nohut
- 150 g üzüm pekmezi
- 100 g tereyağı
- 50 ml sıvı yağ (ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı)
- 10 g pul kırmızıbiber
- 10 g tuz
- 5 g karabiber
Haşlama işlemi
Yeteri kadar büyüklükteki bir tencerede kuşbaşı şeklinde doğranmış etler ortalama 30 dakika kadar haşlanır. Osmancık Ayvalı Yahnisi için kullanılan etlerin olabildiğince yağsız olması tercih edilir. Ayıklanmış ve soyulmuş ayvalar ise elma dilimi şeklinde genellikle 1–2 cm kalınlıkta doğranır.
Kavurma işlemi
Yeteri kadar büyüklükteki bir tencerede tereyağı eritilir ve haşlanmış kuşbaşı etlerde bu tencereye konularak ortalama 5 dakika kavrulur. Haşlama sonrasındaki kalan et suyu, nohut, sıvı yağ ve tuz sırasıyla aynı tencere içerisine alınarak kaynamaya bırakılır. Kaynadıktan sonra doğranmış ayvalar tencereye konulur. Karabiber ve pul kırmızıbiber de ilave edilerek ayvaların yeterince pişmesi sağlanır.
Ayvalar pişirildikten sonra tenceredeki yemeğin üzerine üzüm pekmezi de konulduktan sonra ortalama 3 dakika daha pişirilir. Ardından servis için yemek dinlenmeye bırakılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum ili Osmancık ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olarak üretilen, üretimde kullanılan bileşenlerinin seçimi, hazırlanması ve servisi aşamaları ile ustalık becerisi gerektiren Osmancık Ayvalı Yahnisinin; üretildiği Çorum ili Osmancık ilçesi ile ün bağı bulunur. Bu sebeplerle; Osmancık Ayvalı Yahnisinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Osmancık Ayvalı Yahnisi, genellikle ayvaların hasat edildiği sonbahar-kış mevsiminde yapılıp tüketilen bir yemektir.
Sunum ve kullanım
Çorum ili Osmancık ilçesinin yemek kültüründe önemli bir yere sahip olan Osmancık Ayvalı Yahnisi günlük öğünlerde tüketiminin yanı sıra özellikle düğün, davet, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Bu sebeplerle; Osmancık Ayvalı Yahnisinin üretildiği Çorum ili Osmancık ilçesi ile ün bağı bulunur.
Pişirilmesi tamamlanan Osmancık Ayvalı Yahnisinin üzerine isteğe bağlı olarak süsleme amaçlı; ayıklanmış taze nane, maydanoz ve pul kırmızıbiber konularak da servisi yapılabilir. Osmancık Ayvalı Yahnisinin; sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Osmancık Ayvalı Yahnisinin tüm üretim aşamaları, Çorum ili Osmancık ilçesinde gerçekleştirilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1745 tescil numaralı Osmancık Ayvalı Yahnisi mahreç işareti olarak 18 Haziran 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Osmancık Ayvalı Yahnisi ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servis edildiği gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Osmancık Kaymakamlığı koordinatörlüğünde; Osmancık Kaymakamlığı ile Osmancık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim merci tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Osmancık Kaymakamlığı tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
Denetim merci tarafından, denetimde aranılacak kriterlere aşağıda yer verilmektedir: – Osmancık Ayvalı Yahnisinin hazırlanmasında kullanılan bileşenler listesinin uygunluğu, – Osmancık Ayvalı Yahnisinin hazırlanması ve servisi aşamalarının uygunluğu, – Osmancık Ayvalı Yahnisi ibaresinin ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
