Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’un Alaca ilçesinde dana kıymalı hamurlar sekiz kulaklı bohçalar halinde büzülüp haşlanır. Üzerlerine inek sütünden tereyağı gezdirilir; sarımsaklı haşlama suyuna veya yoğurda batırılarak yenmesi sunumunu farklılaştırır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Alaca Hingali nedir?
Alaca Hingali, Çorum’un Alaca ilçesinde sekiz kulaklı kıymalı bohçalarla hazırlanan bir mantı çeşididir. Sarımsak suyuna veya yoğurda batırılarak tüketilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Sekiz kulaklı büzüm
Kıyma-soğan harcı 4 cm kare hamurlara konulur. Büzümün tamamen kapanmaması ve haşlama suyunun içeri girebilmesi, sicilde belirtilen ustalık ayrıntısıdır.
Batırılarak tüketim
Sarımsaklı sos, mantının haşlama suyuyla hazırlanıp tabağın ortasındaki kâsede sunulur. Mantı bu suya veya yoğurda batırılarak yenir; tereyağı ayrıca üzerine gezdirilir.
Harç, büzüm ve servis
Kıymalı iç harç, sekiz kulaklı büzüm ve batırılarak tüketim birlikte ürünün ayırt edici özelliklerini oluşturur. İnek sütünden tereyağı eritilip mantıların üzerine gezdirilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Bileşen miktarları 4 porsiyon Alaca Hingali içindir.
Hamur malzemeleri
- 1 kg çok amaçlı buğday unu
- 1 yumurta
- 30 g tuz 1 l su
İç harç malzemeleri
- 250 g yağsız dana kıyma 1 tane orta boy soğan
- 5 g karabiber
- 10 g pul biber
- 10 g tuz
İç harçtaki sarımsak
- Bir diş sarımsak
Sos malzemeleri
- 5 diş sarımsak
- 5 g tuz
- 200 g tereyağı
- 250 g yoğurt
Hamuru yoğurma ve dinlendirme
Yumurta, un, tuz ve 1 l su karıştırılarak katı bir hamur elde edilir. Hazırlanan hamur bezelere bölünür ve 30 dk. dinlenmeye bırakılır.
Hamuru açma ve kıymalı harcı hazırlama
Yarım saat dinlenen hamur ince bir şekilde büyükçe açılır. Sonra bir bıçak yardımıyla büyük karelere ayrılır. İç harcı için, küçük küçük doğranan kuru soğan kıymanın içine eklenir.
Pul biber, karabiber, sarımsak ve tuz da eklenerek iyice yoğurulur. Kesilen hamurların içine hazırlanan iç harçtan koyulur.
Doldurma ve biçim verme
Hamurun bir köşesinden bir ortasından birleştirilerek büzülür. Büzme şekli 8 kulaklı olacak şekilde olur. Bu aşamadaki en önemli ustalık Hingalin delikleri kapanmayacak, içine su girecek şekilde birleştirilmesidir. Bükülen hamurlar içinde tuzlu kaynayan su olan tencereye atılır. Tencerenin altının harlı yanması gerekir. Hamurlar suyun içinde 4–5 dk. pişirilir. Hamurun büzülen tarafı alta dönmeye başladıysa pişmiş demektir.
Kevgir yardımıyla hamurlar suyun içinden alınır.
Alaca Hingalinin sosu için, dövülen sarımsağın üzerine hingalin pişirildiği sudan eklenir.
Yöresiyle bağı nedir?
Alaca Hingalinin geçmişi eskiye dayanır. Alaca ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Alaca Hingalinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Alaca Hingalinin üzerine eritilen tereyağı gezdirilir ve servis edilir. Servis edilen hingal tabağının ortasına koyulan bir kâsenin içinde bu sos servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1625 tescil numaralı Alaca Hingali mahreç işareti olarak 6 Ağustos 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Alaca Hingali ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Alaca Hingali ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Alaca Belediyesi koordinatörlüğünde; Alaca Belediyesi, Alaca Kaymakamlığı, Alaca Ticaret ve Sanayi Odası, Alaca İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer üyenin katılımı ile 4 kişiden oluşacak denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülen durumlarda ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğunu, hamurun hazırlanması, şekli ve sunumu başta olmak üzere üretim metoduna uygunluk ile Alaca Hingalinin coğrafi işareti ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
