Coğrafi işaretli ürün · Çorum
Çorum’da haşlanıp süzülen yufkalar, kavrulmuş kıyma, maydanoz ve karabiberli harçla birleştirilir. Yalnız kıymalı olarak hazırlanan börek, yörede özel davetlerde sunulan Çorum beşlisi menüsünde de yer alır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çorum Su Böreği nedir?
Çorum Su Böreği, özel amaçlı buğday unu, sıvı yağ, tereyağı, yumurta ve tuzla hazırlanan hamurdan üretilen kıymalı börektir.
Yufkalar haşlanıp süzüldükten sonra kıymalı iç harçla birleştirilir. Ürün yalnız kıymalı harçla hazırlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yalnız kıymalı iç harç
Fırında/ocak üzerinde piştikten sonra dikdörtgen veya kare şeklinde kesilir.
Orta yufkada yumurta beyazı
İç harcın koyulacağı ortadaki haşlanmış yufkanın üstüne yumurtanın beyazı sürülür ardından kavrulmuş kıymalı, maydanoz ve karabiberli iç harç yufkanın tüm yüzeyine serpilir.
İç harcının temel bileşeni kavrulmuş kıymadır.
Hazırlanan bu bileşene ince doğranmış taze maydanoz ile karabiber eklenip karıştırılır.
Çorum Su Böreğinde özellikle hamurun açılması, kaynar tuzlu suda işlem görmesi ve parçalanmadan hazırlanması üretim aşamaları ustalık becerisi gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretim partisinin kapsamı
Çorum Su Böreğinin bileşenleri (50 dilim)
Malzemeler ve ölçüler
- 800 g özel amaçlı buğday unu
- 250 g un (açmak için)
- 100 ml sıvıyağ
- 200 g tereyağı
- 11 adet yumurta
- 10 g tuz
Kıymalı harç bileşeni
İç bileşenleri 250 g kavrulmuş kıyma
İç harçtaki maydanoz ve karabiber
- 1 demet maydanoz
- 8 g karabiber
Kavurma için kıyma ve tuz
- 250 g kıyma
- 2 g tuz
Suda pişirme
İç harcın hazırlanması ve pişirilmesi Orta yağlı kıyma kısık ateşte ağzı kapalı tencerede suyu ve yağı yüzeye çıkana kadar 25–30 dakika pişirilir.
İç harcın hazırlanması
Tencere kapağı açılıp birbirine yapışmış kıymalar tahta kaşık ile karıştırılarak ayrılır. Tuz eklenir.
Kavurma işlemi
15 dakika kısık ateşte karıştırılarak kavrulur. Su böreğinin hazırlanışı ve pişirilmesi Derin bir kabın içine 11 adet yumurta kırılır ve tuz eklenip çırpıcı ile karıştırılır. Elekten geçirilen un ilave edilir.
Hamurun hazırlanması ve açılması
Tüm bileşenler tahta kaşıkla karıştırılıp toparlanır, ardından hamura un serpilir ve el yumruk yapılarak yoğurulur. Hamur hafif yapışkan ve orta yumuşaklıkta kıvam alır.
Tepsiye yerleştirme
El unlanıp hamur bezelere ayrılıp dairesel şekil verilip unlu tepsiye dizilir. Plastik folyo ya da bez ile üzeri kapatılıp yaklaşık 30 dakika dinlendirilir.
Sıcaklık ve işlem koşulları
Bezeler tek tek veya çift beze tekniği ile oklavayla hafif yuvarlayarak ince yufkalar açılır. Yapışma ihtimaline karşı hamur tezgâhına ve ikili açılıyorsa hamurların arasına un serpilir. Açılan yufkalar temiz bir zemine serilip 10 dakika dinlendirilip kurutulur. Tavada tereyağına zeytinyağı/sıvıyağ eklenip eritilir. Tepsinin tabanına hazırlanan yağ sürülür. Tabana tepsi boyunda kesilen pişmemiş yufka yerleştirilip üzeri fırçayla yağlanır.
Tencereye su, tuz ve sıvı yağ eklenip kaynadığı anda yufka iki ucundan tutularak düzgün şekilde bırakılır. Suyun içinde yufkada yapışma olması halinde süzgeçle ileri geri hareket ettirilerek yufka açılır, tüm yüzeyi suyla temas ettirilip yaklaşık 2–3 dakika haşlanır. Ardından süzgeçle süzülüp soğuk suya şoklanmak üzere yaklaşık 1–2 dakika koyulur.
Haşlanan yufkanın tüm alanı soğuk suya girdikten sonra yırtılmadan tek parça olarak alınır.
Hamurun hazırlanması ve açılması — 2. aşama
Şoklanan haşlanmış yufkanın süzme işleminde; bir el ile haşlanmış yufkadan tutulup diğer elin avuç içiyle aşağıya doğru narin şekilde hareket ettirilerek suyu süzülür. Tepsiye birinci ve son yufka açıldığı haliyle herhangi bir işlem görmeden el ile dalgalı/hareketli formda yerleştirilir. Bu usul ile böreğin üst ve alt zeminde çıtırlık oluşur.
Tüm yufkaların dalgalı/hareketli şekilde tepsiye yerleştirilmesi börekte katmanlı bir doku oluşmasını sağlar.
Ayrıca içteki yufkaların haşlanmış olması börekte yumuşak yapıyı oluşturur. Süzülen haşlanmış yufka tepside parmak uçlarıyla dalgalı yayılıp üzeri hamur fırçasıyla yağlanır. Bu işlem 12 yufka varsa yarısına uygulanır. Tepsiye serilen yufkalardan altıncı sıradakinin üstüne yumurtanın beyazı sürülür ardından kavrulmuş kıyma, ince kıyılmış maydanoz ve karabiber karıştırılarak tüm yüzeye eşit şekilde serpilir.
Diğer yufkalar iç harç yayıldıktan sona aynı yöntemle; kaynar su ile haşlama, şoklama ve süzdürmenin ardından iç harçlı tepsiye kat kat yağlanarak yerleştirilir. Son yufka haşlanmadan tepsiye el ile büzgülü şekilde yerleştirilir. Su böreği piştiğinde renginin altın sarısı olması için üzerine hamur fırçası ile yağ sürülür. Yağ konulan kabın dibinde kalan yağ içinde un parçaları kaldığından kullanılmaz.
Fırında pişirme
Önceden ısıtılmış fırında 200 °C’de pişirilir. Ayrıca geleneksel yöntemde ocak ateşinde yavaş yavaş çevirerek tabanı sarı renk olana kadar pişirilir.
Bu pişirme yönteminde uygun boyutta boş tepsi yağlanır ve böreğin diğer yüzeyini pişirmek için tepsilerin ağızları üst üste gelecek şekilde yerleştirilip diğer tepsiye çevrilerek aktarılır. Yavaş yavaş ocakta çevrilerek su böreğinin alt ve üst tüm yüzeyi pişirilir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sunum ve kullanım
Pişmiş Çorum Su Böreği, dikdörtgen veya kare dilimler halinde sıcak olarak sunulur.
Menüdeki sırası
Çorum Su Böreği tercihen ikinci sırada veya baklava ile birlikte sunulur.
Yöresiyle bağı nedir?
Çorum Su Böreği, coğrafi sınırda köklü bir geçmişe sahiptir. Hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ile ustalık becerisi gerektirir. Çorum ilinin mutfak kültüründe ve turizm destinasyonunda önemli bir yeri vardır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunduğundan, üretim aşamalarının tamamı coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Üretim geleneği ve yöredeki yeri
Düğün, balo, nişan benzeri özel program, davet ve etkinlik organizasyonlarında sipariş üzerine Çorum beşlisi olarak hazırlanan menüde yer alır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1821 tescil numaralı Çorum Su Böreği mahreç işareti olarak 11 Şubat 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Çorum Su Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çorum Su Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çorum Belediyesi koordinatörlüğünde; Çorum Belediyesinden, Çorum Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinden ve Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konusunda uzman en az üç kişiden oluşan denetim mercii ile yürütülecektir. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman yapılacaktır. Denetim mercii; bileşenlerin uygunluğunu, üretim metoduna uygunluğunu ve Çorum Su Böreği ibaresi ve mahreç işaret ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
