Coğrafi işaretli ürün · Bolu
Bolu Kara Kabağı, kalın kabuklu ve sert etli bir Cucurbita pepo L. kabağıdır; olgunluğuna göre yeşil, sarı veya turuncu olabilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bolu Kara Kabağı nedir?
Bolu Kara Kabağı, Bolu’da yetiştirilen tek yıllık bir kültür sebzesidir. Cucurbita pepo L. türüne aittir. Adı kara kabak olmakla birlikte hasat zamanı, olgunluk ve yetiştirme koşullarına göre yeşil, sarı ve turuncu tonlarda bulunabilir.
Ayırt edici özellikleri
Sebzelik ve tohumluk meyve boyutları
Sebze olarak hasat edildiğinde 10–25 cm uzunlukta ve 3–10 cm çapındadır. Tohumluğa bırakılan meyveler 30–50 cm uzunluğa ve 10–15 cm çapa ulaşabilir.
Değişken kabuk rengi
Kabuk rengi yeşil, sarı veya turuncu tonlarda olabilir. Yörede yeşil renkli yaz kabağı olarak da bilinir.
Bolu Kara Kabağı nasıl yetiştirilir?
Ekim ve dikim hazırlığı
Kabaklar havalar ısındığında tarlaya ekilir veya fide olarak dikilir. Kabak öncesinde lahana, karnabahar, marul ya da ıspanak gibi bir ön kültür bitkisinin yetiştirilmesi, sicilde önerilen uygulamadır. Toprak, iklim ve üretim zamanına göre ekimden önce bir veya iki kez işlenir; tırmıkla düzlenir. Ekim veya dikim genellikle nisan–mayıs aylarında yapılır.
Toprak sıcaklığının 10–12 °C olduğunda ekim / dikim yapılması istenir. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilir. Açıkta, örtü altı ve tünel şeklinde üretim yapılabilir. Daha çok açıkta yetiştiricilikte ocak usulü ocaklara ekim / dikim yapılır. Dekar başına ortalama 1 kg tohum kullanılır. Sicilde dikim aralıkları sıra arası 15–25 cm ve sıra üzeri 80–100 cm olarak verilir.
Ocaklara yaklaşık bir avuç dolusu yanmış çiftlik / ahır gübreli toprak konulur. Bu hazırlanan ocaklara 2–6 adet arasında kabak tohumları, yaklaşık 3 cm derinlikte olacak şekilde gömülür. Daha sonra seyreltme yapılır. Her ocakta genellikle bir veya iki fidan kalır. Kabaklar kol vermeye başlayınca çapalama yapılır ve boğaz doldurulur. İyi bir bakım, budama ve gübreleme ile fidanların kısa sürede ürün vermesi beklenir.
Toprak ve iklim özellikleri
Bolu Kara Kabağı derin, geçirgen, su tutma kabiliyeti yüksek ve organik-mineral maddelerce zengin tınlı topraklarda yetişir. Bu özellikleri yeterli olmayan topraklarda gübreleme uygulanır. Sicilde yetiştirme alanları ılıman ve soğuk iklimle ilişkilendirilir; güney cepheler ve düşük rakımlı araziler tercih edilir.
Sulama
Sulama, mevsim ve iklim koşullarına göre düzenlenir. İlk meyveler görülene kadar, kuraklık nedeniyle ihtiyaç doğmadıkça sulama yapılmaz. Meyve oluşumundan sonra hızlı büyümeyi desteklemek için sık aralıklarla sulanır; sicilde 3–4 günlük aralıklar belirtilir.
Çapalama ve yabancı ot temizliği
Doğrudan tohum ekimi yöntemi ile yapılan kabak yetiştiriciliğinde bitkiler toprak yüzeyine çıktıktan sonra 3–4 yapraklı olduklarında, yabancı otları ayıklamak ve toprağı havalandırmak maksadıyla ilk çapa yapılır. İlk çapa işlemi sırasında bazı yetiştiriciler seyreltme işlemi de yapar. Bunun için her ocakta en iyi gelişen bir veya duruma göre iki bitki bırakılır.
Birinci çapadan 2 veya 3 hafta sonra yağış ve yabancı ot durumuna göre ikinci çapa yapılır. Ekolojik koşullara ve bitki gelişimine bağlı olarak 2–3 hafta ara ile üçüncü ve istenirse dördüncü çapa da yapılabilir.
Gübreleme uygulaması
Kabak bitkisi organik maddece zengin topraklarda gelişir. Dekara 4–6 ton arasında yanmış çiftlik / ahır gübresi verilmesi sicilde önerilen uygulamadır. Bitkinin gelişmesi, meyvelerinin istenilen büyüklüğe ulaşabilmesi için toprakta yeterince organik maddeler bulunmalıdır. Sicilde gübrenin yarısının dikimde, kalan kısmın yarısının çiçeklenmede ve diğer yarısının bundan 3 hafta sonra verilmesi anlatılır. Ayrıca fosforlu gübrelerin dikimle birlikte verilmesi uygun olur. Azotlu gübreler çok kullanılmamalıdır.
Dekara ortalama 25 kg amonyum sülfat ve / veya 30 kg süper fosfat ve / veya potasyum sülfat gübresi kullanılması sicilde önerilen uygulamadır.
Hastalık ve zararlılarla mücadele
Bitki zararlılarına ve hastalıklarına karşı ilgili mevzuata uygun bitki koruma ürünleri kullanılır. Yetiştiricilikte sağlıklı tohumların kullanılması, toprağın iyi işlenmesi, gerekirse ilaçlı mücadele ve / veya biyolojik mücadele yapılması ile hastalıklı bitkilerin ortamdan uzaklaştırılması zirai mücadelenin etkin bir şekilde yapılmasını sağlayacak ana uygulamalardır.
Hasat
Hasat olgunluğuna gelmiş kabaklarda, yapraklarının sararıp kuruyuncaya kadar bekletilmesi istenir. En geç sonbahar sonuna kadar; don olayları başlamadan ve ürünlerin üzerine kırağı düşmeden kabakların toplanması sicilde önerilen uygulamadır. Bıçak yardımıyla elle hasat şeklinde kabaklar toplanır. Hasat zamanı; meyve kabuk renginin parlaklaşması ve meyve sapındaki tüylerin dökülmesiyle anlaşılır. Hasat edilirken ürünün zedelenmemesine, hasar görmemesine dikkat edilir.
Depolama ve muhafaza koşulları
Kalın kabuklu ve sert etli Bolu Kara Kabağı, serin, kuru ve yabancı kokulardan uzak depolarda muhafaza edilir. Kabaklar üst üste fazla istiflenmez. Sicilde hasattan sonra kısa sürede satışa sunulması esas alınır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Bolu Kara Kabağı; hasat zamanı, olgunluk durumu, yetiştiricilik koşulları, iklim vb. etmenlere bağlı olarak sarı, turuncu, yeşil renk ve tonlarında üretilmesine karşın halk arasında alışıla gelen adıyla ‘‘kara kabak’’ olarak bilinir.
Bolu Kara Kabağının; karakteristik renk, tat, irilik gibi ayırt edici özellikleri; temelde Bolu ilinin coğrafi konumu, ılıman ve soğuk iklim özellikleri, ideal güneşlenme olanağı, bu kabağın üretim metodu ile belirtilen coğrafi sınırın derin, geçirgen, su tutma kabiliyeti iyi, organik ve mineral maddelerce zengin tınlı toprakları sayesinde sağlanır. Bolu Kara Kabağı, yetiştiricilik yönünden üretildiği coğrafi sınırın ılıman ve soğuk iklim koşullarına kolayca uyum sağlar.
Bolu Kara Kabağının, yetiştiriciliği ve tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleştirilmelidir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
924 tescil numaralı Bolu Kara Kabağı mahreç işareti olarak 11 Ekim 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Bolu Kara Kabağı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bolu Kara Kabağı ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bolu Ticaret ve Sanayi Odası koordinatörlüğünde; Bolu Ticaret ve Sanayi Odası, Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bolu Belediyesinden birer üyenin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Bolu Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetim mercii, Bolu Kara Kabağı coğrafi işareti kullanım biçiminin uygunluğunu, ürünün hasadı, depolama ve muhafaza koşulları ile “Üretim Metodu” bölümünde belirtilen hususlara uygun üretim yapılıp yapılmadığını kontrol eder.
Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.