Coğrafi işaretli ürün · Bitlis
Bitlis’te dana kıymalı bulgur hamuru, böbrek yağı, soğan ve ekşi nar taneli harçla doldurulur. Alt ve üstten hafif basık köfteler suda haşlanır; nar taneleri ve baharatlar iç harcın tadını belirler.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bitlis İçli Köftesi nedir?
Bitlis İçli Köftesi, Bitlis’te dana kıymalı bulgur hamuru, böbrek yağı, soğan ve ekşi nar taneli harçla doldurulur. Alt ve üstten hafif basık köfteler suda haşlanır; nar taneleri ve baharatlar iç harcın tadını belirler.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Dana etli dış hamur ve böbrek yağlı iç
Dış hamur yağsız dana eti ve ince bulgurla hazırlanır. İç harçta böbrek yağı, soğan, ekşi nar taneleri ve karabiber veya kırmızı biber bulunur; iki karışım birbirinin yerine kullanılmaz.
Doldurulmuş basık küre
Dış hamur oyulup iç harçla doldurulur ve kapatılır. Basık küre biçimindeki köfteler kaynar suda haşlanır. Şekillendirme ve pişmiş ürün ağırlıkları, aşamaları açıklanmadan tek ölçü gibi yorumlanmaz.
Elle biçimlendirme
İç harcın bileşimi ve köftenin elle belirli ölçülerde şekillendirilmesi ayırt edici özelliklerdir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
İç harcın hazırlanması
Böbrek yağı kıyma makinesinde iki kez çekilir. Yarım kg rendelenmiş kuru soğan, tuz, karabiber veya kırmızı toz biber ve ekşi nar taneleri eklenerek 5 dakika yoğrulur.
Dış harcın yoğrulması
İki kez çekilmiş yağsız ve sinirsiz dana kıyma, köftelik bulgur, tuz ve 500 ml suyla 15 dakika yoğrulur. Sicil bu cümleye “iç malzeme” diye başlasa da izleyen cümlede karışımı “dış harç” olarak adlandırır; bu bölüm o işlem bağını korur.
Doldurma ve kapatma
Dış harç 20 g parçalara ayrılır ve avuçta yuvarlanır. İşaret parmağıyla açılan oyuğa 3 g iç malzeme konur; köfte yeniden yuvarlanıp kapatılır.
Sicildeki 20 g dış harç ve 3 g iç malzeme ölçüleri ile son ürün için verilen yaklaşık 30 g ağırlık ayrı tarif değerleridir. Bu değerler birbirine eşitlenmeden aktarılmıştır.
Suda pişirme
Tencerede 3 litre su kaynatılır. Köfteler dağılmayacak şekilde suya bırakılır ve 15 dakika kaynatılır. İçindeki yağ eridiğinde su yüzeyine çıkan köfteler tabaklara alınır.
Yöresiyle bağı nedir?
Bitlis İçli Köftesinin coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Bitlis yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Bitlis İçli Köftesinin tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Pişerken iç yağı eriyen köfteler su üstüne çıkar. Yüzeye çıkan köfteler tabaklara alınarak servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1653 tescil numaralı Bitlis İçli Köftesi mahreç işareti olarak 23 Ekim 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Bitlis İçli Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Bitlis İçli Köftesi ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Bitlis Eren Üniversitesi Rektörlüğü koordinatörlüğünde ve Bitlis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tatvan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Bitlis Eren Üniversitesi Rektörlüğünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, gerekli görülen hallerde ve şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu, üretim metodunun uygunluğu, Bitlis İçli Köftesinin çap, yükseklik, şekil ve ağırlığının uygunluğu ve Bitlis İçli Köftesi ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
