Coğrafi işaretli ürün · Bingöl
Bingöl’ün Çobantaşı köyünde, meşe yaprağıyla beslenen oğlakların kemikli eti su ve tuzla pişirilir. Suyunu çeken ete aynı hayvandan ayrılıp eritilen yağ katılır; kavurma kendi yağı içinde tamamlanarak sıcak veya soğuk sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Bingöl Çobantaşı Kavurması nedir?
Bingöl Çobantaşı Kavurması, meşe yaprağıyla beslenen 1–2 yaşındaki oğlakların kemikli etinden yapılan bir kavurmadır. Su, tuz ve etin kendi yağı dışında katkı kullanılmadan hazırlanır; sıcak veya soğuk servis edilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Oğlak ve meşe yaprağıyla beslenme
Meşe yaprağıyla beslenen 1–2 yaşındaki oğlakların kemikli eti kullanılır. Su, kaya tuzu ve hayvanın kendi yağı dışında bileşen eklenmez.
Suyunu çektirerek kavurma
Et önce suyla pişirilir. Su çekildikten sonra oğlaktan ayrılıp eritilen yağ katılır; kısık ateşte 45 dakika daha pişirilir. Sıcak veya soğuk sunum ayrı biçimlerde anlatılır.
Sicildeki üretim anlatımı
Etin seçimi ve hazırlanması
Meşe yaprağı ile beslenen 1–2 yaşında gezgin oğlak seçilir. Oğlak eti, kemiği ile birlikte yarım parmak büyüklüğünde doğranır. Doğranan etler 4 saat dinlendirilip kandan arındırılır.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre doğranmış kemikli oğlak etinin dört saat dinlendirilmesi bildirilir; sıcaklık koşulu belirtilmez. Sicildeki süre sıcaklık kontrolünün yerine geçmez. Eksik koşulların bu ürüne ve belirtilen işlem aşamasına ait teknik kayıtlarla tescil ettiren tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Suyla pişirme
Et miktarının 2 katı su hazırlanır. Etler bu suya konularak ateşe alınır. Bu işlem su yok olup etler kendi yağına düşene kadar devam eder.
Tuzun eklenmesi
Kaya tuzu seçilerek et ve suyun içine katılır. Su kaynama süresince tuz ete nüfuz ederek tadını güzelleştirir.
Kendi yağında pişirme
Oğlak etinden ayrılıp doğranan yağlar eritilir ve suyunu çeken etin üzerine dökülür. Et, kendi yağıyla kısık ateşte 45 dakika daha pişirilir.
Soğuk sunum için kaplara alma
Pişen kavurma yağı ile birlikte kaplara konulur ve donduktan sonra kapatılır.*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre kavurmanın yağıyla kaplara konup donduktan sonra kapatılması anlatılır. Soğutma, muhafaza sıcaklığı ve raf ömrü verilmez; yağın donması tek başına güvenli saklama ölçütü değildir. Bu aşamanın koşulları için tescil ettirenin ürüne özgü teknik doğrulama kayıtlarını açıklaması gerekmektedir.
Yöresiyle bağı nedir?
Coğrafi sınır Bingöl ili Çobantaşı köyü Soğukçeşme mevkisidir. Sicil, bölgede meşe yaprağıyla beslenen 1–2 yaşındaki oğlak etinin kullanılmasını zorunlu tutar. Bu hüküm bütün aşamaların bölgede yapılması ifadesine genişletilmez.
Sicildeki sunum anlatımı
Sıcak servis
Pişen kavurma sıcak olarak tabağa alınır. Tabak, içinde sıcak su bulunan bir alt tabağa yerleştirilerek servis edilir.
Soğuk servis
Bingöl Çobantaşı Kavurması soğuk olarak da servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil belgesindeki tarihçeye göre, 1700’lü yıllardan beri hemen hemen her evde kışlık ihtiyaç olarak da hazırlanan kavurmalar bölgedeki meşe ormanlarında beslenen oğlak etlerinden yapılmaktadır. Hiçbir katkı olmadan kendi yağı ve eti dışında tuz ve su ile işçilik mahareti katılarak yapılan kavurma 1950’lerde yol boyunda ticari olarak hazırlanıp sıcak sunulmaya başlanmıştır.
Sicil belgesindeki tarihçeye göre, 2007 yılında bölgede artan talebe göre konum alan üreticiler soğuk paketlenmiş üretime başlamış ve kısa sürede Türkiye pazarında önemli bir yer almıştır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
306 tescil numaralı Bingöl Çobantaşı Kavurması mahreç işareti olarak 25 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir. Bingöl Çobantaşı Kavurması ibareli sicilde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Bingöl Çobantaşı Kavurması ibareli logo ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetim Komisyonunda Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası ve Bingöl Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü yer alacaktır. Bingöl Çobantaşı Kavurması menşe kurallarına uygun olarak üretimi, satışı ve korunması hususlarında Bingöl Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü Gıda Kontrol Şube Müdürlüğü kurumsal yapısı yetkili olacaktır. Ayrıca Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası’ndan bir üretici de denetim komisyonunda yer alacaktır.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
