Coğrafi işaretli ürün · Balıkesir
Balıkesir’de yerel Holstein büyükbaş eti ve kaval kemiğiyle hazırlanan çorba, soğuk meyane ve sıcak terbiye içerir. Et servis sırasında eklenir; baharatlı tereyağı, isteğe bağlı sarımsak ve limonla sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Balıkesir Etli Çorba nedir?
Sicil kaydı: “Balıkesir Etli Çorba. Balıkesir’de büyükbaş eti ve kaval kemiği suyuyla hazırlanan, soğuk meyane ve sıcak terbiye içeren çorbadır. Parçalanmış et servis sırasında eklenir; baharatlı tereyağıyla sıcak sunulur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Et, kemik suyu ve servis eti
Sicil kaydı: “Büyükbaş et ve kaval kemiği birlikte haşlanır; su süzülür ve et ayrı parçalanır. Kaynak etin servis sırasında kâseye eklendiğini belirtir. Bu pişmiş porsiyon miktarı çiğ et partisiyle eşitlenmez.”
Meyane ve sıcak terbiye
Sicil kaydı: “Soğuk meyane su, yumurta sarısı, yoğurt ve nişastayla; sıcak terbiye tereyağı, ayçiçek yağı ve böreklik unla hazırlanır. Un satırındaki eksik birim teyit bekler; iki karışım aynı hamur veya aynı sütlü ürün değildir.”
Yerel Holstein girdisi
Sicil kaydı: “Et Balıkesir yöresinde yetişen Holstein ırkından elde edilir. Tereyağı ve tatlı kırmızı biber sosu sıcak sunumda kullanılır; sarımsak ve limon isteğe bağlı eşlikçidir.”
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Sicil kaydı: yüz porsiyonluk et ve kemik partisi
Sicil kaydı: “Ana liste 100 porsiyon içindir.”
- 2–2,5 kg büyükbaş hayvan kaval kemiği
- 4 kg kemiksiz büyükbaş eti
- 300–400 g soğan
- 50–60 g limon
- 50–60 g havuç
- 500–600 g tuz
Sicil kaydı: soğuk meyane miktarları
Sicil kaydı: “Ana çorbadan ayrı meyane miktarları.”
- 6–6,5 litre su
- 15–17 adet yumurta sarısı
- 500–600 g yoğurt
- 50–60 g nişasta
Sicil kaydı: sıcak terbiye ve sunum miktarları
Sicil kaydı: “Sıcak terbiye için miktarlar.”
- 1,5–2 kg tereyağı
- 500 g ayçiçek yağı
- 1,5–2 k böreklik un*
* Sicil belgesindeki açıklamaya göre sıcak terbiye listesinde 1,5–2 k böreklik un yazılıdır. “k” eksik birimdir; kilogram veya başka ölçü varsayımıyla düzeltilmez. Ana çorba, soğuk meyane ve sıcak terbiye ayrı miktar kapsamlarıdır. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicil kaydı: “Unun k biçimindeki eksik birimi teyit bekler. Sunum girdileri ayrı listedir.”
- 150–200 g sarımsak
- 300–350 g tereyağı
- 100–150 g kırmızı tatlı toz biber
Sicil kaydı: et ve kemik suyunu hazırlama
Sicil kaydı: “Kemikler ikiye kırılır, kemiksiz et iri parçalar halinde kazana alınır. Üzerini geçecek soğuk suda yaklaşık bir saat bekletilip su değiştirilir. Soğan, limon, havuç ve tuz eklenir; kaynama köpüğü alınır ve kapak kapatılarak 7–8 saat pişirilir. Et ayrılır, kemik suyu temiz tencereye süzülür.”
Sicil kaydı: meyane ve terbiye hazırlığı
Sicil kaydı: “Su ve yumurta sarıları çırpılırken yoğurt ve nişasta yavaşça eklenir, pürüzsüz soğuk meyane hazırlanır. Tereyağı ve ayçiçek yağı kızdırılır; un azar azar eklenip kısık ateşte 30–40 dakika çırpılarak kavrulur. Gözenekli yapıya gelince soğuk meyane katılıp 5–10 dakika daha çırpılır ve soğutulur.”
Sicil kaydı: kemik suyuyla birleştirme
Sicil kaydı: “Terbiye karışımı kaynayan kemik suyuna eklenir ve kaynayıncaya kadar çırpılır; kaynama-kabarma aşamasında ocak kapatılır. Önceden ayrılan et satırla parçalanır ve servis için ayrı tutulur.”
Sicil kaydı: sıcak servis ve üstlükler
Sicil kaydı: “Çorba benmaride sıcak tutulur ve 150–200 gramlık kâse sunumunda 20 g parçalanmış et eklenir. Tereyağı ve tatlı kırmızı biber sosu gezdirilir; sarımsak sosu ve limon isteğe bağlıdır. Bu porsiyon değerleri gramdır, hacim değildir; kaynakta bulunmayan bekletme sıcaklığı ve süre eklenmez.”
Nasıl muhafaza edilir?
Üretim zamanı
Karışım ocaktan alınıp soğuması sağlanır.
Yöresiyle bağı nedir?
Balıkesir ilinde uzun bir geçmişe sahip olan Balıkesir Etli Çorbanın, coğrafi sınırın ekonomisinde ve mutfak kültüründe önemli bir yeri vardır. Ürün bileşenlerinden olan büyükbaş eti Balıkesir yöresinde yetişen Holstein ırkından elde edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Balıkesir Etli Çorbanın bütün üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilir.
Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil çorbanın geçmişini 1930’lu yıllarla ilişkilendirir; erken Cumhuriyet lokantalarında yolculuk yapanların tercihinden söz eder. Meyane ve terbiye kıvamı ustalıkla ve kuşaklar arası bilgi aktarımıyla sürdürülür.
Tarihsel gelişim ve üretim geleneği
Balıkesir Etli Çorbanın geçmişi 1930’lu yıllara dayanır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1785 tescil numaralı Balıkesir Etli Çorba mahreç işareti olarak 31 Ekim 2025 tarihinde tescil edilmiştir. Balıkesir Etli Çorba ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Balıkesir Etli Çorba ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; Balıkesir Etli Çorbanın üretiminde kullanılan bileşenlerin uygunluğu Üretim metoduna uygunluk Balıkesir Etli Çorba ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Balıkesir Lokantacılar ve Benzer Esnaf Sanatkârlar Odasının koordinatörlüğünde, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
