Coğrafi işaretli ürün · Artvin
Puçuko, Artvin’e özgü, kurutulmuş taze fasulye ile hazırlanan yöresel bir yemektir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Puçuko nedir?
Puçuko, Artvin’e özgü yöresel bir yemektir. Yemek, yaz aylarında toplanıp güneşte kurutulan ve kılçıklarından ayrılan taze fasulyenin haşlanması; ardından salça ile bulgur veya aşurelik buğday eklenerek pişirilmesiyle hazırlanır.
Puçuko adı, yörede ipe dizilerek kurutulmuş fasulyeye verilen addan gelir. Özellikle kış aylarında yapılan yemek, kurutulmuş fasulyeyi temel alan hazırlama biçimiyle tanımlanır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yemeğe adını veren kurutulmuş fasulye
Puçuko sözcüğü, kökende ipe dizilerek kurutulmuş fasulyenin yöredeki adıdır. Bu kurutulmuş taze fasulye, yemeğin temel hammaddesini oluşturur.
Tahıllı pişirme bileşimi
Haşlanmış kurutulmuş fasulye, salça ile bulgur veya aşurelik buğday eklenerek pişirilir. Tahıl ve tuz, fasulyenin üzerine su ilave edilerek orta ısıda bir taşım birlikte kaynatılır.
Karıştırılmadan eklenen terbiye
İnce kıyılmış soğan sıvıyağda pembeleşene kadar kavrulur ve salçayla birleştirilir. Soğanlı-salçalı karışım kaynayan yemeğe karıştırılmadan eklenir; kızdırılmış tereyağı ile isteğe bağlı kuru nane ve pul biber son olarak katılır.
Hazırlama ve pişirme nasıl yapılır?
Malzemelerin hazırlanması
Sicilde verilen ölçüdeki tarifte 1/2 su bardağı bulgur veya aşurelik buğday, yaklaşık 1/2 kg kurutulmuş taze fasulye, bir büyük boy kuru soğan, bir kahve fincanı sıvıyağ, bir çorba kaşığı tereyağı, bir çorba kaşığı domates veya biber salçası ve bir silme tatlı kaşığı tuz kullanılır. Kuru nane, pul biber, sirke veya limon tercihe bağlı malzemelerdir; üretim miktarına göre malzeme oranları artırılıp azaltılabilir. Kurutulmuş taze fasulye önce 12 saat ıslatılır, ardından haşlanır.
Fasulye ve tahılın pişirilmesi
Haşlama suyu dökülen fasulye büyük tencereye aktarılır. Fasulyeye yıkanmış bulgur veya aşurelik buğday, üzerini kapatacak kadar su ve tuz eklenir; karışım orta ısıda bir taşım kaynatılır.
Terbiye ve son eklemeler
Fasulye ve tahıl kaynarken yemeğin terbiyesi hazırlanır; çok ince kıyılmış soğan sıvıyağda pembeleşene kadar kavrulur ve üzerine salça eklenir. Salçalı soğan karışımı kaynayan yemeğe karıştırılmadan ilave edilir; son aşamada kızdırılmış tereyağı ile isteğe bağlı kuru nane ve pul biber yemeğe katılır.
Sunum ve tüketim
Puçuko, servis sırasında üzerine sirke veya limon dökülerek ya da sade şekilde yenebilir.
Mevsimsel hazırlık ve tüketim
Yaz hazırlığı ve kış yemeği
Puçuko için kullanılan taze fasulyeler yaz aylarında toplanır ve güneşte kurutulur. Puçuko özellikle kış aylarında yapılan bir yemektir.
Artvin’le ilişkisi
Puçuko’nun coğrafi sınırı Artvin ilidir. Ürün, yörede uzun yıllardır bilinen bir kültürel miras olarak tanımlanır; kendine has üretim yöntemi ve içeriğinde kullanılan malzemeler bakımından Artvin iliyle özdeşleşmiştir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil statüsü
Puçuko, 303 numarayla mahreç işareti olarak 26 Aralık 2017 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 7 Eylül 2017 tarihinden itibaren korunmaktadır. Tescil ettiren kuruluş Artvin Ticaret ve Sanayi Odasıdır.
İşaretin kullanımı
Coğrafi işaret, ürünün veya ambalajının üzerinde kullanılır. İşaretin ürün ya da ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulması gerekir.
Denetim yapısı
Coğrafi işaretin kullanımı, tescilde belirtilen malzemelere ve üretim yöntemine uygunluk bakımından üretim ve pazarlama aşamalarında denetlenir. Denetim mercii; Artvin İli Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden bir uzman personel, Artvin Belediyesinden bir uzman personel ve Artvin Ticaret ve Sanayi Odasından görevlendirilecek bir personelden oluşur. Denetimler yılda bir kez yapılarak raporlanır; komisyon şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde ayrıca denetim gerçekleştirebilir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir; hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.