Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Polatlı’ya özgü, ilikli kemik suyuyla öne çıkan nispeten kıvamlı işkembe çorbasıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Polatlı İşkembe Çorbası nedir?
Polatlı İşkembe Çorbası; işkembe, ilikli kemik suyu, un, yağ ve tuz kullanılarak hazırlanan bir çorbadır. Polatlı ilçesinin adıyla özdeşleşen çorba, nispeten kıvamlı yapısı ile yoğun işkembe ve kemik tadı taşır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İlikli kemik suyunun rolü
Uzun süre kaynatılarak elde edilen ilikli kemik suyu, çorbanın lezzet ve kıvamını oluşturan başlıca unsurlardandır. Kıvamlı kemik suyu, çorbanın hem yapısını hem de lezzetini belirleyen temel bileşen olarak kullanılır.
Kıvam ve yoğun tat
Çorbanın nispeten kıvamlı yapısı, yoğun işkembe ve kemik tadıyla birlikte tanımlanır. Kıvamın sağlanması, kendine özgü tadı veren bileşenlerin dengeli kullanımı ve pişirme aşamalarındaki ustalık becerisine dayanır.
Buğday unuyla terbiye
Usulüne uygun hazırlanmış işkembe, sos ve buğday unu çorbanın lezzet ve kıvamını sağlayan temel unsurlar arasındadır. Buğday ununun kavrulmadan ilikli kemik suyunda çözülmesi ve karışımın sürekli karıştırılması, istenilen kıvam için önem taşır.
Hazırlama süreci nasıl ilerler?
Bileşenlerin hazırlanması
Altı kişilik ortalama ölçüde çorba için 1,5 litre ilikli kemik suyu, 1 kg temizlenmiş sığır işkembesi, 50 g buğday unu, 50 g tereyağı ve/veya 50 ml sıvı yağ, 10 g tuz; isteğe bağlı olarak 15 g dövülmüş sarımsak ve 5 g karabiber kullanılır. İsteğe bağlı sos, 30 g tereyağı, 20 ml sirke ve/veya limon suyu ile 10 g dövülmüş sarımsağın iyice karıştırılmasıyla hazırlanır.
İlikli kemik suyunun hazırlanması
İlikli kemikler, yeterli büyüklükte bir tencere veya kapta su içinde kısık ateşte ortalama 12 saat kaynatılır. Uzun süreli kaynatma sırasında kemiklerden suya kolajen ve mineral geçişi sağlanır; elde edilen kıvamlı kemik suyu çorbanın temel bileşenidir.
İşkembenin temizlenmesi ve haşlanması
İşkembe önce bol suyla defalarca yıkanır; iç yüzeyi bıçak veya fırçayla kazınarak mukus ve tabakalı yapı temizlenir. İlk temizlikten sonra işkembe, her 1 litre su için ortalama 100 ml sirke ve 10 g karbonat eklenmiş karışımda en az 30 dakika bekletilir; ardından yeniden bol suyla yıkanır ve gerekirse ikinci kez kazınır. Temizlenmiş işkembe, üzerini geçecek kadar suya isteğe bağlı 50 ml sirke, birkaç defneyaprağı ve yaklaşık 5 g tuz eklenerek ortalama 45 dakika haşlanır; sonra süzülüp bol suyla durulanarak doğramaya hazırlanır.
Kıvam verme ve pişirme
Buğday unu kavrulmadan doğrudan ilikli kemik suyuyla karıştırılarak çözülür ve topaklanmaması için sürekli karıştırılır. Unlu kemik suyu karışımına doğranmış işkembeler eklenir; çorba birlikte kaynatılıp pişirilir.
Nasıl servis edilir?
Servis ve tatlandırma
Pişmesi tamamlanan çorba kıvamını aldıktan sonra isteğe göre sarımsak, sirke, limon suyu veya sosla tatlandırılır. Çorbanın sıcak tüketilmesi ve servis edilmesi tavsiye edilir; üzerine isteğe bağlı maydanoz, nane, kekik veya pul kırmızı biber eklenebilir.
Tüketim dönemleri nelerdir?
Polatlı İşkembe Çorbası özellikle kış aylarında günlük öğünlerde tüketilir. Bayram, festival ve misafir ağırlama gibi özel günlerde de ikram edilir.
Ankara iliyle bağı nedir?
Polatlı İşkembe Çorbasının Ankara iliyle ün bağı bulunur ve ürün, Ankara mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Hazırlama ve pişirme aşamaları ustalık becerisi gerektirir; ürünün tüm üretim aşamalarının Ankara ilinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Polatlı İşkembe Çorbası, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 5 Mayıs 2025 tarihinden itibaren korunmak üzere 5 Mayıs 2026 tarihinde 1849 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınır Ankara ilidir; ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde Polatlı İşkembe Çorbası ibaresi ile mahreç işareti amblemi kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı ve ölçütleri
Denetimler, Polatlı Ticaret Odası koordinatörlüğünde, Polatlı Ticaret Odası ile Polatlı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen durumlarda ek denetim gerçekleştirilebilir. Denetim raporları her yıl Polatlı Ticaret Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur. Denetimde bileşen listesinin, üretim metodunun ve ürün ibaresiyle mahreç işareti amblemi kullanımının uygunluğu incelenir. Tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gereken tedbirler, denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.