Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Ankara’da sığır işkembesi, uzun süre kaynatılmış ilikli kemik suyu ve unla kıvamlı çorbaya dönüştürülür. İşkembe temizliği, ön haşlama ve son pişirme ayrı aşamalardır; sıcak sunumda sirke, sarımsak veya limon kullanılabilir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Polatlı İşkembe Çorbası nedir?
Polatlı İşkembe Çorbası, ankara’da sığır işkembesi, uzun süre kaynatılmış ilikli kemik suyu ve unla kıvamlı çorbaya dönüştürülür. İşkembe temizliği, ön haşlama ve son pişirme ayrı aşamalardır; sıcak sunumda sirke, sarımsak veya limon kullanılabilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İlikli kemik suyu ve işkembe
Kemikler yaklaşık 12 saat kısık ateşte kaynatılır; temizlenmiş sığır işkembesi ayrı ön haşlamadan geçer. Un kavrulmadan kemik suyunda çözülür. Bu yöntem yumurtalı yoğurt terbiyesiyle aynı reçete değildir.
Temizlik ve sunum ayrı aşamalardır
Sirke-karbonat banyosu, durulama ve ön haşlama işkembe hazırlığına aittir. Serviste isteğe bağlı sarımsak, sirke, limon ve sos kullanılır. Temizlik banyosunun oranları tüketilen çorbanın reçetesine aktarılmaz.
Kıvamın üç girdisi
Uzun süre hazırlanmış ilikli kemik suyu, uygun biçimde temizlenmiş işkembe ve kavrulmadan çözülmüş un kıvam ve lezzetin temelini oluşturur. Sos ve baharatlar ayrı sunum aşamasıdır; pişirme ve dengeli bileşen kullanımı ustalık gerektirir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
Malzeme miktarları 6 kişilik tarif içindir.
- 1,5 litre ilikli kemik suyu
- 1 kg temizlenmiş sığır işkembesi
- 50 g buğday unu
- 50 g tereyağı ve / veya 50 ml sıvı yağ (ayçiçeği yağı ve / veya zeytinyağı)
- 15 g dövülmüş sarımsak (isteğe bağlı)
- 10 g tuz
- 5 g karabiber (isteğe bağlı)
Sos malzemeleri
- 30 g tereyağı, 20 ml sirke ve / veya limon suyu ile 10 g dövülmüş sarımsak iyice karıştırılır
Kaynatma işlemi
Yeteri kadar büyüklükte bir tencere veya kap içerisinde ilikli kemikler, su içerisinde kısık ateşte ortalama 12 saat kadar kaynatılır. Uzun süreli bu kaynatma işlemi ile kemiklerden kaynatıldığı suya kolajen, mineral vb. geçmesi sağlanır. Elde edilen kıvamlı kemik suyu, çorbanın hem kıvamını hem de lezzetini belirleyen temel bileşendir.
İşkembenin Temizlenmesi / Hazırlanması
Polatlı İşkembe Çorbasının hazırlanmasında kullanılan işkembe,
Ön Temizlik
İşkembe, istenilmeyen yabancı madde ve kaba kirlerinden vb. arındırılmak üzere bol su ile defalarca yıkanır. Yıkama sırasında işkembenin iç yüzeyi bıçak, fırça vb. ile kazınarak mukus ve tabakalı yapısı vb. giderilir ve temizlenir.
Sirke ve Karbonatlı Suda Bekletme
İlk temizleme işleminden sonra işkembe; her 1 litre su için ortalama 100 ml sirke ve 10 g karbonat eklenmiş bir karışım içerisinde en az 30 dakika bekletilir. Bu aşama hem işkembenin istenmeyen kokusunun giderilmesini hem de mikrobiyolojik yükünün azaltılmasını sağlar.
İkinci Temizlik
Sirke-karbonat içeren su karışımından çıkarılan işkembe yeniden bol su ile yıkanır. Gerekiyorsa ikinci kez kazıma işlemi yapılır. Bu aşamada işkembenin rengi açılmaya, beyazlaşmaya başlar.
Haşlama işlemi
Temizlenmiş işkembe, üzerini geçecek kadar su, isteğe bağlı olarak 50 ml sirke, birkaç adet defneyaprağı ve yaklaşık 5 g tuz konularak ortalama 45 dakika kadar haşlanır. Bu işlem işkembeyi hem ön pişirmeye tabi tutar hem de varsa kalan istenmeyen kokunun giderilmesini sağlar.
Süzme işlemi
Haşlanan işkembe süzülür ve bol su ile özenle durulanır. İşkembe, çorba için doğrama işlemine hazır hale getirilir.
Pişirme ve kıvamın oluşması
Buğday unu kavrulmaksızın, doğrudan ilikli kemik suyu ile karıştırılarak çözülür. Bu karışımında unun topaklanmaması için sürekli karıştırma yapılır. Buğday unu kullanımı, karıştırma işleminin etkin bir şekilde yapılması çorbanın istenilen kıvamı ve terbiye edilmesi için önemlidir.
Doğranmış işkembeler de bu karışıma eklenerek birlikte kaynatılır ve pişirilir.
Pişirilmesi tamamlanan çorba kıvamını aldıktan sonra isteğe göre sarımsak, sirke, limon suyu veya sos ile çorba tatlandırılır. Süsleme amaçlı isteğe bağlı olarak üzerine maydanoz, nane, kekik, pul kırmızı biber vb. konulabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ankara ilinde uzun bir geçmişe sahip olan, Polatlı İşkembe Çorbası; hazırlanması ve pişirilmesi aşamaları ile ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeplerle; üretildiği Ankara ili ün bağı bulunan Polatlı İşkembe Çorbasının tüm aşamaları Ankara ilinde gerçekleştirilir. Ankara ili ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Polatlı İşkembe Çorbasının sıcak sunulması ve tüketilmesi sicilde önerilen servis biçimidir.
Sıcak sunumda sirke, sarımsak, limon suyu veya sos isteğe bağlıdır. Özellikle kışın günlük öğünlerde ve bayram, festival veya misafir sofralarında tüketilir. Bu eşlikçilerin miktarı ön temizlik banyosunun oranlarıyla karıştırılmaz.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1849 tescil numaralı Polatlı İşkembe Çorbası mahreç işareti olarak 5 Mayıs 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Polatlı İşkembe Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün servisinin yapıldığı gıda işletmelerinde kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
- Polatlı İşkembe Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi kullanım biçiminin uygunluğu. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler denetlenen ilgili kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Polatlı Ticaret Odası koordinatörlüğünde; Polatlı Ticaret Odası ile Polatlı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün katılımıyla en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir.
Yapılan denetimler; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca raporlanarak her yıl düzenli olarak Polatlı Ticaret Odası tarafından Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulur.
- Polatlı İşkembe Çorbasının bileşenler listesinin uygunluğu
- Polatlı İşkembe Çorbası üretim metodunun uygunluğu
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
