Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya Çatal Çorbası, yarma, yeşil mercimek ve kıymayı birleştiren Amasya’ya özgü yöresel çorbadır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Çatal Çorbası nedir?
Amasya Çatal Çorbası; yarma, yeşil mercimek, kıyma, soğan ve çeşitli baharatlarla hazırlanan bir çorbadır. Tescilli ürün, yemekler ve çorbalar grubunda yer alır.
Yarma ve yeşil mercimeğin yanına kıymanın eklenmesi, çorbanın doyurucu niteliğini belirleyen bileşim özelliklerinden biridir. Çorba, Amasya mutfak kültüründe önemli bir yere sahip uzun geçmişli bir yemektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tahıl, bakliyat ve kıyma bileşimi
Çorbanın temel yapısını yarma ile yeşil mercimek oluşturur; bu bileşime kıyma, soğan ve çeşitli baharatlar eşlik eder. Bölgede yaygın olarak üretilen yeşil mercimek ve yarma, kıyma ilavesiyle bir araya gelir.
Doyurucu çorba karakteri
Kıymanın yarma ve yeşil mercimekli karışıma dâhil edilmesi, ürüne doyurucu bir çorba karakteri verir.
Sıcak ve eşlikçili servis
Amasya Çatal Çorbası bir kâsede sıcak olarak servis edilir. Serviste genellikle turşu ve taze soğan eşlik eder.
Nasıl hazırlanır?
Bileşenlerin hazırlanması
Altı porsiyonluk tarifte buğday yarması, yeşil mercimek, dana kıyma, kuru soğan, su, ayçiçek yağı, tereyağı, tuz ve kırmızı toz biber kullanılır. Yeşil mercimek ile yarma, ayrı kaplarda soğuk suda 2-3 saat bekletilir.
Yarma ve mercimeğin pişirilmesi
Yarma, yaklaşık yarım litre su eklenerek kısık ateşte 20 dakika pişirilir. Yeşil mercimek suyla orta ateşte yaklaşık 20 dakika pişirilir; yumuşamaya başlayınca haşlanmış yarma eklenir ve karışım 5 dakika daha birlikte pişirilir.
Kıymalı karışımın birleştirilmesi
Soğan ve kıyma, ayçiçek yağıyla ayrı bir tavada kavrulur. Kavrulan karışım, 200-300 ml kaynamış suyla haşlanmış mercimek ve yarmaya eklenir; ardından 5 dakika daha birlikte pişirilir. Hazırlama işlemi, üzerine kızdırılmış tereyağı ve baharatların dökülmesiyle tamamlanır.
Nasıl sunulur?
Sıcak servis biçimi
Çorba, bir kâsede sıcak olarak sunulur. Sunumda genellikle turşu ve taze soğan bulunur.
Amasya mutfağıyla bağı nedir?
Amasya Çatal Çorbası, Amasya ilinde uzun bir geçmişe ve ilin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir; bu özellikler ürünün coğrafi sınırla ün bağını oluşturur. Ürünün bütün üretim aşamalarının Amasya ili sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Yöresel mutfaktaki yeri
Özel günlerde hazırlanan yemek
Amasya Çatal Çorbası, halk tarafından sevilerek tüketilen ve düğün gibi özel günlerde yöre halkının sıkça hazırladığı yemekler arasındadır.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Tescil kapsamı
Amasya Çatal Çorbası, 1788 numarayla 6 Kasım 2025 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 9 Ocak 2023 tarihinden itibaren korunur.
İşaretin kullanımı
Amasya Çatal Çorbası ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılır. Bu kullanım ürün veya ambalaj üzerinde mümkün olmadığında, ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim yapısı
Denetimler, Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği koordinatörlüğünde Amasya Belediyesi, Amasya İl Tarım Müdürlüğü, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Amasya Turizm Derneği ve Birlikten ürün konusunda uzman beş temsilcinin oluşturduğu denetim mercii tarafından yürütülür. Denetim yılda bir defa yapılır; gerekli hâllerde ve şikâyet üzerine her zaman gerçekleştirilebilir. Denetimde bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ile ürün ibaresi ve mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetim sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da uzman gerçek ve tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.