Coğrafi işaretli ürün · Amasya
Amasya’da üveyik buğdayından yarma, nohut ve süzme yoğurt, un ve yumurta sarısıyla pişirilir. Naneli tereyağıyla tamamlanan çorbada keçi, inek veya manda yoğurdu seçenekleri bulunur; yarma yerel girdidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Amasya Toyga Çorbası nedir?
Amasya Toyga Çorbası, amasya’da üveyik buğdayından yarma, nohut ve süzme yoğurt, un ve yumurta sarısıyla pişirilir. Naneli tereyağıyla tamamlanan çorbada keçi, inek veya manda yoğurdu seçenekleri bulunur; yarma yerel girdidir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Üveyik buğdayından yerel yarma
Yarma, sert üveyik buğdayının kaynatılıp kurutulması ve dövülerek kabuğunun ayrılmasıyla hazırlanır. Çorbada kullanılan yarma coğrafi sınırdan elde edilir; bu açık yerel girdi koşuludur.
Süzme yoğurt seçenekleri
Süzme yoğurt keçi, inek veya manda yoğurdundan elde edilebilir. Nohut haşlanmış girdi olarak eklenir; un ve yumurta sarısı yoğurtlu karışımda, tereyağı ve nane ayrı üstlüktedir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Bileşenler ve hazırlık
Amasya Toyga Çorbasının üretiminde kullanılan yarma, coğrafi sınırdan elde edilir. 4 kişilik çorbanın üretimi için gerekli olan bileşenler aşağıdaki gibidir.
Malzemeler ve ölçüler
- 55 g buğday yarması (dövme)
- 200 g süzme yoğurt
- 15 g buğday unu
- 1 yumurtanın sarısı
- 140 g nohut (haşlanmış)
- 2 g tuz
- 1200 ml su
- 15 g tereyağı
- 3 g kuru nane
Çorbanın hazırlanışı
Süzme yoğurt, un ve yumurtanın sarısı, bir tencereye konur; üzerine 200 ml su ilave edilir, çırpılır ve 1000 ml daha su eklendikten sonra ocağa konur. Yarma da eklenerek kaynayıncaya kadar sürekli karıştırılır. Kaynadıktan sonra ara ara karıştırılıp hem çorbanın kıvamı kontrol edilir hem de yarmaların tencerenin tabanına yapışması ve topaklanması önlenir.
Suda pişirme
Kaynadıktan 10–15 dk sonra haşlanmış nohut ilave edilerek yarmalar yumuşayıncaya kadar kısık ateşte pişirilir. Çorba piştikten sonra küçük bir tavada tereyağı eritilir, nane ve tuz eklenerek karıştırılır. Çorbanın kıvamı koyu ise her aşamada su ilave edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Amasya Toyga Çorbasının geçmişi eskiye dayanır ve Amasya ilinin yemek kültürü içinde önemli bir yere sahiptir. Coğrafi sınıra özgü üretim metodu, ustalık becerisi gerektirir. Ayrıca üretiminde kullanılan yarma, coğrafi sınırdan temin edilir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Amasya Toyga Çorbasının tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşir.
Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Amasya yemek kültüründeki yer ve bileşen hazırlama bilgisi ün bağının gerekçesidir. Özellikle kıvamı tutturmak ustalık gerektirir; yarma yerel temin edilir ve bütün üretim aşamaları il sınırlarında yapılır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tüketim ve kullanım biçimleri
Hazırlanan naneli tereyağı çorbaya eklenip karıştırıldıktan sonra Amasya Toyga Çorbasının servisi yapılır.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Toyga, sicilde kabuğu çıkarılmış ak buğday anlamıyla ve Orta Asya kökeniyle anlatılır. Çorba Amasya’da özellikle düğün ve özel davet ikramlarında yer alır; bu kaynak anlatımı belirli bir icat tarihi bildirmez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
960 tescil numaralı Amasya Toyga Çorbası mahreç işareti olarak 1 Aralık 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Amasya Toyga Çorbası ibaresi, sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Amasya Toyga Çorbası ibaresi, logosu ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii tarafından; özellikle yarmanın hazırlanması olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu; çorbanın kıvamı başta olmak üzere işlemlerin üretim metoduna uygunluğu ile Amasya Toyga Çorbası ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir.
Amasya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği denetime ilişkin raporları düzenli olarak Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Amasya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinin koordinatörlüğünde; Amasya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, Amasya Üniversitesi Amasya Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Amasya Turizm Derneğinden konuda uzman birer kişinin katılımıyla toplam 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yılda 1 defa düzenli olarak, ayrıca şikâyet halinde veya gerekli görülen durumlarda ise her zaman yapılır.
Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
