Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’e özgü etli tava yemeği, can eriğinin sert dokusu ve hafif mayhoş tadıyla ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası nedir?
Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası, kuşbaşı et veya kıyma, salça ve erikle hazırlanan bir tava yemeğidir. Yuvarlak bir tepside fırında ya da ocakta tencerede pişirilebilir.
Yemeğin karakterini can eriği belirler; sert ve iri erik yapısı kendine has bir doku, ekşi tadı ise hafif mayhoş bir tat verir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Can eriğinin belirleyici rolü
Yemeğin yapımında can eriği, bilimsel adıyla Prunus cerasifera Ehrh., kullanılır. Genellikle sert ve iri yapıdaki can eriği, yemeğin dokusunu oluşturan temel unsurdur.
Ekşi ve hafif mayhoş lezzet
Can eriğinin ekşi tadı, yemeğe hafif mayhoş bir lezzet kazandırır.
Pişirme biçimi ve yuvarlak tepsi
Yemek, yuvarlak tepsi içinde fırında pişirilebildiği gibi tencerede ocakta da hazırlanabilir. Coğrafi sınıra özgü üretim metodu ustalık becerisi gerektirir.
Üretim nasıl gerçekleştirilir?
Malzemelerin hazırlanması
Sicildeki 4-6 kişilik malzeme listesinde 1,5 kg can erik; 0,5 kg kuşbaşı et ya da orta yağlı iri çekilmiş zırh kıyma; 1-2 orta boy soğan; 1 baş sarımsak; domates ve biber salçasından birer yemek kaşığı; 1 yemek kaşığı şeker; 1 çay kaşığı karabiber; 2-3 yemek kaşığı sadeyağ, tereyağı ya da zeytinyağı ile tuz yer alır. Sarımsak tercihen can eriğiyle aynı mevsimde hasat edilen baş şeklindeki taze sarımsaktır; kuru baş sarımsak da kullanılabilir.
Etli karışımın hazırlanması
Fırın yönteminde yağ kızdırılır, ardından kuşbaşı et veya kıyma eklenerek et mühürlenir. İnce doğranmış soğanlar ete katılıp pembeleşinceye kadar kavrulur; salçalar eklendikten sonra karışım 20-25 dakika pişirilir.
Fırında pişirme
Pişen etli karışım yuvarlak tepsiye alınır; üzerine erikler, soyulmuş sarımsaklar, şeker, karabiber ve tuz eklenir. Tepsinin üzeri kapatılır ve yemek, önceden 180 °C’ye ısıtılmış fırında yaklaşık 30-40 dakika pişirilir. Fırındaki pişirmenin son 10 dakikasında tepsinin üzeri açılır.
Tencerede pişirme
Tencere yönteminde yağ kızdırıldıktan sonra kuşbaşı et veya kıyma eklenir ve et mühürlenir. Pişen karışıma erikler, soyulmuş sarımsaklar, şeker, karabiber ve tuz katılır; eriklerin bütünlüğü bozulmayacak şekilde 10-15 dakika daha pişirilir.
Nasıl ve nelerle birlikte sunulur?
Pide, lavaş ve sokum
Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası, Antep Tırnaklı Pidesi veya lavaş ekmeği ile birlikte servis edilir. Yörede “sokum” olarak adlandırılan lokmalar hâlinde tüketilir. Servis sırasında pirinç pilavı da eklenebilir.
Ne zaman üretilir?
Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası genellikle can eriği mevsimi olan ilkbaharda üretilir. Ürünün yoğun üretildiği ilkbahar ayları, düzenli denetimlerin de yılda bir kez yapıldığı dönemdir.
Coğrafi sınırla bağı nedir?
Ürünün coğrafi sınırı Gaziantep ilidir; coğrafi sınıra özgü üretim metodu ve bu metodun gerektirdiği ustalık becerisi, ürün ile yöre arasındaki ün bağını oluşturur. Bu nedenle ürünün tüm üretim aşamalarının belirlenen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaretleme
Gaziantep Erik Tavası / Antep Erik Tavası, mahreç işareti olarak 742 numarayla 30 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 27 Haziran 2020 tarihinden itibaren korunmak üzere tescil edilmiştir. Antep Erik Tavası ibareli logo ve mahreç işareti amblemi ürünün veya ambalajının üzerinde yer alır; bunun mümkün olmadığı durumlarda işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Denetim mercii ve denetim kapsamı
Denetimler, Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda; Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden birer temsilcinin yer aldığı, en az dört uzman kişiden oluşan denetim mercii tarafından yürütülür. Denetimler, ürünün yoğun üretildiği ilkbahar aylarında düzenli olarak yılda bir kez; şikâyet veya gereklilik durumunda ise her zaman yapılabilir. Denetimde malzemelerin uygunluğu, özellikle pişirme yöntemi ve servis şekli başta olmak üzere üretim metoduna uygunluk ile ürün ibaresi, logo ve mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bu kuruluşlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, hakların korunmasına ilişkin hukuki süreçleri yürütür.