Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te mayhoş yenidünya meyvelerinin arasına koyun zırh kıymasından hazırlanan toplar yerleştirilir. Kebap mangalda şişte veya fırında tepside pişirilir; meyvenin yetiştiği mayıs ve haziran başındaki dönemde hazırlanıp tüketilir.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabı nedir?
Gaziantep Yenidünya Kebabı/Antep Yenidünya Kebabı; Gaziantep’te mayhoş yenidünya meyvelerinin arasına koyun zırh kıymasından hazırlanan toplar yerleştirilir. Kebap mangalda şişte veya fırında tepside pişirilir; meyvenin yetiştiği mayıs ve haziran başındaki dönemde hazırlanıp tüketilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yenidünya meyvesine eşlik eden kıyma, genellikle koyunun döş bölümünden elde edilen orta yağlı veya yağlı etin zırhla çekilmesiyle hazırlanır.
Hammadde ve bileşim
Gaziantep Yenidünya Kebabının / Antep Yenidünya Kebabının üretiminde kullanılan kıymanın, koyun etinden elde edilen, zırhta çekilmiş kebaplık kıyma olması gerekir.
Pişirme ve kesim biçimi
Özellikle yenidünya meyvesinin yanmadan pişirilmesi bakımından ustalık becerisi gerektiren Gaziantep iline özgü üretim metoduna sahiptir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretim ölçeği
Malzemeler ( 4–6 kişilik )
Malzemeler ve ölçüler
- 750–800 g kebaplık koyun eti zırh kıyması
- 1,5 kg mayhoş iri, etli ve ince kabuklu yenidünya meyvesi
- 1 tatlı kaşığı karabiber
- Tuz
İki farklı pişirme yöntemi
Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı iki farklı şekilde pişirilir.
Pişirme özellikleri
Yenidünya meyveleri yıkanır. Baş ve sap istikametinde ortadan ikiye ayrılarak sivri bir bıçakla çekirdekleri çıkartılır. Bir tabakta isteğe göre tuz ve karabiber karışımı hazırlanarak çekirdeği temizlenmiş yenidünya meyvelerinin iç kısmına sürülür. Kıymaya tuz ve karabiber ilave edilip karıştırıldıktan sonra ceviz büyüklüğünde kıyma topları hazırlanır.
Kebaplık dört köşe kalın şişe sırasıyla yenidünya, kıyma topu ve tekrar yenidünya (2 yenidünya arasına 1 kıyma topu) dizilir Etin kıvamında pişmesinin sağlanması amacıyla, yenidünya meyvelerinin arasında 2–2,5 cm mesafe olmasına dikkat edilir. Ayrıca mangalın uzunluğu göz önünde bulundurularak şişlerin başına ve sonuna mutlaka yenidünya meyvesi denk gelecek şekilde düzenleme yapılır.
Şişler, harı geçen ateşte aynı yönde çevrilerek kebap pişirmeye başlanır.
Yenidünya meyvesinin çabuk yanabildiğinden, şişler sürekli çevrilerek pişirilmelidir. İkiye bölünmüş yenidünya meyveleri arasında 2–2,5 cm kadar mesafe bırakılıp aralarına kıyma topları yerleştirilir. Tabanı düz fırın tepsisine yatay olarak 2 yenidünya arasına 1 kıyma topu olacak şekilde dizilip üzerine 1 çay bardağı su gezdirilir.
Fırında pişirme
Önceden 180–200 °C’ye ısıtılmış fırında 45 dakika süreyle fırının kapağı açılmadan pişirilir. Pişirme işleminin son beş dakikasında fırının kapağı açılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep iline özgü üretim metodu ustalık becerisi gerektirir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Gaziantep Yenidünya Kebabının / Antep Yenidünya Kebabının tüm üretim aşamaları, belirlenen coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmelidir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Gaziantep Yenidünya Kebabının / Antep Yenidünya Kebabının geçmişi eskiye dayanır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Uzun yıllardan beri Gaziantep yöresinde Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı, yenidünya meyvesinin yetişme zamanı olan mayıs ayından haziran ayı ortasına kadar üretilip tüketilir. Pişen Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı tabağın üzerine veya coğrafi işaret olarak 223 sayı ile tescilli Antep Tırnaklı Pidesinin (Gaziantep Tırnaklı Pidesinin, Antep Pidesinin) arasına koyulup üzerine karabiber serpilerek de servis edilir.
Yanında tercihen soğan ve maydanozdan yapılmış piyaz ve közlenmiş biber ve közlenmiş domates ile servis edilir. Pişen Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı, tercihen tabakta ve yanında taze soğan ve maydanozdan yapılmış piyaz ve közlenmiş biber ve közlenmiş domates ile servis edilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
743 tescil numaralı Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı mahreç işareti olarak 30 Nisan 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Antep Yenidünya Kebabı ibareli sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Antep Yenidünya Kebabı ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Gaziantep’i Geliştirme Vakfının koordinasyonunda ve Gaziantep’i Geliştirme Vakfı, Gaziantep İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile Gaziantep Üniversitesi Gastronomi Bölümünden konuda uzman birer kişinin katılımıyla en az dört kişiden oluşan denetim mercii tarafından yerine getirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca şikâyet ve gerekli görülmesi durumunda ise her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan malzemenin uygunluğu; özellikle şişlerin hazırlanması, pişirme yöntemi ve servis şekli olmak üzere üretim metoduna uygunluğu ve Gaziantep Yenidünya Kebabı / Antep Yenidünya Kebabı ibaresi, logosu ile mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Yenidünya Kebabında çekirdeği çıkarılmış meyveyle kıyma dönüşümlü yerleştirilir. Sicil şişte ve tepside hazırlama biçimlerini tanımlar. Meyvenin kebapta kullanılması, Gaziantep mutfağındaki meyveli et yemeklerine örnektir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
