Coğrafi işaretli ürün · Gaziantep
Gaziantep’te sulu, iç kısmı odunlaşmamış baş sarımsak, zırhta hazırlanan koyun kıymasıyla şişe dizilir. Hafif ateşte pişirildikten sonra az suyla terlemeye alınır; sarımsağın kısa mevsimi ürünün hazırlanma dönemini belirler.
UNESCO ilişkisiGaziantep gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Gaziantep Sarımsak Kebabı nedir?
Gaziantep Sarımsak Kebabı; Gaziantep’te sulu, iç kısmı odunlaşmamış baş sarımsak, zırhta hazırlanan koyun kıymasıyla şişe dizilir. Hafif ateşte pişirildikten sonra az suyla terlemeye alınır; sarımsağın kısa mevsimi ürünün hazırlanma dönemini belirler.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürünün yapısı ve yöresel niteliği
Sicilde ayrıca sarımsağın ortasındaki kısmın odunlaşmamış olması gerekir.
Hammadde ve bileşim
En önemli ayırt edici özelliği kullanılan sarımsaktır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Yemeğin yapımında kullanılan sarımsakların dişleri sulu ve sarımsak aroması henüz çok keskinleşmemiş olmalıdır. Bu nedenle sarımsak kebabı yıl içinde 3–5 hafta gibi çok kısa bir süre boyunca pişirilebilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 3 kg baş sarımsak
- 1,5 kg koyun eti kıyması
- 10–15 g tuz
Bileşenlerin hazırlanması
- Yeteri kadar su
Hammadde ve çeşit özellikleri
Yemeğin yapımında, Gaziantep’te yetişen ve yerel koyun ırkı olan “hallik” veya “karaman” koyununun etinden elde edilen kıyma kullanılır. Sarımsaklar da Gaziantep Merkez veya Nizip ilçelerinden temin edilir. Sarımsakların sapı ile başındaki püskülü kesilir. Dişlerin birbirinden ayrılmasını önlemek için sarımsağın başının çok derin kesilmemesi gerekir. Püskülü ve sapı kesilmiş olan sarımsaklar tepeden sapa doğru ikiye kesilir.
Eğer sarımsak başlarının ortasındaki kısım sertleşip odunlaşmışsa bu kısım çıkarılıp atılır. Et zırhta çekilerek kıyma haline getirilir. Tuzu karıştırıldıktan sonra iyice yoğrulur. Daha sonra ceviz büyüklüğünde parçalara ayrılır. İkiye bölünmüş sarımsaklar kesilen kısımlar karşı karşıya gelecek şekilde yandan şişe geçirilir. Önce bir sarımsak sonra et ve sonra tekrar sarımsak olmak üzere et ve sarımsaklar şişe dizilir.
Şişin her iki tarafında sarımsak olmalıdır.
Duyusal ve fiziksel özellikler
Etler iki yarım sarımsağın arasında kaldığı için sarımsakların kesilen kısımları ile kıyma birbirine yapışmış olur. Şişlere dizilen sarımsak ve kıyma parçaları hafif ateşte dört taraflı pişirilir. Gaziantep Sarımsak Kebabı pişirildikten sonra derince bir kap içine şişler çekilir. Kebabın çekileceği kabın dibine bir parmak yüksekliğinde su konur ve 100–150 °C’de 20–25 dakika kadar terlemeye (demlenme) alınır.
Bu süreçte sarımsakların yumuşamış ve kebabın suyunun kıvamlı (jölelenmiş) olması gerekir. Gaziantep Sarımsak Kebabına tat vermek için istenirse demlenme suyuna çok az limon tuzu konulabilir. Ayrıca, demlenirken üzerine az miktarda sadeyağ eklenebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Gaziantep Sarımsak Kebabı; yöre ile özdeşleşen, uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan özel bir üründür. Üretimi ustalık becerisi gerektirdiğinden üretim aşamalarının tamamı Gaziantep ilinde gerçekleştirilmelidir. Şikâyet olması halinde şikâyet tarihinden itibaren 15 gün içinde denetim gerçekleştirilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Gaziantep Sarımsak Kebabının 20. yüzyılın başlarından itibaren Gaziantep ilinde yaygın olarak yapıldığı bilinmektedir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
592 tescil numaralı Gaziantep Sarımsak Kebabı mahreç işareti olarak 15 Kasım 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Gaziantep Sarımsak Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Gaziantep Sarımsak Kebabı ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Uzman desteği ve hakların korunması
Denetim mercii, gerektiğinde ilgili alanda uzman kişilerden yararlanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil belgesinde açıklığa kavuşturulması gereken kayıt 1
Tescil belgesine ilişkin açıklama: Sicil belgesinin künyesi ile resmî portal veya ana kayıt arasında tarih farkı bulunmaktadır. Bu sayfadaki sicil bilgisi belge kaynağına dayanır; diğer kayıtlardaki farklı tarih bu seçimle düzeltilmiş sayılmaz.
Bu kaynak farkı bu sayfada kesin bir ölçüm, uygulama talimatı veya uygunluk sonucu olarak yorumlanmamıştır. Tescil ettirenin veya TÜRKPATENT’in yazılı açıklaması gereklidir.
UNESCO ile bağlantısı
Gaziantep gastronomi kültürü: Gaziantep Sarımsak Kebabında iki sarımsak yarımı arasına kıyma konularak şiş hazırlanır. Mangalda pişirmenin ardından kap içinde terletme uygulanır. Bu iki aşama, Gaziantep’in sebzeli kebap kültürünün bir örneğidir. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
