Coğrafi işaretli ürün · Antalya
Antalya’ya özgü bu et yemeği, kemikli keçi etinin önceden kızartılması ve kabuk tarçın kullanımıyla ayrılır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Antalya Topak Kızartması nedir?
Antalya Topak Kızartması, kol veya bacak kısmından alınan kemikli keçi etinin kuşbaşından biraz büyük doğranmasıyla hazırlanan Antalya’ya özgü bir yemektir. Et ayçiçek yağında kızartılır; yemeğe soğan, çeşitli baharatlar, kabuk tarçın, domates ile biber salçası eklenir.
Temel yapısı, kızartılmış kemikli keçi etinin salçalı ve baharatlı karışımda kısık ateşte pişirilmesine dayanır.
Hangi özellikleriyle ayrılır?
Kemikli keçi eti
Yemeğin temel eti, kol ya da bacak kısmından kullanılan kemikli keçi etidir. Kemikli keçi eti kullanımı, Antalya Topak Kızartmasını diğer et yemeklerinden ayıran başlıca unsurlar arasında sayılır.
Etin önceden kızartılması
Kemikli biçimde doğranan keçi eti, kızgın sıvı yağda kızartılır. Etin pişirilmeden önce kızartılması, ürünü ayıran üretim özelliklerinden biridir.
Kabuk tarçınla baharatlandırma
Kabuk tarçın, pişirme bitimine yakın eklenen baharatlar arasında yer alır. Yemeğin pişirilmesinde kabuk tarçın kullanılması, ürünün ayırt edici niteliklerinden biridir.
Nasıl hazırlanır?
Sicildeki üretim metodu 5 kişilik Antalya Topak Kızartması için verilmiştir. Kullanılan bileşenler şunlardır:
- 100-150 g kemikli keçi eti (kol ya da bacak kısmından)
- 1 adet orta boy soğan
- İsteğe bağlı 9-10 adet arpacık soğan
- 50-70 g domates salçası
- 50-70 g biber salçası
- 50-70 g kırmızı toz biber
- 150-200 ml ayçiçek yağı
- 3-4 adet defne yaprağı veya karanfil
- 8-10 adet tane kırık karabiber
- 15-20 g tuz
- 4-5 adet tane yenibahar
- 1-2 adet kabuk tarçın
- 700-750 ml su
- 1-2 adet domates
- 1-2 adet yeşil biber
Etin kızartılması
Kemikli biçimde doğranan keçi eti kızgın sıvı yağa atılarak kızartılır.
Sebzeli ve salçalı karışım
Ayrı bir tencerede ince doğranmış soğan, domates ve yeşil biber yağda kavrulur; ardından salça ile kırmızı toz biber eklenir. Hazırlanan karışımın üzerine su ilave edilir.
Etin kısık ateşte pişirilmesi
Karışım kaynadığında kızartılmış keçi etleri eklenir ve kısık ateşte 1 saat pişirilir.
Baharatlar ve arpacık soğan
Pişmesine 15 dakika kala defne yaprağı veya karanfil, tane karabiber, tane yenibahar, kabuk tarçın ve tuz ilave edilerek 10 dakika daha kaynatılır. Son olarak arpacık soğanlar eklenir ve 2 dakika daha kaynatılır.
Nasıl servis edilir?
Antalya Topak Kızartması sıcak olarak servis edilir.
Antalya ile bağı nedir?
Antalya’nın konumu ve bitki örtüsüyle bağlantılı olarak keçi yetiştiriciliği coğrafi sınırda yaygındır. Bu nedenle Antalya’da üretilen yemeklerde keçi eti sıklıkla kullanılır.
Antalya Topak Kızartmasının coğrafi sınırda köklü bir geçmişi ve Antalya mutfak kültüründe önemli bir yeri olduğu belirtilir. Ürün ile Antalya ili arasında ün bağı bulunduğundan, tüm üretim aşamalarının Antalya ili sınırları içinde gerçekleşmesi gerekir.
Tescil ve denetim nasıl yürütülür?
Antalya Topak Kızartması, 1613 numarayla mahreç işareti olarak 11.07.2024 tarihinde tescil edilmiştir. Coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 28.07.2023 tarihinden itibaren korunmak üzere tescil edilmiştir; tescil ettiren Kumluca Belediyesi’dir.
Antalya Topak Kızartması ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Bu kullanım ürün ya da ambalaj üzerinde mümkün olmadığında, ibare ve amblem işletmede kolayca görülecek biçimde bulundurulur.
Denetim mercii
Denetimler, Kumluca Belediyesi koordinatörlüğünde yürütülür. Denetim mercii; Kumluca Ticaret ve Sanayi Odası, Kumluca Ticaret Borsası, Kumluca Ziraat Odası ve Antalya Tarım ve Orman İl Müdürlüğünden ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla oluşan en az 4 kişilik yapıdır.
Denetim sıklığı ve işlem
Düzenli denetim yılda en az bir kez yapılır; şikâyet üzerine veya gerekli görülen hâllerde denetim her zaman gerçekleştirilebilir. Denetimde tespit edilen uygunsuzluklar ve alınması gerekli tedbirler denetlenen kişi, kurum ya da kuruluşa bildirilir.
Denetim ölçütleri
Denetimde, özellikle kemikli keçi eti olmak üzere üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk ve ürün ibaresiyle mahreç işareti ambleminin doğru kullanımı kontrol edilir. Denetim mercii, denetimin gerçekleştirilmesi sırasında kamu veya özel kuruluşlardan ya da bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettirenin rolü
Tescil ettiren, coğrafi işarete ilişkin hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.