Coğrafi işaretli ürün · Kilis
Kilis’te kırılmış tel kadayıf sadeyağ, şeker ve Antep fıstığıyla ocakta karıştırılarak hazırlanır. Şerbetle tamamlanan karışım, yöresel keçi veya İvesi koyunu sütünden üretilen katmanlı kaymakla kaplanır ve porsiyonlanır.

Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Cennet Çamuru / Kilis Kaymaklı Kırma Künefe nedir?
Sicil kaydı: “Kilis’te tel kadayıf, sadeyağ, şeker ve Antep fıstığından hazırlanan karışımın katmanlı yöresel kaymakla kaplanmasıyla elde edilen tatlıdır. Üzerine pudra şekeri, isteğe bağlı tarçın ve fıstık eklenerek porsiyonlar halinde sunulur.”
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Fıstıklı kırma kadayıf
Sicil kaydı: “Tel kadayıf sadeyağla yumuşatılıp küçük parçalar halinde doğranır. Şeker ve Antep fıstığıyla karıştırılan temel karışımın üstü kaymakla kaplanır.”
Yöresel katmanlı kaymak
Sicil kaydı: “Kaymak ile sadeyağ Kilis Keçisi ve İvesi koyununun sütlerinden ayrı ayrı veya farklı oranlarda karıştırılarak hazırlanabilir. Kaymak katmanlar halinde kullanılır.”
Süt girdilerinin sicil tabloları
Sicil tabloları Kilis Keçisi ve İvesi koyunu sütlerinin laktasyon dönemi özelliklerini verir. Bu değerler bitmiş tatlının protein, yağ veya besin analizi değildir.
Tablo-1: Kilis Keçisi Sütünün Kimyasal Özellikleri
Kilis Keçisi veya İvesi koyunu sütü girdisinin sicildeki laktasyon dönemi verileridir; bitmiş tatlının besin analizi değildir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En Az | En çok | Laktasyon Dönemi Ortalaması |
|---|---|---|---|
| Yağ Miktarı (%) | 3,10 | 4,68 | 4,06 |
| Özgül Ağırlığı g/ml | 1,027 | 1,033 | 1,028 |
| Protein Miktarı (%) | 2.42 | 3,47 | 3,3 |
Tablo-2: İvesi Cinsi Koyun Sütünün Kimyasal Özellikleri
Kilis Keçisi veya İvesi koyunu sütü girdisinin sicildeki laktasyon dönemi verileridir; bitmiş tatlının besin analizi değildir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellik | En Az | En çok | Laktasyon Dönemi Ortalaması |
|---|---|---|---|
| Yağ Miktarı (%) | 4,9 | 7,7 | 6 |
| Özgül Ağırlığı g/ml | 1,029 | 1,042 | 1,036 |
| Protein Miktarı (%) | 4,1 | 6,5 | 5,5 |
Sicil belgesinde üretim nasıl anlatılır?
Aşağıdaki bilgiler sicil belgesindeki kayıtları aktarır. Yıldızlı açıklamalarda belirtilen miktar, ölçü veya anlatım farkları açıklığa kavuşmamıştır; bu kayıtlardan doğrulanmış bir uygulama reçetesi ya da kesin bir teknik ölçüt çıkarılamamaktadır.
Üretimde kullanılan temel bileşenler
Sicil kaydı: “Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefe yapımında kullanılan zorunlu malzemeler buğday unu, su, kaymak, sadeyağ, beyaz toz şeker, taze sıkılmış limon suyu, çekilmiş Antep fıstığı ve pudra şekeri olup, isteğe bağlı olarak tarçın serpilmektedir. Öncelikle tel kadayıf üretilmektedir, bunun için 2 kg buğday unu ve 1 kg su karıştırılarak hamur hazırlanır.*”
* Sicil görüntüsü tel üretimi için 2 kg un ve 1 kg su verir; ardından hamurun deliklerden akışkan biçimde dökülmesini tarif eder. Toplam suyun tamamı mı ilk yoğurma suyu mu olduğu ayrıca açıklanmaz. Un-su oranının akışkanlık yöntemiyle ilişkisi teknik teyit gerektirir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
* Ürünün sicil belgesinde pudra şekeri tanımda isteğe bağlı sayılırken üretim bölümünde 50 g olarak listelenmektedir; kullanımının zorunlu olup olmadığı açık değildir. Bu noktanın açıklığa kavuşması için TÜRKPATENT ile tescil ettiren ve denetleyen kurumların (T.C. Kilis Valiliği; Kilis Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü; Kilis Baklavacılar ve Kadayıfçılar Odası; Kilis Ticaret ve Sanayi Odası; Kilis Belediyesi) teyidi beklenmektedir.
Sicil kaydı: “Bakır saclı döner ocak üzerine delikli kılıflar kullanılarak akışkan formdaki hamur akıtılır ve 1 dakika boyunca beyaz iplik formunu alana kadar pişirilerek tel kadayıf üretilir.”
Bileşenler ve hazırlık
Sicil kaydı: “Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefe yapımında kullanılan kaymağı hazırlamak için Kilis Keçisi ve İvesi ırkı koyunların sütleri herhangi bir oranda karıştırılıp kaynatılır, tamamen Kilis Keçisinin veya İvesi koyununun sütü kullanılabilmektedir. Kaynadıktan sonra yüksek kenarlı bakır kaymak tepsilerine alınır.”
Sicil kaydı: “Yörede yetişen Rumi ve Kilis Karası çeşidi üzüm bağlarının budanmasından elde edilen ince çubuklar yakılarak köz haline gelmiş ateşin üstüne kaymak tepsileri konulur.”
Sicil kaydı: “Elde edilen kaymak Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliğine, üretimde kullanılacak çiğ süt ise Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği’nde belirtilen özelliklere uygun olacaktır. Üretilen kaymak asgari %60 oranında yağ içermelidir.”
Sicil kaydı: “Eğer karıştırma işlemi elle sallanan yayık teknelerde yapılacaksa yaklaşık 1 saat kadar tekne sallanır. Karıştırma ile ayrışan tereyağları ayranın üzerinden süzgeçlerle alınıp süzülerek tereyağı yapılmış olur. Bu tereyağı tekrar eritilir ve tereyağında kalan ayran kısmının dibe çökmesi sağlanır. Üstte kalan yağ kısmı alınarak sadeyağ üretilmiş olur.”
Sicil kaydı: “Üründe kullanılacak sadeyağın, Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği’ne uygun olması gerekmektedir.”
Katların tepsiye yerleştirilmesi
Sicil kaydı: “Kulplu kepçelerle süt 45–50 dakika savrularak sütün iyice köpüklenmesi sağlanır. Sütün savrulması sırasında ince bağ dallarının yanması ile çıkan dumanla süt temas ederek tütsüleme işlemi yapılmış olur. Köpüklenen süt 4–5 saat bekletilir. Oluşan kaymak tabakaları alınarak küçük kaymak tepsilerine kat kat dizilir.”
Hamurun hazırlanması ve dinlendirilmesi
Sicil kaydı: “Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefe yapımında kullanılan sadeyağı hazırlamak için Kilis Keçisi ve İvesi ırkı koyun sütlerinin ayrı ayrı veya herhangi bir oranda karışımı ile elde edilen sütten üretilmiş 10 kg yoğurda yaklaşık 15 lt kadar içerisine buzlu su ilave edilerek ayran yapılır. İçerisinde buz bulunan ayran yayık makinesine alınarak yaklaşık 30 dakika boyunca karıştırma sağlanır.”
Sıcaklık ve işlem koşulları
Sicil kaydı: “Şerbeti hazırlamak için 1 lt suya 500 gr beyaz toz şeker eklenerek kaynatılır, kaynamaya başlayınca içerisine 5 ml taze sıkılmış limon suyu eklenerek 5 dakika daha kaynatılır ve oda sıcaklığına kadar soğutulduktan sonra şerbet hazır hale gelir.”
Sicil kaydı: “Üretimde kullanılacak şeker Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğine uygun beyaz şeker (polarizasyonu en az 99,7° Z olan saflaştırılmış ve kristallendirilmiş sakkaroz) olmalıdır.”
Sicil kaydı: “Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefeyi hazırlamak için 1 kg tel kadayıf önceden ısıtılmış 100 gr sadeyağ ile yumuşatılarak bıçak ile yaklaşık 1 cm uzunluğa erişinceye kadar tepsi içerisinde 5 dakika boyunca doğranır. Ocağın altı hafif açılarak kadayıfın alt kısmı hafif kızarana kadar 5 dakika pişirilip karıştırılarak tepsiye yayılır.”
Kaynatma işlemi
Sicil kaydı: “400 gr beyaz toz şeker ve 400 gr çekilmiş Antep fıstığı üzerine dökülür ve tepsi içerisindeki kadayıfla üstü kapatılır. Tepsinin üzeri başka bir tepsi ile kapatılır ve yaklaşık 5 dakika normal ateş üzerinde içerisindeki şeker eriyip kadayıfın da alt kısmı kızarana kadar bekletilir.”
Sicil kaydı: “Üzerine örtülen tepsi kaldırılarak hazırlanan karışım homojen bir yapı alana kadar normal ateş üstünde 5 dakika karıştırılır.”
Sicil kaydı: “Oluşan homojen karışım ocağın altı kapatılarak üzerine yukarda yapımı anlatılan ve oda sıcaklığına kadar soğuması beklenen 300 gram şerbet dökülür ve 5 dakika karıştırılarak homojen bir yapı elde edilir. Üretimde kullanılan ve malzemelere temas eden ekipmanlar Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır.”
Etiket ve işaret kullanımı
Sicil kaydı: “Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefe lokantalarda tüketicilere sunulacaktır ancak dondurulmuş olarak satılması da mümkündür. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’ne uygun olarak etiketlenip piyasaya arz edilir.”
Nasıl muhafaza edilir?
Kaymak ve sadeyağ Kilis ilinde üretilip, Kilis’ten temin edilmek ve özelliğini kaybetmeden muhafaza edilmek kaydıyla Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefenin yukarıda belirtilen üretim metodu ile Kilis dışında üretilmesi mümkündür.
Yöresiyle bağı nedir?
Kaymak ve sadeyağ Kilis ilinde üretilip buradan temin edilmelidir. Bu girdiler özellikleri korunarak kullanılırsa sicildeki yöntemle Kilis dışında da üretim mümkündür. Bu kapsam, bütün üretimin yalnız Kilis’te yapılacağı şeklinde daraltılmaz.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Tel kadayıf, beyaz toz şeker, çekilmiş Antep fıstığı ve sadeyağ kullanılarak yapılan karışım üzerine, Kilis Keçisi ve İvesi ırkı koyunlardan sağılan sütten yöreye aşağıda açıklanan geleneksel yöntemle elde edilen katmanlar halindeki kaymak konulur ve üzerine isteğe bağlı olarak pudra şekeri, çekilmiş Antep fıstığı ve tarçın serpilerek porsiyonlar halinde servis edilir.
Bir tepsi içerisine veya servis edilecek tabağa konarak toplam karışıma 1 kg kaymak kullanılacak şekilde üzeri kaymakla kaplanır. 1 kg Kaymakla kaplanan karışım üzerine toplamda 50 gr pudra şekeri, isteğe göre tarçın ve çekilmiş Antep fıstığı eklenerek porsiyonlara ayrılır ve servis edilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil, bu tatlının Kilis’te yüzyılı aşkın süredir geleneksel olarak üretildiğini belirtir. Tel kadayıf karışımıyla katmanlı yöresel kaymağı birleştiren hazırlama bilgisi bu geçmişin parçasıdır.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
393 tescil numaralı Cennet Çamuru / Kilis Kaymaklı Kırma Künefe mahreç işareti olarak 14 Kasım 2018 tarihinde tescil edilmiştir. KİLİS VALİLİĞİ Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 10 Kasım 2017 tarihinden itibaren korunmak üzere 14 Kasım 2018 tarihinde tescil edilmiştir.
Sicildeki denetim düzeni
Dondurulmuş olarak sunulacaksa, tüketime hazır hale getirilmiş ürünler Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan onaylı / kayıtlı bir işletmede şoklama odalarında -18 °C sıcaklığa kadar dondurularak ambalajı üzerine mahreç işaretine yönelik resmi amblem uygulanır.
Cennet Çamuru/ Kilis Kaymaklı Kırma Künefe üretimi ve içinde kullanılan malzemelerin denetimi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununa uygun olarak Kilis Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü koordinatörlüğünde, Kilis Baklavacılar ve Kadayıfçılar Odası, Kilis Ticaret ve Sanayi Odası ve Kilis Belediyesinden oluşturulacak toplam 5 kişilik komisyon tarafından yapılacaktır.
Denetim mercii; Kilis Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nden Gıda Mühendisi, Veteriner Hekim veya Ziraat Mühendisi olmak şartıyla 2 üye, diğer kurumlardan birer üye olmak üzere 5 kişiden oluşturulacaktır. Merci yılda en az bir defa olmak kaydıyla komisyon üyelerinin belirleyeceği sıklıkta toplanacaktır. Şikâyet ve şüphe durumunda periyot dışı denetleme yapacaktır.
Denetlemede Kullanılan kaymağın katmanlar halinde olması Kullanılan sadeyağ eritildiğinde içerisinde su veya ayran kalıp kalmadığı
Kullanılan şerbetin üretiminin nasıl yapıldığı Üretim aşamasında kullanılan Antep fıstığı, kaymak ve sadeyağın miktarları ve nitelikleri Denetleme merciinin denetim amacıyla yaptığı harcamalar 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca denetlenen firmalar tarafından karşılanacaktır. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Denetim mercii hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
İşaret kullanımı
Coğrafi işaret ibaresi ürün üzerinde marka ile birlikte kullanılabilir; marka unsurundan daha küçük olmamalıdır.
