Coğrafi işaretli ürün · Trabzon
Trabzon’un Yomra ilçesinde yetiştirilen, çekirdeksiz veya az çekirdekli yerel elmadır. Sap kısmı basık, ortası şişkin meyvenin mayhoşluğu olgunlaştıkça azalır ve eti yumuşar.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Yomra Elması nedir?
Yomra Elması, Trabzon’un Yomra ilçesinde yetiştirilen yerel elmadır. Halk arasında “yomur elma” adıyla da anılır. Sap kısmı basık, ortası şişkince ve sap ile çiçek çukurları derindir. Partenokarpiye eğilimlidir; tozlanma olmadan meyve oluşumu başlayabilir.
Ayırt edici özellikleri
Az çekirdekli meyve oluşumu
Halk arasında “yomur elma” olarak da adlandırılan Yomra Elması Trabzon’un Yomra ilçesine adını veren bir elmadır.
Yomra Elması sap kısmından basık, ortadan şişkincedir.
Kabuk rengi güneşlenmeye bağlı olarak yeşil üzerinde gizli benekli kırmızı, bordo, turuncu, sarı karışımı bir görünümündedir.
Bitki ve meyve özellikleri
Tadı mayhoş olup olgunlaştıkça mayhoşluk azalır ve meyve eti de yumuşar.
Sap çukuru ve çiçek çukuru derindir.
Çiçekler 5 çanak, 5 taç, 15–20 erkek organ ve 5 bölmeli yumurtalıktan oluşur.
Yani tozlanma olmadan meyve teşekkülü başlamaktadır.
Partenokarpiye eğilimli Yomra Elmasında tozlanma olmadan meyve oluşumu başlayabildiğinden çekirdek bulunmaz veya çok az çekirdek bulunur.
Tablo-1: Fiziksel ve kimyasal özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu görüntüle · 6 kayıt
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan fiziksel ve kimyasal özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Tabloyu küçük ekranda yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Özellikler | Değerler |
|---|---|
| Meyve Ağırlığı (g) | 69,05-107,68 |
| Meyve Çapı (mm) | 58,06-68,66 |
| Meyve Sertliği (lb) | 7,40-9,30 |
| Titre Edilebilir Asitlik (malik asit cinsinden) (%) | 3,50-6,53 |
| Tohum Sayısı | 0,39-0,48 |
| pH | 3,85-4,20 |
Mayhoşluk ve renk değişimi
Mayhoşluk olgunlaşmayla azalır ve meyve eti yumuşar. Kabuk, güneşlenmeye göre yeşil üzerinde kırmızı, bordo, turuncu ve sarı tonlar gösterir.
Yomra Elması Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Yomra Elması ağacı fidanları ekimi, göz veya kalem aşısı ile çoğaltılabilir. Dikim mesafesi 7×6 metre olarak uygulanır.
Gübreleme işlemi
Coğrafi ve ekolojik konumu gereği sulamaya ve gübrelemeye genel olarak gerek duyulmaz. Gelişim dönemi içinde bölgeye uyumlu olduğundan ilaçlamaya gerek duyulmaz ancak nadiren de olsa nisan veya mayıs aylarında afit hastalığına karşı ilaçlama yapılabilir. Tarımsal mücadelede ayrıca ağaçların etrafında bulunan zararlı ve yabancı otlar çiftçiler tarafından temizlenir. Yomra Elması ekim-kasım aylarında dalından dikkatlice ve ezmeden toplanır. Elmaların sapı koparıldığında yaklaşık 2 cm uzunluğundadır.
Ağacın en tepesinde bulunan meyveleri toplama işlemi, kumaş malzemeden yapılmış meyve toplama aparatları ile meyveye zarar vermeden dikkatlice yapılır. Havalandırması olan bir kiler bu iş için uygundur. Yörede köylerde genellikle serandar kullanılır.
Muhafaza koşulları
Yomra Elmasını, nemin yaklaşık %70 olduğu serin, karanlık bir yerde ve yumuşak bir zemin üzerinde saklamak çok önemlidir. Nemin yetersiz olduğu koşullarda, elmaların saklandığı yere su kapları koyarak nemin arttırılması gerekir. Yomra ilçesinde hasattan sonra ortalama nem oranı %70 den fazla olduğundan ve ısı farkının az oluşundan dolayı elmanın muhafazası kolaydır. Elmalar deforme olmadan aylarca saklanabilir. Depolama öncesinde sağlıksız ve hasar alan meyveler ayıklanır.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
Geçmişi eskiye dayanan ve Yomra ile ün bağı bulunan Yomra Elmasının tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
626 tescil numaralı Yomra Elması mahreç işareti olarak 15 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Yomra Elması ibaresi ve mahreç işareti amblemi ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında Yomra Elması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler, Yomra Belediyesi koordinasyonunda ve Yomra Belediyesi, Yomra İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Yomra Ziraat Odasından birer kişi olmak üzere 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yılda bir kere gerçekleştirilir. İhtiyaç duyulduğunda veya şikâyet olması halinde her zaman denetim yapılabilir. Denetimler hasat zamanında yapılır. Yomra Elmasının fiziksel ve kimyasal özellikleri ile coğrafi işaretin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu kontrol edilir.
Gerekli görüldüğünde kimyasal özellikler için analiz yapılır. Denetim merci, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
