Coğrafi işaretli ürün · Mersin
Mersin’de Moro çeşidinden yetiştirilir. Antosiyanin pigmentleri meyve etine pembemsi, turuncumsu kırmızı veya koyu kırmızı renk verir; tadı şekerli ve asitlidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Mersin Kan Portakalı nedir?
Mersin Kan Portakalı, Citrus sinensis türünün Moro çeşidinden üretilir. Antosiyanin kaynaklı pigmentler meyve etini pembemsi, turuncumsu kırmızı veya koyu kırmızı yapar. Şekerli ve asitli meyve çekirdeklidir; olgunlaşma aralık ortalarında başlar.
Ayırt edici özellikleri
Verimli, az çekirdekli ve kolay soyulabilirdir.
Aralık ortalarından itibaren olgunlaşmaya başlar.
Olgunlaştıktan sonra ağaç üzerinde uzun süre kalabilme özelliği yoktur.
Bitki ve meyve özellikleri
Mersin Kan Portakalının meyve şekli basık, kabuk kalınlığı orta ve hafif pürüzlü, kabuğun ete bağlılığı ve meyve et tekstürü orta seviyededir.
Meyve suyu rengi bakımından heu0 değeri 24,42–38,06 arasındadır.
Doku, renk ve tat özellikleri
Suda çözünür kuru madde oranı %11–14,9 olduğu için Mersin Kan Portakalının şeker oranı yüksektir ve tatlı bir tada sahiptir.
Üretim tekniği ve ustalık
Mersin Kan Portakallarının boyutları küçüktür. Bunun sebebi Mersin ilinin yıllık yağış ortalamasının düşük (Mersin ili yıllık toplam yağış miktarı ortalaması: 613,2 mm) olmasıdır.
Tablo-1: Mersin Kan Portakalının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan mersin kan portakalının bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Mersin Kan Portakalı Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Dikim Mersin Kan Portakalı farklı anaçlar üzerine aşılama yöntemi ile üretilir. Yeni bahçelerin kurulmasında, turunç anacı üzerine aşılanmış moro kan portakallarından elde edilen fidanlar kullanılır. Bahçe tesisi ekim – kasım ya da mart – nisan aylarında yapılır. Bahçe kurulacak yerin ve işletmenin durumuna göre dikim aralıkları genellikle 6×6 m’dir.
Sulama işlemi
Mersin ilinin iklim özellikleri nedeniyle kışları çok fazla sulama ihtiyacı olmaz. Yaz aylarında kan portakalının gelişim durumu ve iklimin durumuna göre farklı aralıklarla sulama yapılır. Gübreleme ve ilaçlama Mersin Kan Portakalı gelişim durumlarına ve yapılan yaprak ve toprak analiz sonuçlarına göre uygun gübreleme programı hazırlanarak gübreleme işlemi yapılır.
İlaçlama için bitkiler düzenli bir şekilde gözlenmekte olup herhangi bir zararlı veya hastalık görülmesi durumunda uygun zamanda uygun mücadele yöntemi ile mücadele başlatılır.
Budama özellikleri
Mersin Kan Portakalları genel olarak çok fazla budanmaz, kök, şekil, verim ve gençleştirme budaması uygun zamanda uygun şekillerde yapılır. Toprak işleme Toprak işleme, turunçgillerin kök sistemlerinin yüzeysel olması nedeniyle çok dikkatli ve yüzeysel yapılır. Toprak işleme bahar ayları sonuna doğru, yaz ayları başlarında, yabancı ot kontrolü amacıyla yapılır ve derinliği 8–12 cm arasında olmalıdır.
Hasat Mersin Kan Portakalı, havanın açık ve güneşli olduğu ve çiğ kalktıktan sonraki saatlerde hasat edilir. Hasat; meyveler boyut ve renk olarak tam olgunluğa ulaştığında yapılmalıdır. Hasatta öncelikle etek dallarındaki meyveler toplanır. Yüksek dallardaki meyvelerin toplanması sırasında mutlaka merdiven kullanılarak ağaçların zarar görmesi engellenir. Hasat temiz ve dezenfekte edilmiş makaslarla yapılır ve meyve sapları meyve üzerinde kalacak şekilde kesilir.
Kesilen meyvelerin toplanacağı kapların içleri meyve kabuklarının zarar görmemesi için sünger ve kumaşlarla kaplanır. Hasat edilen meyvelerin bereli ve hastalıklı olanları ayıklanarak, toprakla direk temas etmeyecek şekilde taşıma kaplarına konur. Ambalajlama Taşıma kaplarına toplanan meyveler ambalajlanmak üzere paketleme tesislerine getirilir.
Muhafaza koşulları
Paketleme tesislerinde yıkama, ayıklama ve boylama işlemleri yapıldıktan sonra tüketim zamanı ve şekline göre muhafaza yöntemi belirlenir. Hemen tüketilecek veya sanayiye gidecek ürünler ayrılarak ulaşması gereken noktalara ulaştırılır, depolanacak ürünler ise mumlanarak (meyvenin dış yüzeyi doğal veya sentetik maddelerle kaplanması) ambalajlanır. Depolanacak meyveler ambalajlanmadan önce depo hastalıklarına karşı mutlaka ilaçlanır. Meyvelerin depolanacağı yerin nisbi nemi %85–90 arasında olmalıdır.
Depoya alınan portakallar 5–6 °C sıcaklığında 5–6 ay muhafaza edilebilir.
Üretim yeri ve coğrafi bağ
- Meyve eti renklenmesindeki yoğunluk özellikle iklimle alakalıdır. Mersin ili subtropikal iklim bölgesi kuşağında bulunmakta olup güneşli gün sayısı yüksek, yıllık yağış miktarı düşük, sıcaklık ortalamaları yüksek, ayrıca kan portakalı meyvelerinin geliştiği dönemde gece sıcaklıklarının düşük olması meyvelerdeki renk pigmentlerinin oluşmasına etkilidir. Bu sebeple Mersin ilinde yetişen meyvelerin rengi koyu kırmızıdan
- turuncu kırmızıya kadar değişim göstermektedir.
Coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Mersin Kan Portakalının tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir.
Kökeni ve üretim geleneği
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Mersin Kan Portakalının Mersin ilinin tarım ekonomisinde önemli bir yeri vardır.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1620 tescil numaralı Mersin Kan Portakalı mahreç işareti olarak 31 Temmuz 2024 tarihinde tescil edilmiştir. MERSİN KADIN GİRİŞİMİ ÜRETİM VE İŞLEME KOOPERATİFİ Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 1 Kasım 2022 tarihinden itibaren korunmak üzere 31 Temmuz 2024 tarihinde tescil edilmiştir. Mersin Kan Portakalı ibaresi, sicil belgesinde gösterilen logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır.
Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Mersin Kan Portakalı ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; S.S Mersin Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi koordinatörlüğünde; Mersin İl Tarım Orman Müdürlüğü, Mersin Büyükşehir Belediyesi ve Mersin Ziraat Odasından konusunda uzman en az 3 kişilik denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetim yılda en az bir kere yapılır. Şikâyet üzerine veya gerekli görülen hallerde ayrıca denetim yapılabilir. Denetim sırasında tespit edilen uygunsuzluklar ile alınması gerekli tedbirler, denetlenen kişi, kurum veya kuruluşa bildirilir.
Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Hasat edilecek ürünün renk, şekil ve pomolojik özelliklerinin uygunluğu. Depolama ve ambalajlamanın uygunluğu. Gerek görülmesi halinde Tablo 1’de yer verilen fiziksel ve kimyasal özellikler bakımından yaptırılacak analiz sonuçlarının uygunluğu. Mersin Kan Portakalı ibaresi, logosu ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
