Coğrafi işaretli ürün · Mersin
Mersin’in Erdemli ilçesinde açık alanda yetiştirilen iri parmaklı muzdur. Uzun boylu bitkinin kısa ve geniş meyvesi, koyu sarı kabuğu ve az bükülmesiyle tanınır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Erdemli Muzu nedir?
Erdemli Muzunun bitki boyu uzun, meyve boyu kısa, meyve eni geniştir. Erdemli Muzu (Musa sapientum L.) uzun boylu kokusuz iri parmaklı bir muzdur.
Ayırt edici özellikleri
Açık alanda gelişimi
Erdemli Muzunda açık alanda örtü altına gereksinim olmadan ocak adı verilen dört-beş gövde bir arada bulunur.
Erdemli Muzunun fiziksel özellikleri
Bitki ve meyve özellikleri
Erdemli Muzunun meyve izi güçlü, meyve kabuk rengi koyu sarı, meyve kabuk kalınlığı orta, meyve uç şekli dar boğazlı, meyve bükülmesi azdır.
Tablo-1: Sicildeki ölçü ve özellikler
Sicil belgesinin 2. sayfasında yer alan sicildeki ölçü ve özellikler, özgün satır ve sütun sırası korunarak aşağıda gösterilmiştir.
Erdemli Muzu Nasıl Yetiştirilir?
Hazırlama işlemleri
Erdemli Muzu doku kültürü ile tohumla, yumru parçasıyla ve dip sürgünleri ile üretilir. Bölgede genellikle fide üretimi, muzların toprakaltı yumrusundan çıkan dip sürgünleriyle yapılır. Muz bahçesi olarak genellikle kuzeyi kapalı, soğuktan korunmuş yerler seçilir. Erdemli Muzu, genel olarak güneye bakan, hafif eğimli yerlerde iyi gelişir.
Meyve dikimi iklim durumuna göre mart-mayıs ayları arasında 4×4 m, 4×5 m, 5×5 metre mesafe ile ocak şeklinde ve her ocakta 3 ile 5 bitki olacak şekilde dikilir. Fidanlar yeni kurulacak muz bahçesine dikilmeden önce bahçe girişinde ilaçlı su havuzunda en az bir saat kadar bekletilerek, kök bölgesindeki nematodların ölmesi sağlanır. Anadan ayrıldığı yara yerlerinin hastalık yapmaması, çürümemesi için uygun bir sistemik fungusitle ilaçlanır.
Sulama ve çapalama
Erdemli Muzunun su ihtiyacı için ayda en az 100 mm yağış veya sulama gerekir. Sulama genellikle damla sulama ile düşük akışlı ve düşük basınçta yapılır. Diğer bir sulama yöntemi ise alttan yağmurlama yöntemidir.
Muz bitkileri arasına tek sıra halinde serilen damlama hortumu kalınlığında bir hortum ve bu hortum üzerine belirli aralıklarla yerleştirilmiş 30–40 cm yükseklikte toprağa gömülü çubuklar ve çubukların üzerinde mini fıskiyeler şeklinde yapılan sulama şeklidir.
Gübreleme işlemi
Erdemli Muzu gübrelemesinde potasyum çok önemli bir besin maddesi olup, özellikle hevenk oluşumu ve gelişiminde etkilidir. Ortalama yılda 1500 kg/da potasyum uygulaması yapılmalıdır. Gübre kullanımı toprağın zenginliğine göre değişebilir. İz elementler yapılacak toprak tahliline ve yaprakta ki eksiklik belirtilerine göre verilir.
Hasat işlemi
Hasat olgunluğuna gelen muzlar 3/4 oranında dolgunlaştığında kabuk rengi koyu yeşilden açık yeşil renge döner. Salkımda taraklar birbirine yaklaşır. Hermafrodit ve erkek çiçekler kurur ve dökülür. Hasattan sonra muzların renklerinin sararması için arartma ve olgunlaştırma işlemi, ısı ve gaz yalıtımı yapılmış, havalandırma sistemleri bulunan sıcaklık ve nem ayarı yapılabilen özel tasarlanmış odalarda yapılır. Erdemli Muzunda sarartma ve olgunlaştırma işlemi için gerekli koşullar aşağıdaki gibidir.
Sıcaklık özellikleri
Sarartma için 20–28 °C; olgunlaştırma için 14–20°C.
Bağıl nem
% 85 – 95.
Etilen gazı
Sarartma için 3–10 ppm; olgunlaştırma için 100–1000 ppm.
Hava hareketi
Oda hacmini 1 saatte 25–30 kez dolaşacak şekilde.
Zaman özellikleri
Sarartma ve olgunlaştırma süresi 48–96 saat. Etilen uygulaması yapıldıktan sonra 24 saat süreyle odanın kapısı kapalı tutulur. Bu süre sonunda oda havalandırılır. Erdemli Muzu 2–4 gün içerisinde olgunlaşarak tüketime hazır hale gelir.
Üretim alanı
Erdemli Muzunun coğrafi sınırı Mersin ili Erdemli ilçesi olarak belirlenmiştir. Açık alanda örtü altına gerek kalmadan ocaklar halinde yetiştirilir.
Tescil ve Denetim Bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
633 tescil numaralı Erdemli Muzu menşe adı olarak 18 Aralık 2020 tarihinde tescil edilmiştir. Erdemli Muzu ibaresi ve menşe adı amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Erdemli Muzu ibaresi ve menşe adı amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Erdemli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde; Erdemli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Erdemli Ziraat Odası ve Erdemli Ticaret ve Sanayi Odasından birer kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler yılda bir defa düzenli olarak veya gerek görülen durumlarda ve şikâyet üzerine ise her zaman yapılabilecektir.
Denetimlerde Erdemli Muzunun gövde boyutları, hevenk özellikleri, üretim metoduna uygunluğu, sarartma ve olgunlaştırma koşulları ile Erdemli Muzu coğrafi işaretinin ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenecektir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
