Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu’da galdirik bitkisinin yaprak ve çiçekleri ayrılıp yalnız gövdesi ön haşlanır. Soğan, yeşil soğan veya pırasayla kavrulan yemek, isteğe bağlı tereyağıyla tamamlanır; pul biber ve karabiber serpilerek sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ordu Galdirik Kavurması nedir?
Ordu Galdirik Kavurması, galdirik bitkisinin yalnız gövdesinin haşlanıp soğan ve yağla kavrulduğu yemektir. Yaprak ve çiçekleri kullanılacak gövdeden ayrılır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yalnız galdirik gövdesi
Yaprak ve çiçekler ayrılır; gövde 2–3 cm doğranıp haşlanır. Aynı bitkiyi kullanan Zonguldak yemeğindeki yaprak ve çiçek kapsamıyla karıştırılmaz.
Soğan seçeneği ve kısa kavurma
Kuru soğan yerine yeşil soğan veya pırasa kullanılabilir. Ayçiçek yağında kavrulur; tereyağı isteğe bağlıdır. Pul biber ve karabiber sıcak sunumda eklenir.
Galdiriğin adı ve duyusal tanımı
Trachystemon orientalis sicildeki tür adıdır; kaldirik, ıspıt, hodan ve balık otu adları da kullanılır. Bitki mayıs–eylül arasında toplanır. Mantarımsı aroma belgeye ait duyusal tanımdır; yemeğin mantar içerdiği anlamına gelmez.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Yöresel galdirik ve tarif ölçeği
Ordu Galdirik Kavurmasının üretiminde kullanılan galdirik otu, coğrafi sınırda yetişir. 6–8 kişilik Ordu Galdirik Kavurması üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg galdirik bitkisi
- 2 adet orta boy kuru soğan (tercihe göre yeşil soğan veya pırasa)
- 50 –
- 60 ml ayçiçek yağı
- 15–20 g tereyağı (isteğe bağlı)
- 10 –
- 15 g tuz
- 2 g karabiber
- 5 g pul biber
Galdirik gövdelerinin temizlenmesi ve haşlanması
Galdirik bitkileri temizlenir, yaprak ve çiçekleri ayıklanır. Gövde kısımları yıkanır ve 2–3 cm uzunluğunda doğranır. Kaynayan suda 10–15 dk haşlandıktan sonra süzülüp soğuk sudan geçirilir.
Kavurma işlemi
Küp şeklinde doğranıp rengi pembeleşinceye kadar ayçiçek yağında kavrulan soğanlara, isteğe bağlı olarak tereyağı, galdirik otları ile tuz eklenip kısık ateşte 3–5 dk ara ara karıştırılarak kavurulur. Ordu Galdirik Kavurmasının servisi, üzerine pul biber ve karabiber serpildikten sonra sıcak olarak yapılır.
Nasıl muhafaza edilir?
Yetişme döneminde taze olarak kullanılan galdirik bitkisi, diğer dönemlerde kullanılmak üzere salamura ya da dondurularak saklanıp tüketilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Ordu Galdirik Kavurmasının geçmişi eskiye dayanır. Ordu ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, coğrafi sınırda yetişen galdirik bitkisi kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Ordu Galdirik Kavurmasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Üzerine karabiber ve pul biber serpilerek servisi yapılır. Coğrafi sınırda düzenlenen festival ve benzeri şenliklerde sunulur. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Galdirik kavurması eski yerel mutfak geçmişiyle ilişkilendirilir ve festival ile şenliklerde sunulur. Bu kültürel bağlam bitkinin bütün kısımlarının her yemekte kullanılabileceği anlamına gelmez.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1193 tescil numaralı Ordu Galdirik Kavurması mahreç işareti olarak 17 Ağustos 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Ordu Galdirik Kavurması ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Ordu Galdirik Kavurması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ordu Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda; Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Ordu Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman 3 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Ordu Galdirik Kavurması ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
