Coğrafi işaretli ürün · Ordu
Ordu’da yerel sakarca bitkisi ayıklanıp ön haşlanır, soğan ve yağlarla kavrulur. Karışımda açılan çukurlara yumurtalar kırılarak pişirme tamamlanır; isteğe bağlı salça kullanılan yemek, pul biber ve karabiberle sıcak sunulur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Ordu Sakarca Mıhlaması nedir?
Ordu Sakarca Mıhlaması, ön haşlanmış yerel sakarcanın soğan ve yağlarla hazırlanıp üzerine açılan çukurlarda yumurta pişirilen yemektir. Salça isteğe bağlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Yerel sakarca ve ön haşlama
Sakarca ayıklanıp 10–15 dakika haşlanır ve soğuk sudan geçirilir. Sicildeki bilimsel tür ve yenilen bitki kısımları için resmî uzman teyidi açıktır.
Karışımda açılan yumurta çukurları
Soğan, yağlar ve sakarca kavrulduktan sonra açılan çukurlara yumurta kırılır. Salça isteğe bağlıdır; pul biber ve karabiber serpilerek sıcak sunulur.
Sakarcanın sicil adının kapsamı
Sicil Ornithogalum umbellatum adıyla yaprak, çiçek ve yumru kök kullanımını; çökülce, sütlücen ve çiğdem yerel adlarını anlatır.* Şubat–mayıs girdinin toplama dönemidir. Tür teşhisi ve yenilen kısım için resmî uzman teyidi açık tutulur.
* Sicil Ornithogalum umbellatum adıyla yaprak, çiçek ve yumru kökü kapsar. Bakanlık flora kaynaklarında sakarca adı farklı Ornithogalum türleriyle de eşlenir; üniversite kaynakları O. umbellatum için toksik özellik bildirir. Bu durum yöresel yemeğin zararlı olduğunu kanıtlamaz, ancak tür teşhisi ve ön işlem güvenilirliği resmi teyit gerektirir. Belgedeki bu eksiklik veya uyuşmazlığın tescil ettiren ya da TÜRKPATENT tarafından açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Sicildeki üretim anlatımı
Yöresel sakarca ve tarif ölçeği
Ordu Sakarca Mıhlamasının üretiminde kullanılan sakarca otu, coğrafi sınırda yetişir. 6–8 kişilik Ordu Sakarca Mıhlaması üretmek için gerekli olan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
Malzemeler ve ölçüler
- 1 kg sakarca bitkisi
- 2 adet orta boy kuru soğan
- 50 –
- 60 ml ayçiçek yağı
- 10 –
- 15 g tuz
- 4 adet yumurta
- 15 –
- 20 g tereyağı
- 2 g karabiber
- 5 g pul biber
- 5–10 g salça (isteğe bağlı)
Sakarcanın temizlenmesi ve ön haşlama
Sakarca bitkileri temizlenir, ayıklanır, yıkanır ve kaynayan suda 10–15 dk haşlandıktan sonra süzülüp soğuk sudan geçirilir. 3–4 cm uzunluğunda doğranır.
Suda pişirme
Küp şeklinde doğranıp rengi pembeleşinceye kadar ayçiçek yağında kavrulan soğanlara tereyağı, sakarca otları, salça (isteğe bağlı) ve tuz eklenip karıştırılarak kısık ateşte 3–5 dk pişirilir. Pişen karışımın belli noktalarında çukurlar açılarak yumurtalar kırılır ve 1–2 dk pişmeleri beklenir. Ordu Sakarca Mıhlamasının servisi, üzerine pul biber ve karabiber serpildikten sonra sıcak olarak yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Ordu Sakarca Mıhlamasının geçmişi eskiye dayanır. Ordu ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, coğrafi sınırda yetişen sakarca bitkisi kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Ordu Sakarca Mıhlamasının tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Sicildeki sunum anlatımı
Yumurta piştikten sonra yemek sıcak sunulur. Pul biber ve karabiber son sunumda üzerine serpilir.
Geçmişi ve yöredeki yeri
Sicil sakarca mıhlamasının yerel mutfakta eskiye dayanan geçmişini ve festival ile şenliklerde sunumunu anlatır. Tür ve yenilen kısım teyidi bu kültürel anlatıdan ayrı tutulur.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1172 tescil numaralı Ordu Sakarca Mıhlaması mahreç işareti olarak 22 Temmuz 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Ordu Sakarca Mıhlaması ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Ordu Sakarca Mıhlaması ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Ordu Büyükşehir Belediyesinin koordinasyonunda; Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Ordu Büyükşehir Belediyesinden konuda uzman kişilerin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Ordu Sakarca Mıhlaması ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
