Coğrafi işaretli ürün · Mardin
Mardin’de tescilli bulgur, dana eti ve kuyruk yağından kişnişli dış hamur hazırlanır. Dana kıymalı içle doldurulan hafif yassı yuvarlak köfteler ayçiçek yağında kızartılır; sıcak sunulur ve yoğurt eşliği isteğe bağlıdır.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Mardin Irok nedir?
Mardin Irok, Mardin’de tescilli bulgur, dana eti ve kuyruk yağından kişnişli dış hamur hazırlanır. Dana kıymalı içle doldurulan hafif yassı yuvarlak köfteler ayçiçek yağında kızartılır; sıcak sunulur ve yoğurt eşliği isteğe bağlıdır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Tescilli bulgur ve kişnişli dış hamur
Mardin Bulguru, dana eti ve kuyruk yağı dış hamura aittir. Kişniş bu karışımda bulunur. İçte tercihen sokumdan alınmış, çift çekilmiş veya dövülmüş dana kıyması kullanılır.
Yassı yuvarlak kızartma
Yaklaşık 30–35 g dış hamur 20–25 g soğutulmuş içle doldurulur ve hafif yassı yuvarlak şekillendirilir. Ayçiçek yağında kızartılmadan önce kehribar sarısı, sonrasında kahverengidir. Sıcak servis edilir; yoğurt isteğe bağlıdır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
İç harç için dana eti seçimi
Mardin Irokun iç harcında, tercihen hayvanın sokum kısmından alınan dana kıyma kullanılır.
Malzemeler ve ölçüler
- 54 adet Mardin Irok için bileşenler ve üretim metodu aşağıdaki gibidir.
- 1200 g Mardin Bulguru
- 100 g kuyruk yağı (çift çekilmiş veya dövülmüş)
- 200 g dana eti (çift çekilmiş veya dövülmüş)
- 60 g kişniş
- 10 g tuz
- 300 ml su
İç harç malzemeleri
- 1 kg dana kıyma
- 150 g maydanoz
- 250 g soğan
- 50 g domates salçası
- 6 g pul biber
- 2 g tuz
- 2 g karabiber
- 2 g yenibahar
- 30 ml ayçiçek yağı
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 1 l ayçiçek yağı
Hamurun hazırlanması ve açılması
Bir kaba koyulan Mardin Bulgurunun üzerine tuz eklenip azar azar su ilave edilerek yoğrulur. Kişniş eklenip 30 dakika yoğrulur. Dana eti ve kuyruk yağı eklenip karıştırılır, yoğurma işlemi sonlandırılır.
Kavurma işlemi
Bir tencereye ayçiçek yağı konulur ve ince doğranan soğanlar kavrulur. Üzerine kıyma eklenip kavurma işlemine devam edilir.
İç harcın hazırlanması
Kıyma kavrulunca salça eklenip karıştırılır. Daha sonra pul biber, tuz, karabiber ve yenibahar eklenir. Son olarak üzerine ince doğranmış maydanoz eklenip karıştırılır. Pişen iç harç ocaktan alınır ve soğumaya bırakılır. Dış harçtan 30–35 g’lık parçalar alınır, elde yuvarlanır ve parmakla bastırarak ortası açılır. İçine hazırlanan
Doldurma ve biçim verme
20–25 g’lık iç harç koyulup hamurun açık kısmı kapatılır.
Yağda kızartma
Hamura hafif yassı yuvarlak şekil verilip ayçiçek yağında kızartılır.
Hamurun hazırlanması ve açılması — 2. aşama
Mardin Irokun servisi, sıcak ve isteğe bağlı olarak yoğurt ile yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Mardin Irokun coğrafi sınırda uzun bir geçmişi vardır. Mardin ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Üretiminde, aynı coğrafi sınırda üretilen Mardin Bulguru kullanılır. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Mardin Irokun tüm üretim aşamaları, belirtilen coğrafi sınırda gerçekleşir.
Da uzun bir geçmişe sahip olan Mardin Irok, Mardin ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Coğrafi sınırda uzun bir geçmişe sahip olan Mardin Irok, Mardin ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1473 tescil numaralı Mardin Irok mahreç işareti olarak 25 Eylül 2023 tarihinde tescil edilmiştir. Mardin Irok ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Mardin Irok ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Mardin Irok; 463 sayı ile coğrafi işaret olarak tescilli Mardin Bulguru, kuyruk yağı, dana eti, su, kişniş ve tuz ile hazırlanan dış harcın içine dana kıyma, maydanoz, ayçiçek yağı, soğan, domates salçası, pul biber, tuz, karabiber, yenibahar karışımından oluşan iç harcın konulup ayçiçek yağında kızartılması suretiyle Mardin ilinde üretilen yemektir.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Mardin Artuklu Üniversitesinin koordinatörlüğünde ve Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünden, Mardin Ticaret ve Sanayi Odasından ve Mardin İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden konuda uzman birer kişilerin katılımıyla 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir.
Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir.
Üretimde kullanılan bileşenlerin ve miktarlarının uygunluğu. Üretim metoduna uygunluk. Mardin Irok ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
