Coğrafi işaretli ürün · Ankara
Ankara’nın Çubuk ilçesinde mayalı hamur ince açılıp yağlanarak katlanır ve kıymalı harçla doldurulur. Pişen böreğin dışı hafif kızarmış ve gevrek, içi katmanlı, yumuşak ve nemli bir yapıya sahiptir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Çubuk Tandır Böreği nedir?
Çubuk Tandır Böreği, Çubuk ilçesinde nesilden nesile aktarılan geleneksel bilgi birikimi ile üretilmekte olup, özellikle kadın emeğine dayalı üretim yapısı ile yerel kültürün önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Ürün, dış yüzeyde hafif kızarmış ve gevrek, iç yapısı ise katmanlı, yumuşak ve nemli bir tekstüre sahiptir.
Ürün, yöre halkı tarafından uzun yıllardır bilinen ve üretilen bir gastronomik değer olmasının yanı sıra, yerel ekonomiye katkı sağlayan önemli bir unsurdur.
Hamurun yağlanarak kat kat hazırlanması ürüne özgü çok katlı iç yapıyı oluşturur.
Üretim tekniği ve ustalık
Çubuk Tandır Böreği; Ankara ili Çubuk ilçesine özgü, mayalı hamurun ince açılıp yağlanarak katlanması, kıymalı iç harç ile doldurulup pişirilmesiyle hazırlanan bir hamur işidir.
Hamur ve iç harç yapısı
Ankara’nın Çubuk ilçesinde mayalı hamur ince açılıp yağlanarak katlanır ve kıymalı harçla doldurulur.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Pişen böreğin dışı hafif kızarmış ve gevrek, içi katmanlı, yumuşak ve nemli bir yapıya sahiptir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Sicildeki bileşen miktarları, 40 cm çapında 4 tepsi börek için verilen üretim örneğine aittir.
Sicildeki hamur reçetesinde 10 g tuz bulunur.
Malzemeler ve ölçüler
- 1,4 kg özel amaçlı buğday unu
- 10 g yaş maya
- 10 g tuz
- 200 ml su
- 200 ml süt
- 30 ml zeytinyağı
- 250 g tereyağı (Hamur yağlamak için)
- 400 ml sıvı yağ (Hamur yağlamak için)
- 45 g yoğurt (Son ürünün üzerine sürmek için)
- 100 ml su (Son ürünün üzerine sürmek için)
İç harç malzemeleri
- 750 g kıyma
Harcın yağları, soğanı ve baharatları
- 2 orta boy kuru soğan
- 200 g tereyağı
- 50 ml ayçiçek yağı
- Nane, karabiber, kırmızıbiber, kimyon (isteğe bağlı)
Hamur bileşenlerinin karıştırılması
Bir kap içerisine un, yaş maya, zeytinyağı, tuz, su, süt eklenir.
Hamurun yoğrulması ve mayalanması
Hamur kolay şekillendirilebilir yumuşaklığa gelene kadar yoğurulur. Hamur istenen kıvama ulaştığında kabın üzeri örtülerek mayalanmaya bırakılır. Mayalanma oda sıcaklığında yaklaşık 60–70 dakika sürmektedir.
İç harcın hazırlanması
Kıymalı iç harcı hazırlamak için bir tencerede tereyağı eritilir ve üzerine ayçiçek yağı eklenir.
Kıymanın kavrulması ve yağ karışımı
Küp şeklinde doğranan soğanlar bu karışımda kavrulur, ardından kıyma ilave edilerek kavurmaya devam edilir. İsteğe bağlı olarak baharatlar ve tuz eklenir. Ayrı bir kapta tereyağı ve sıvı yağ birlikte ısıtılarak eritilir.
Bezelerin dinlendirilmesi ve yağlı yufka açma
Elde edilen yağ karışımı, sıvı halde tutulur ve hamurun açılması sırasında yağlama amacıyla kullanılır. Mayalanan hamur, yumruk büyüklüğünde eşit parçalara bölünerek bezeler hazırlanır. Bezelerin üzeri örtülerek 5–10 dakika dinlendirilir. İki beze birlikte hamur açma tahtasında yufka şeklinde açılır. Ayrı bir kapta eritilmiş tereyağı ve sıvı yağ karışımı, açılan hamurların tüm yüzeyine sürülür.
Yağlanan yufka, bir ucundan kapatılarak sarılır ve rulo şekline getirilir.
Ardından rulo, yaklaşık 5–6 cm genişliğinde eşit parçalara kesilerek 7–8 parçaya ayrılır. Aynı işlem diğer bezelere de uygulanır. Kesilen hamur parçaları tek tek iki ucundan tutulur ve dıştan içe doğru bastırılarak elle yassı hale getirilir. Yassı hale gelen hamurların orta kısımları hafif çukur olacak şekilde dairesel bir form alır.
Doldurma ve biçim verme
Her bir hamurun orta kısmına yaklaşık 1 yemek kaşığı iç harç konularak yayılır. İç harç konulan hamurlara, bir ucu diğer ucunun üzerine gelecek şekilde kapatılarak hilal formu verilir. Birleşim yerleri elle bastırılarak iyice kapatılır.
Tepsiye yerleştirme
Hazırlanan hamurlar, birbirine değmeyecek şekilde yağlanmış tepsiye dizilir.
Tepside dinlendirme ve yoğurt sürme
Tepsiye dizilen hamurların üzeri örtülerek yaklaşık 10 dakika oda sıcaklığında dinlendirilir ve yeniden mayalanmaları sağlanır. Ardından hamurların üzerine yoğurt sürülerek pişirme işlemine geçilir.
Fırında pişirme
Tepsiye dizilen Çubuk Tandır Böreği, taş fırında veya elektrikli fırında 190–200 °C’de yaklaşık 35–40 dakika pişirilir. Fırından çıkarılan tepsinin üzeri bez bir örtü ile kapatılarak böreklerin kendi sıcaklığı ve nemi ile 5–10 dakika dinlenmesi sağlanır. Bu işlem, böreklerin kurumasını önler.
Hamur için gerekli bileşenler
Bu bölüm, sicildeki hamur için gerekli bileşenler aşamasını kapsar.
İç harç için gerekli bileşenler
Bu bölüm, sicildeki i̇ç harç için gerekli bileşenler aşamasını kapsar.
Kıymalı İç Harcın ve Hamur Yağının Hazırlanması
Bu bölüm, sicildeki kıymalı i̇ç harcın ve hamur yağının hazırlanması aşamasını kapsar.
Yöresiyle bağı nedir?
Çubuk Tandır Böreği, Ankara ilinin Çubuk ilçesinde uzun bir geçmişe sahiptir. Coğrafi sınırın sosyoekonomik kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Çubuk Tandır Böreğinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir. Bu sebeple coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Çubuk Tandır Böreği sıcak veya soğuk olarak tüketilebilir ya da uygun şekilde ambalajlanarak satışa sunulabilir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
Çubuk Tandır Böreği ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün ambalajı üzerinde yer alır.
1899 tescil numaralı Çubuk Tandır Böreği mahreç işareti olarak 11 Eylül 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 16 Ekim 2024 tarihinden itibaren korunmak üzere 11 Eylül 2026 tarihinde tescil edilmiştir. Ürünün ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Çubuk Tandır Böreği ibaresi, logo ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Çubuk Belediyesinin koordinasyonunda; Çubuk Belediyesinden 2 kişi, Çubuk Ziraat Odasından 1 kişi ve Çubuk İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden 1 kişi olmak üzere toplam 4 kişinin katılımıyla oluşan denetim mercii tarafından yapılır. Denetimler düzenli olarak yılda bir defa, ayrıca gerek görülmesi veya şikâyet halinde ise her zaman gerçekleştirilir.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu; üretim metoduna uygunluk ve Çubuk Tandır Böreği ibaresi, logosu ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
