Coğrafi işaretli ürün · Isparta
Isparta’nın Uluborlu ilçesinde satırla kıyılmış koyun etli harç, sert hamurdan açılan yufkaya konulup yarım daire biçiminde kapatılır. Sacda pişirme sırasında hafif sulu harcın dışarı taşması ürünün adlandırılmasıyla ilişkilidir.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği nedir?
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği; buğday unu, su ve tuz ile hazırlanan sert hamurdan açılan yufkaların arasına iç harç konulup sacda pişirilerek üretilen, yarım daire şeklindeki börektir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
İç harçta; satırla kıyılmış orta yağlı koyun eti, kuru soğan, su, tuz ve isteğe bağlı olarak karabiber ile pul kırmızıbiber bulunur. Bu durum böreğin, coğrafi sınırda “kuyruğu sulu” olarak nitelendirilmesine neden olmuştur.
Üretim tekniği ve ustalık
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği pişirilirken, hafif sulu olan iç harcı böreğin dışına taşar.
Hammadde ve bileşim
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreğinin üretiminde kullanılan koyun eti, genellikle çıtlık ağacından elde edilen et tahtasında satırla kıyılır.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Üretim miktarı
Yaklaşık 50 adet Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği üretmek için gerekli olan bileşenler ile üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
İç harç malzemeleri
- 750–800 g orta yağlı koyun eti
- 250–300 g kuru soğan
- 250–300 ml su
- 10–12 g tuz
- 5–6 g karabiber (isteğe bağlı)
- 5–6 g pul kırmızıbiber (isteğe bağlı)
Hamur malzemeleri
- 1000–1100 g ekmeklik buğday unu
- 350–400 ml su
- 20–22 g tuz
Satır kıymalı sulu harcın hazırlanması
İç harcın hazırlanması için orta yağlı koyun eti, tercihen çıtlık ağacından yapılmış et tahtasında, iri olacak şekilde satırla kıyılır. Üzerine halka şeklinde kesilmiş kuru soğanlar eklenip iyice kıyılarak kıyma elde edilir. Genellikle bakırdan yapılmış geniş bir kaba konup üzerine su eklenir. Eklenen suyun miktarı, pişirme sırasında böreği yumuşak tutup dışarı çıkacak ve kıymanın iyice pişmesini sağlayacak kadar fazladır.
Tüm bileşenler, gıda ile temasa uygun tahta kaşıkla iyice karıştırılır. İç harca, isteğe bağlı olarak karabiber ve/veya pul kırmızıbiber de eklenebilir.
Hamurun hazırlanması ve açılması
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreğinin hamurunun hazırlanması için buğday unu ve tuz karıştırıldıktan sonra su ilave edilip sert bir hamur elde edilinceye kadar yoğrulur. Hamurdan, 20–25 g’lık bezeler alınıp tezgâh üzerinde oklava ile açılarak 15–20 cm çapında ince yufkalar hazırlanır. Yufkalar, hamur açılırken birbirlerine yapışmaması için aralarına un serpilerek üst üste konur.
Yarım daire biçimi ve sacda pişirme
Her yufkanın bir kenarının yarısına, iç harçtan 25–30 g kadar konulup yayılır, diğer yarısı üzerine kapatılır. Kenarları elle bastırılıp yapıştırılır. Kapatılan böreklerin her iki yüzü hafifçe kızaracak şekilde, sıcaklığı 250 ℃ olan sacda 3 dakika veya 300 ℃’de 2 dakika pişirilir. Pişme sırasında böreğin iç harcının fazla suyu, böreğin kenarından sızar.
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreğinin servisi, pişer pişmez sıcak olarak yapılır.
Yöresiyle bağı nedir?
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreğinin geçmişi eskiye dayanır. Uluborlu ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği üretiminin tüm aşamaları, coğrafi sınır içerisinde gerçekleşir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1247 tescil numaralı Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği mahreç işareti olarak 28 Ekim 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Uluborlu Belediyesinin koordinatörlüğünde ve Uluborlu Belediyesi, Uluborlu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Uluborlu Esnaf Odasından ürün konusunda uzman birer kişinin katılımıyla üç kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır. Denetime esas kriterlere aşağıda yer verilmektedir. Özellikle kıyma olmak üzere, üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu. Ürün özelliklerinin uygunluğu.
Uluborlu Kuyruğu Sulu Böreği ibaresinin ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
