Coğrafi işaretli ürün · Hatay
Hatay’da kıyma, soğan, nar ekşisi ve baharatlı harçla hazırlanıp fırında pişirilen bir börektir. Kare veya daire biçimindeki hamurun içi yumuşak, dışı çıtırdır; yörede günlük olarak da üretilir.
Avrupa BirliğiAB tescilli · PGITescil tarihi · 5 Kasım 2025
UNESCO ilişkisiHatay gastronomi kültürüGastronomi şehriyle ürün ilişkisiUNESCO ile Yaşatılanlar →
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Hatay Kaytaz Böreği nedir?
Geçmişte, coğrafi sınırda sadece bayramlara ve özel günlere özel olarak üretilen Hatay Kaytaz Böreği günümüzde her gün üretilen bir ürün haline gelmiştir. Hatay Kaytaz Böreği; kare veya daire şeklindeki hamurun içine kıyma, soğan, nar ekşisi, pul biber ve karabiberden oluşan harç konulduktan sonra fırında pişirilen bir börek çeşididir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Hatay Kaytaz Böreği hamurunun içi yumuşak dışı çıtırdır.
Hamur ve iç harç yapısı
Hatay’da kıyma, soğan, nar ekşisi ve baharatlı harçla hazırlanıp fırında pişirilen bir börektir.
Biçim ve hazırlama yöntemi
Kare veya daire biçimindeki hamurun içi yumuşak, dışı çıtırdır; yörede günlük olarak da üretilir.
Nasıl hazırlanır ve pişirilir?
Malzemeler ve ölçüler
- 500 g buğday unu
- 5–10 g hamur mayası
- 400 ml ılık su
- 10 g beyaz şeker
- 10 g tuz
Malzemeler ve ölçüler — 2. aşama
- 400 g yağsız kıyma
- 2 adet orta boy soğan
- 10 g salça
- 100 g tereyağı
- 100 ml bitkisel yağ
- 10 ml nar ekşisi
Baharatlar ve mayanın hazırlanması
Baharatlar (pul biber ve karabiber) Hamurun hazırlanması Ilık su içine hamur mayası ve şeker ilave edilip karıştırılır.
Hamurun hazırlanması ve dinlendirilmesi
Üzerine, tuz ile birlikte azar azar un ilave edilir. Karıştırılıp yoğrularak yumuşak ancak ele yapışmayacak kıvamda homojen bir hamur elde edilir. Mayalanması için oda sıcaklığında yaklaşık 45 dakika kadar dinlendirilir.
Kıyma harcının hazırlanması Yağsız kıymaya, sırasıyla ince kıyılmış ve tuz ile acı suyundan arındırılmış soğan, salça, nar ekşisi, 50 ml bitkisel yağ (yağlı kıyma kullanıldığında ilave edilmez), tercih edilen miktarda pul biber ve karabiber ilave edilerek yoğrulur. Hatay Kaytaz Böreğinin yapılışı Dinlendirilen hamur, sert ve temiz bir zemin üzerine konulup birkaç dakika yoğrulur ve 45–50 g ağırlığında bezelere bölünür.
Eritilmiş tereyağı üzerine 50 ml bitkisel yağ ilave edilerek hazırlanan yağ karışımı zemine sürülür, üzerine bezeler konulup her bir beze, yaklaşık 30–35 cm uzunluğunda ve 10–15 cm genişliğinde oval ince bir yufka olacak şekilde elle açılır. Hamurun inceltilmesi sırasında eller sık sık yağ karışımına batırılır.
Açılan yufkalar, uzunlamasına büzüştürülerek bir şerit haline getirildikten sonra kendi etrafında helezonik bir şekilde içeriden dışarıya doğru sarılarak böreklere şekil verilir. Bu aşamada şekillendirilen börek daire şeklindedir ancak isteğe bağlı olarak kare şekline de getirilebilir.
Doldurma ve biçim verme
Şekillendirilmiş hamurların orta kısmı el ile düzleştirilerek yaklaşık 25 g kıymalı harç konur.
Tepsiye yerleştirme
Hazırlanan börekler, yağlanmış veya yağlı kâğıt konmuş tepsilere dizilir ve kenarları yağ karışımı ile yağlanır.
Fırında pişirme
Börekler 200°C sıcaklıkta önceden ısıtılmış fırında 25–30 dakika kadar pişirilir.
Nasıl muhafaza edilir?
Hatay Kaytaz Böreği oda sıcaklığında 1 gün, buzdolabında 3 gün, derin dondurucuda ise 6 ay kadar muhafaza edilebilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Hatay Kaytaz Böreğinin geçmişi eskiye dayanır. Hatay ilinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu sebeplerle coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Hatay Kaytaz Böreğinin tüm üretim aşamaları coğrafi sınırda gerçekleşir. Hatay Kaytaz Böreğinin coğrafi sınır ile ün bağı vardır.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Böreklerin üst kısmı kahverengi olunca fırından çıkarılarak servis yapılır.
Tescil ve denetim bilgileri
Avrupa Birliği tescili
Hatay Kaytaz Böreği, Avrupa Birliği’nde Korunmuş Coğrafi İşaret (PGI) olarak tescillidir. İskenderun Ticaret ve Sanayi Odasının başvurusuna ilişkin 2025/2236 sayılı tescil düzenlemesi, 5 Kasım 2025 tarihinde AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmıştır.
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
1053 tescil numaralı Hatay Kaytaz Böreği mahreç işareti olarak 23 Mart 2022 tarihinde tescil edilmiştir. Hatay Kaytaz Böreği ibareli aşağıdaki logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Hatay Kaytaz Böreği ibareli aşağıdaki logo ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; İskenderun Ticaret ve Sanayi Odasının koordinatörlüğünde ve İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası, Hatay İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve İskenderun Lokantacılar Kebapçılar Esnaf Odasından ürün konusunda uzman birer üye olmak üzere en az 3 kişiden oluşan denetim mercii tarafından gerçekleştirilir. Denetimler düzenli olarak yılda bir kez, ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde ise her zaman yapılır.
Denetimde kontrol edilen hususlar:
- Kullanılan bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim metoduna uygunluk.
- Hatay Kaytaz Böreği ibaresinin, logosunun ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu.
Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.
Tescil ettiren, hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
UNESCO ile bağlantısı
Hatay gastronomi kültürü: Antakya Kaytaz Böreğinde ince hamur büzülüp sarılır ve ortası bastırılarak iç harç için yer açılır. Sicilde geçmişte bayramlarla ilişkili olan böreğin zamanla gündelik tüketimde de yer aldığı anlatılır. Hatay’ın el ile biçimlendirilen hamur işleri arasındadır. Bu bağlantı ürünün ayrı bir UNESCO tescili olarak değil, belirtilen gastronomi kültürüyle ilişkisi kapsamında gösterilir.
