Coğrafi işaretli ürün · Sivas
Sivas’ın Zara ilçesinde süt ürünü bileşenleriyle hazırlanan mayalı hamur, altı düz ve üstü hafif bombeli biçimlendirilir. Odun ateşindeki sacın üzerinde iki yüzü pişirilir; sade, patatesli veya çökelekli çeşitleri bulunur.
Ürün Künyesi
Sicil belgesini görüntüle ↗Zara Sac Ekmeği nedir?
Zara Sac Ekmeği; buğday unu, çökelek veya peyniraltı suyu, kaya tuzu ve maya ile hazırlanan hamurun, üstü oval altı düz şekillendirilerek odun ateşinde ve sac üzerinde pişirilmesi suretiyle üretilir.
Ayırt edici özellikleri nelerdir?
Zara Sac Ekmeği, gıda ile temasa uygun ambalajlarda buzdolabında 2 ay, derin dondurucuda ise 6 aya kadar saklanabilir.
Biçim ve ölçüler
Zara Sac Ekmeği sade, patatesli veya çökelekli olmak üzere üç şekilde üretilebilir.
1,5 cm kalınlığında ve altı düz, üst kısmı hafif bombeli ve parmaklar yardımıyla girinti çıkıntılı desen verilerek şekillendirilir.
Bileşim ve üretim kimliği
Patatesli harçta haşlanmış veya közlenmiş patates, çökelekli harçta çökelek ve maydanoz kullanılır. Harç açılan hamurun ortasına konup kenarlar kapatılır; sade çeşitte bu dolgu aşaması yoktur. Sacın çukur yüzü ateşe, bombeli sırtı ekmeğe bakar.
İşlem ve miktar kapsamı
Hamurda yaş veya hazır maya seçenekleri bulunur. İç harç, hamurun süt ürünü bileşenlerinden ayrı anlatılır. Sicil uygun ambalajda buzdolabı ve derin dondurucu için farklı süreler verir; saklama sıcaklıklarını sayısal olarak belirtmez.
Hamur ve ekmek nasıl hazırlanır?
Malzemeler ve ölçüler
- 1 adet Zara Sac Ekmeğinin üretiminde kullanılan bileşenlere ve üretim metoduna aşağıda yer verilmektedir.
- 250 g ekmeklik buğday unu
- 150 g çökelek
- 150 ml peyniraltı suyu
- 3,5 g kaya tuzu
- 10,5 g yaş maya
- 3,5 g hazır maya
İç harç malzemeleri
- 150 g haşlanmış patates
Patatesli iç harcın maydanozu
- Bir tutam maydanoz
İç harç malzemeleri — 2. aşama
- 150 g çökelek
Hamurun hazırlanması ve açılması
Tuz, su, peynir veya çökelek suyu bir kapta iyice karıştırılır, un ve maya ilave edildikten sonra 15 dakika kadar yoğrulur. Üzeri kalın bir bez ile kapatılarak 30 dakika dinlenmeye bırakılır. Mayalanan hamur elle sıkılarak küçük hamur topları yapılır.
Hamur topları, geleneksel olarak yer sofrasında elle yuvarlak, 25 cm yarıçapında 1,5 cm kalınlığında açılarak alt kısmı düz, üst kısmı alt kısma göre hafif bombeli olur. Pişirme esnasında sacın çukur kısmı odun ateşi üzerine yerleştirilir, oval (sırt) kısmında ekmek pişirilir. Zara Sac Ekmeği patatesli veya çökelekli iç harç konularak da üretilebilir.
Patatesli iç harç; 20 dakika suda haşlanan veya sac ateşinde közlenen patatesin kabuğu soyulduktan sonra isteğe bağlı olarak salça ile karıştırılarak hazırlanır. Çökelekli iç harç ise çökelek ve maydanoz ile hazırlanır.
Sacda iki yüzlü pişirme
Hazırlanan iç harç, açılan hamurun ortasına 150 g miktarda konur ve kenarları kapatılarak alt kısmı düz, üst kısmı hafif bombeli olacak şekilde elle pişirilmeye hazır hâle getirilir.
Açılan hamurun düz alt yüzü odun ateşi üzerindeki sacda pişirilir. Daha sonra çevrilerek üst yüzü de pişirilir ve ekmek satışa sunulur.
Muhafaza koşulları
Gıda ile temasa uygun ambalajlarda buzdolabında 2 ay, derin dondurucuda 6 aya kadar saklanabilir.
Yöresiyle bağı nedir?
Zara Sac Ekmeğinin geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bu sebeple tüm üretim aşamaları, coğrafi sınırda gerçekleşmelidir.
Nasıl sunulur ve tüketilir?
Sade, patatesli veya çökelekli çeşitleri bulunur. Patatesli çeşitte patates, çökelekli çeşitte çökelek ve maydanoz iç harcı yer alır. Sicil, ekmeğin ısıtılarak tüketimini önerir.
Tescil ve denetim bilgileri
Tescil kapsamı ve işaret kullanımı
969 tescil numaralı Zara Sac Ekmeği mahreç işareti olarak 9 Aralık 2021 tarihinde tescil edilmiştir. Zara Sac Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Zara Sac Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Sicildeki denetim düzeni
Denetimler; Zara Ziraat Odasının koordinasyonunda ve Zara Ziraat Odası, Zara İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Zara İlçe Sağlık Müdürlüğünden konuda uzman birer üyenin katılımıyla oluşan 3 kişilik denetim mercii tarafından düzenli olarak yılda bir kez, ayrıca ihtiyaç duyulduğunda ve şikâyet halinde her zaman yapılır.
Denetim mercii tarafından; üretimde kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, ambalajlama ve muhafaza koşullarının uygunluğu ile Zara Sac Ekmeği ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu denetlenir. Denetim mercii, kamu kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan veya bunlarda görevli uzman gerçek veya tüzel kişilerden denetimin gerçekleştirilmesi sırasında faydalanabilir veya hizmet satın alabilir. Tescil ettiren hakların korunmasında hukuki süreçleri yürütür.
